Ván cược của đảng Cộng hòa

Ảnh hưởng áp đảo

Trong đợt bầu cử sơ bộ hôm 19.5, Tổng thống Trump đã thể hiện tầm ảnh hưởng tuyệt đối của ông trong nội bộ đảng Cộng hòa khi giúp nhiều ứng viên thắng cử, gián tiếp khiến một số nhân vật mâu thuẫn với ông thua cuộc. Tại bang Kentucky, hạ nghị sĩ Thomas Massie để thua trước ứng viên Ed Gallrein được ông Trump ủng hộ sau cuộc bầu cử sơ bộ tốn kém nhất trong lịch sử Hạ viện Mỹ, theo AP. Ông Massie từ lâu là cái gai trong mắt ông Trump khi thúc đẩy công bố hồ sơ Jeffrey Epstein, phản đối xung đột tại Iran hay bỏ phiếu chống lại dự luật thuế của tổng thống vào năm ngoái.

Tổng thống Trump dự lễ tốt nghiệp Học viện Tuần duyên Mỹ ở bang Connecticut ngày 20.5

ẢNH: REUTERS

Cùng ngày, ông Trump tuyên bố ủng hộ Tổng chưởng lý bang Texas Ken Paxton trong cuộc đua giành ghế Thượng viện của nghị sĩ John Cornyn. Ông Paxton là đồng minh của ông Trump và là người ủng hộ nhiệt thành phong trào Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại (MAGA), trong khi ông Cornyn thuộc nhóm nghị sĩ Cộng hòa truyền thống. Sự ủng hộ của chủ nhân Nhà Trắng dành cho ông Paxton được nhiều người xem như dấu chấm hết cho hy vọng tái cử của ông Cornyn, người được giới lãnh đạo đảng tin tưởng hơn. Theo Fox News, diễn biến này được phe Dân chủ xem như "món quà Giáng sinh sớm" bởi ngôi sao đang lên James Talarico của họ sẽ có nhiều cơ hội thắng trước ông Paxton, người liên quan nhiều bê bối, hơn là phải đối đầu với ông Cornyn.

Trước đó, trong cuộc bầu cử hôm 5.5, cả 5 nghị viên Thượng viện bang Indiana phản đối Tổng thống Trump trong việc vẽ lại bản đồ bầu cử đều để thua trước các ứng viên được chủ nhân Nhà Trắng ủng hộ. Đến ngày 16.5, thượng nghị sĩ Bill Cassidy - người từng bỏ phiếu luận tội ông Trump vào năm 2021 - thất bại trong cuộc bầu cử sơ bộ tại bang Louisiana, trong khi ứng viên Julia Letlow được ông Trump ủng hộ đi tiếp. Chưa đầy 3 ngày sau, ông Cassidy "trở cờ" khi giúp đảng Dân chủ thúc đẩy dự luật kiểm soát quyền lực chiến tranh của tổng thống sau nhiều lần bị ngăn chặn trước đó.

Rủi ro chực chờ

Reuters dẫn lời một số chiến lược gia của đảng Cộng hòa đánh giá việc hàng loạt ứng viên có tiếng nói phản biện trong đảng thất cử có thể làm suy giảm khả năng giữ lại quyền kiểm soát lưỡng viện quốc hội trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11. Hiện tại, đảng Cộng hòa đang nắm thế đa số mong manh tại cả Thượng viện và Hạ viện.

Theo phân tích, những hành động của Tổng thống Trump dường như nhằm mục đích huy động những người ủng hộ trung thành nhất, hơn là tiếp cận các cử tri độc lập hoặc ôn hòa - những người có khả năng đóng vai trò quyết định trong cuộc đua gay cấn vào tháng 11.

Bên cạnh đó, các ứng viên Cộng hòa sắp tới có thể chịu áp lực phải lấy lòng ông Trump để tránh trở thành mục tiêu công kích, dù việc này khiến họ có nguy cơ để mất nhóm cử tri ngoài MAGA. Việc các ứng viên công khai ủng hộ ông Trump cũng đi kèm với rủi ro lớn trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ của cử tri dành cho vị tổng thống đang ở mức thấp gần kỷ lục (35%) từ đầu nhiệm kỳ, theo kết quả khảo sát hôm 19.5 của Reuters/Ipsos.