Ung thư niệu đạo

Định nghĩa

Đây là một trong những ung thư đường tiết niệu ít gặp, chiếm chưa đến 1% số ca ung thư hệ tiết niệu. Bệnh có thể xảy ra ở cả nam và nữ, thường gặp hơn ở người lớn tuổi.

Niệu đạo nam dài hơn nhiều so với nữ. Ở nam giới, cơ quan này đi từ bàng quang qua tuyến tiền liệt và dọc theo dương vật, niệu đạo của nữ ngắn hơn và mở ra phía trước âm đạo. Vị trí khối u có thể ảnh hưởng đến triệu chứng, mức độ lan rộng cũng như phương pháp điều trị.

Phân loại bệnh

Ung thư niệu đạo được phân loại dựa trên loại tế bào nơi khối u bắt đầu. Ba dạng chính gồm ung thư biểu mô niệu mạc, ung thư biểu mô tế bào vảy và ung thư biểu mô tuyến.

Ung thư biểu mô niệu mạc thường hình thành ở phần niệu đạo gần bàng quang và có cùng kiểu tế bào với ung thư bàng quang. Ung thư biểu mô tế bào vảy thường xuất hiện gần phần ngoài của niệu đạo. Ung thư biểu mô tuyến hình thành từ các tuyến nằm gần niệu đạo và thường gặp trong túi thừa niệu đạo.

Triệu chứng

Triệu chứng chính:

Theo Healthline, khi ung thư phát triển, cả nam và nữ có thể bắt đầu nhận thấy những triệu chứng sau:

• Xuất hiện khối u hoặc vùng mô bất thường gần hoặc trên niệu đạo.
• Đau hoặc chảy máu khi đi tiểu.
• Khó làm rỗng bàng quang.

Các triệu chứng khác bao gồm:

• Đi tiểu thường xuyên hoặc cảm giác buồn tiểu nhưng không thể đi tiểu.
• Dòng tiểu yếu hoặc nhỏ giọt khi cố gắng đi tiểu.
• Chảy dịch hoặc chảy máu từ niệu đạo.
• Khó đưa nước tiểu ra ngoài.
• Tiểu không tự chủ (không thể kiểm soát việc tiểu tiện).
• Hạch bạch huyết ở bẹn to lên, gần vị trí khối u.

Nguy cơ

Hiện chưa xác định được nguyên nhân chính xác gây ung thư niệu đạo. Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ gồm:

• Tuổi cao: Ung thư niệu đạo thường được chẩn đoán ở người lớn tuổi, đặc biệt từ 60 tuổi trở lên.
• Viêm hoặc nhiễm trùng kéo dài: Nhiễm trùng đường tiết niệu tái diễn, nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục và các tình trạng gây viêm mạn tính ở niệu đạo có thể làm tăng nguy cơ.
• HPV: Một số chủng virus HPV có liên quan đến ung thư niệu đạo.
• Hẹp niệu đạo: Tình trạng này có thể gây viêm và kích ứng kéo dài, đặc biệt ở nam giới.
• Một số bất thường của niệu đạo: Ở nữ giới, túi thừa niệu đạo có thể liên quan đến nguy cơ mắc bệnh.
• Tiền sử ung thư bàng quang: Người từng mắc ung thư bàng quang có nguy cơ phát triển ung thư niệu đạo cao hơn.
• Hút thuốc: Hút thuốc và các sản phẩm thuốc lá trong nhóm yếu tố có thể làm tăng nguy cơ.

Chẩn đoán

Khi nghi ngờ ung thư niệu đạo, bác sĩ thường hỏi về triệu chứng, tiền sử bệnh, yếu tố nguy cơ và khám thực thể. Người bệnh có thể được xét nghiệm máu, nước tiểu hoặc tế bào học nước tiểu để tìm những bất thường.

• Nội soi niệu đạo và bàng quang
• Sinh thiết
• Chẩn đoán hình ảnh như CT hoặc MRI

Sau khi xác nhận ung thư, bác sĩ sẽ đánh giá giai đoạn và độ mô học của khối u. Giai đoạn cho biết ung thư đã lan đến đâu, còn độ mô học phản ánh mức độ bất thường của tế bào và xu hướng phát triển của khối u.

Điều trị

Phương pháp điều trị phụ thuộc vào vị trí và kích thước khối u, loại ung thư, giai đoạn bệnh, tình trạng sức khỏe tổng thể và liệu bệnh đã lan sang các cơ quan khác hay tái phát hay chưa.

Phẫu thuật là phương pháp điều trị phổ biến nhất. Bác sĩ có thể loại bỏ khối u cùng một phần mô xung quanh. Nếu ung thư đã lan đến hạch bạch huyết, các hạch bị ảnh hưởng cũng có thể được loại bỏ. Với những trường hợp tiến triển, phẫu thuật có thể phải cắt bỏ thêm các cơ quan hoặc mô lân cận tùy vị trí khối u.

Xạ trị sử dụng tia năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư. Phương pháp này có thể được sử dụng đơn độc hoặc kết hợp với phẫu thuật, hóa trị tùy từng trường hợp.

Hóa trị sử dụng thuốc chống ung thư để tiêu diệt hoặc ngăn tế bào ung thư phát triển.

Thuốc có thể được sử dụng trước phẫu thuật nhằm thu nhỏ khối u, sau phẫu thuật hoặc khi ung thư đã lan rộng. Trong một số trường hợp khối u nhỏ, phát triển chậm và chưa gây vấn đề đáng kể, bác sĩ có thể cân nhắc theo dõi chủ động, đặc biệt khi người bệnh có những vấn đề sức khỏe khiến các phương pháp điều trị khác tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Phòng ngừa

Không có cách nào phòng ngừa hoàn toàn ung thư niệu đạo do nguyên nhân chính xác của bệnh chưa được xác định. Tuy nhiên, kiểm soát các yếu tố nguy cơ có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh.

Không hút thuốc, phòng ngừa nhiễm HPV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục, điều trị các bệnh gây viêm hoặc hẹp niệu đạo và khám khi xuất hiện những thay đổi bất thường về tiểu tiện là những biện pháp nên thực hiện.

Bảo Bảo(Tổng hợp)