2 hours ago
6
Người dân từ 40 tuổi trở lên sẽ được hướng dẫn, cung cấp kiến thức, kỹ năng chuẩn bị cho tuổi già như lối sống lành mạnh, rèn luyện sức khỏe, chuẩn bị tài chính, việc làm. Đề xuất này được Bộ Y tế đưa ra trong dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện một số nội dung Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035.
Người trẻ ưu tiên chuẩn bị gì cho tuổi già?
Trước đề xuất của Bộ Y tế, Phạm Võ Bảo Ngân (28 tuổi), ngụ P.Thủ Đức, TP.HCM, cho rằng việc chuẩn bị nên bắt đầu ngay từ khi còn trẻ. Điều quan trọng nhất là xây dựng tư duy đúng đắn về chăm sóc sức khỏe, duy trì lối sống lành mạnh và hình thành những thói quen tốt để có nền tảng thể chất vững vàng khi bước vào tuổi trung niên.
Chăm sóc sức khỏe và duy trì lối sống lành mạnh để có nền tảng vững khi bước vào tuổi trung niên
ẢNH: MAI CÁT
"Bên cạnh đó, tài chính cũng là yếu tố cần được chuẩn bị sớm. Người trẻ không nên mải mê kiếm tiền bằng cách đánh đổi sức khỏe mà cần cân bằng giữa việc tạo dựng nền tảng tài chính và chăm sóc bản thân", Ngân nói.
Lâm Chí Huy (34 tuổi), ngụ P.Phú Thuận, TP.HCM, cho rằng việc chuẩn bị cho tuổi già nên bắt đầu khi bước qua tuổi 40. Theo anh, điều quan trọng nhất là xây dựng nền tảng tài chính vững chắc bằng công việc ổn định, tiết kiệm và tạo thêm nguồn thu.
"Quan trọng nhất là tài chính để lo cho tuổi già. Thứ hai, giữ vững sức khỏe để không là gánh nặng của người thân", Huy nói.
Theo Trương Thị Hoa (34 tuổi), ngụ xã Phú Nghĩa, Nghệ An, đề xuất của Bộ Y tế nhằm giúp mỗi người chủ động xây (dựng nền tảng sức khỏe, tài chính và tinh thần, giảm nguy cơ phụ thuộc hoặc cô đơn khi về già. Hoa cho biết bản thân chưa chủ động chuẩn bị về sức khỏe, tinh thần nhưng đã có sự chuẩn bị về tài chính.
"Để có cuộc sống chủ động khi lớn tuổi mình cần nghĩ đến từ bây giờ nhưng lo lắng quá thành bi quan. Còn mấy năm nữa mới là tuổi trung niên, lo dần kinh tế cũng được", Hoa nói.
Mục tiêu tích cực, không phải nỗi lo tương lai
Theo Cục Thống kê, hiện Việt Nam có khoảng 14,2 triệu người từ 60 tuổi trở lên (chiếm 14,1% dân số). Dự báo đến năm 2030, con số này sẽ tăng lên gần 18 triệu người và đến năm 2034, số người cao tuổi sẽ vượt số trẻ em, đánh dấu Việt Nam bước vào giai đoạn dân số già.
Theo PGS-TS Phạm Mạnh Hà, Trưởng nhóm chuyên môn lý luận phương pháp và tâm lý ứng dụng, Khoa Khoa học và Công nghệ giáo dục, ĐH Bách khoa Hà Nội, đề xuất của Bộ Y tế đáng chú ý ở chỗ dịch chuyển trọng tâm từ chăm sóc người đã già sang chuẩn bị cho người sắp già.
Ông cho rằng mô hình "trẻ cậy cha, già cậy con" đang dần không còn phù hợp. Mỗi gia đình sinh ít con hơn, con cái di cư nhiều hơn, mô hình ba thế hệ sống chung cũng ngày càng hiếm. Điều đó đồng nghĩa thế hệ trẻ hôm nay sẽ phải tự chuẩn bị cho tuổi già của mình.
Sức khỏe là nền tảng cho các thứ còn lại khi tuổi già
ẢNH: MAI CÁT
Ba việc nên bắt đầu từ sớm là tham gia bảo hiểm xã hội liên tục, đặc biệt với lao động khu vực phi chính thức; duy trì năng lực học tập suốt đời để không bị đào thải khỏi thị trường lao động ở tuổi trung niên và xây dựng các mối quan hệ bạn bè, cộng đồng không chỉ gắn với công việc.
"Mục tiêu của việc chuẩn bị cho tuổi già không phải là sống lâu hơn mà là sống khỏe lâu hơn. Chuẩn bị từ sớm chính là cách kéo dài quãng đời vẫn có thể tự đi lại, tự chăm sóc bản thân và tự quyết định cuộc sống. Đây là mục tiêu tích cực, không phải một nỗi lo tương lai", ông Hà nói.
Theo ông Hà, sức khỏe là nền tảng quan trọng nhất vì một khi đã mất thì tiền bạc cũng khó lấy lại. Tiếp theo là các mối quan hệ xã hội, rồi đến tâm lý và kỹ năng để thích ứng khi nghỉ hưu hoặc mất nghề. Tài chính xếp sau cùng về mức độ không thể đảo ngược, chứ không phải không quan trọng. Với lao động phi chính thức, người buôn bán nhỏ hay nông dân, bảo hiểm xã hội và tích lũy vẫn cần được ưu tiên.
Nhiều người trẻ hiện nay ưu tiên trải nghiệm hơn tích lũy và cho rằng nghĩ đến tuổi già quá sớm là bi quan. Tuy nhiên, theo nhà tham vấn tâm lý Nguyễn Hương Giang, thạc sĩ tham vấn tích hợp tại Đại học Leeds Beckett (Anh), chuẩn bị cho tuổi già và sống lạc quan không hề đối lập.
"Bi quan là nhìn về tương lai bằng sự sợ hãi và bất lực, còn chuẩn bị là chủ động trang bị cho mình để đón nhận những thay đổi một cách tốt nhất", bà Giang nói.
Theo bà, chuẩn bị từ sớm không phải là sống trong nỗi lo tuổi già mà là cho chính mình thời gian thích nghi và trưởng thành về mặt tâm lý. Bên cạnh tài chính, mỗi người nên xây dựng bản dạng không phụ thuộc vào công việc hay chức danh, rèn khả năng thích ứng với mất mát, thay đổi và xây dựng mạng lưới quan hệ xã hội.
"Về thời điểm bắt đầu, tôi nghĩ không có một độ tuổi cố định cho tất cả. Tuy nhiên, giai đoạn cuối tuổi 30 đến đầu tuổi 40 là mốc phù hợp vì mỗi người vẫn còn đủ sức khỏe, thời gian và nguồn lực để rèn luyện những năng lực tâm lý cần thiết cho tuổi già", bà Giang nói.
