Uống nhiều bia vào mùa hè có hại gan?

Cuối tuần tôi uống khoảng hai ly bia để giải nhiệt nắng nóng, hôm sau thường mệt mỏi, bụng khó chịu phải ăn cháo cả ngày. Đây có phải dấu hiệu gan quá tải? (Nguyễn Tú, TP HCM)

Trả lời:

Nhiều người thích uống bia vào những ngày trời nóng vì cảm giác mát lạnh. Song, đồ uống này có thể gây hại sức khỏe, đặc biệt là chức năng gan.

Bia chứa cồn (ethanol), cùng các thành phần chính gồm nước (80-90%), lúa mạch, hoa bia, men bia, chất phụ gia, chất tạo mùi vị. Ban đầu, cồn đi vào cơ thể được chuyển hóa thành acetaldehyde - một chất có tính oxy hóa mạnh. Dưới tác dụng của enzyme ALDH2, chất này được đưa về dạng ít độc hơn tại gan để đào thải ra ngoài.

Tuy nhiên, gan chỉ có khả năng thải được khoảng 10 g cồn mỗi giờ. Khi uống bia quá mức, lượng cồn trong máu tăng cao khiến gan phải hoạt động liên tục để đào thải độc chất, dẫn đến quá tải. Acetaldehyde dư thừa tích tụ lâu ngày gây tổn thương tế bào gan, suy giảm chức năng gan, tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ hóa gan, thậm chí ung thư.

Khoảng 90% lượng cồn sau khi uống được chuyển hóa tại gan, phần còn lại đào thải qua hơi thở, nước tiểu và mồ hôi. Theo khuyến nghị, người trưởng thành có thể dung nạp tối đa 40 g cồn/ngày. Tốt nhất nên giới hạn dưới 20 g cồn/ngày/người, tức chỉ nên uống khoảng 300 ml bia/ngày - một lon bia.

Thường xuyên uống bia có thể tăng nguy cơ mắc các bệnh gan. Ảnh: Quốc An

Tổn thương gan thường diễn tiến âm thầm, ít biểu hiện rõ ở giai đoạn sớm. Hầu hết triệu chứng xuất hiện khi một số chức năng của cơ quan này đã ngưng trệ. Lúc này, cơ thể luôn cảm thấy mệt mỏi, chán ăn, vàng da, da bầm tím, dễ ốm... Người có bệnh nền đái tháo đường, thừa cân, béo phì, rối loạn chuyển hóa có nguy cơ cao mắc bệnh hơn.

Đồ uống tốt nhất cho cơ thể con người là nước lọc. Vì vậy, để giải nhiệt hiệu quả, mỗi người cần uống đủ nước khoảng 1,5-2 lít/ngày. Có thể bổ sung thêm các loại nước điện giải phù hợp khi ở ngoài trời nắng, vận động cường độ cao hay ra mồ hôi nhiều.

Để tăng cường sức khỏe, bạn cần hạn chế uống bia để giảm lượng cồn nạp vào cơ thể, gan có thời gian nghỉ ngơi phục hồi. Đồng thời xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học kết hợp lối sống lành mạnh.

Khẩu phần ăn hàng ngày nên ưu tiên thực phẩm tươi, ngũ cốc nguyên hạt và protein từ thịt nạc, cá. Hạn chế món ăn chứa nhiều chất bột đường, chất béo không lành mạnh, thực phẩm chế biến sẵn, nhiều gia vị. Duy trì cân nặng hợp lý, thường xuyên rèn luyện thể chất để nâng cao sức đề kháng, giảm mỡ cơ thể, trong đó có mỡ gan. Ngủ đủ giấc, giữ tinh thần thoải mái cũng góp phần bảo vệ sức khỏe hiệu quả.

Người thường xuyên uống rượu bia nên kiểm tra sức khỏe định kỳ hai lần một năm. Bác sĩ sẽ đánh giá mức độ tổn thương gan, từ đó tư vấn chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt, hướng điều trị phù hợp. Bổ sung thêm các hoạt chất từ thiên nhiên như s.marianum và wasabia kaponica hỗ trợ tăng cường khả năng giải độc, hạ men gan, góp phần giảm tổn thương do rượu bia.

BS.CKI Đào Thị Yến Thuỷ
Trưởng khoa Dinh dưỡng - Tiết chế
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM

Độc giả gửi câu hỏi về dinh dưỡng tại đây để bác sĩ giải đáp