Ukraine muốn tránh leo thang căng thẳng với Iran

Ngoại trưởng Sybiha cho biết đã trao đổi với người đồng cấp Araghchi để tránh leo thang căng thẳng, sau vụ Ukraine tấn công tàu Iran trên biển Caspi.

Ngoại trưởng Ukraine Andriy Sybiha ngày 28/7 thông báo đã có "cuộc trao đổi thẳng thắn" qua điện thoại với người đồng cấp Iran Abbas Araghchi. "Ngoại giao là đối thoại trực tiếp, ngay cả khi điều đó không dễ dàng. Tôi nhấn mạnh rằng mục tiêu của chúng tôi là tránh mọi sự leo thang không cần thiết", ông cho hay.

Ngoại trưởng Sybiha khẳng định với người đồng cấp Iran rằng mọi hành động của Ukraine "chỉ nhằm bảo vệ đất nước trước hành động gây hấn của Nga, không bao giờ chủ ý nhắm vào tàu dân sự hay dân thường".

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi (trái) và Ngoại trưởng Ukraine Andriy Sybiha. Ảnh: AP/Reuters

"Lập trường này cũng áp dụng đối với những tuyên bố của Iran về công dân nước này thiệt mạng và tàu dân sự bị tấn công gần đây", ông Sybiha nêu thêm, cáo buộc Nga là "nguyên nhân gốc rễ của mọi sự cố" và phải chịu hoàn toàn trách nhiệm.

Ngoại trưởng Araghchi sau đó cho biết người đồng cấp Ukraine đã đảm bảo rằng vụ tấn công nhằm vào tàu Iran gần đây là ngoài ý muốn và Kiev không tìm cách làm leo thang căng thẳng với Tehran.

"Sau cuộc trao đổi với ông Sybiha, tôi khẳng định Iran cũng không mong muốn leo thang căng thẳng, nhưng đã nói rõ rằng bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào công dân hoặc lợi ích của Iran đều không thể chấp nhận được. Phải bồi thường những thiệt hại đã xảy ra", ông Araghchi viết trên X.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ukraine Georgiy Tykhy xác nhận đây là cuộc tiếp xúc chính thức đầu tiên giữa hai ngoại trưởng kể từ khi ông Sybiha giữ chức Ngoại trưởng Ukraine tháng 9/2024.

Cuộc điện đàm diễn ra hai ngày sau khi Tổng thống Volodymyr Zelensky tuyên bố Ukraine đã tiến hành các cuộc tấn công tầm xa trên biển Caspi nhằm vào "các tàu được sử dụng để vận chuyển hàng hóa quân sự liên quan Iran, cũng như một tàu chiến".

Bộ Ngoại giao Iran cho biết sự việc gây nổ trên tàu hàng nước này, khiến một thủy thủ thiệt mạng và nhiều người bị thương. Iran đã triệu tập Đại biện lâm thời Ukraine tại Tehran để phản đối "hành động thù địch và tội phạm".

Ông Araghchi trước đó mô tả vụ tấn công của Ukraine ở biển Caspi là "hành động phiêu lưu nguy hiểm và vi phạm rõ ràng các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên Hợp Quốc", nhấn mạnh Tehran sẽ kiên quyết bảo vệ an ninh và lợi ích quốc gia.

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cũng lên án sự việc là "hành động vi phạm luật pháp quốc tế, đe dọa các tuyến thương mại giữa Nga và Iran".

Vị trí biển Caspi. Đồ họa: Britannica

Quan hệ giữa Tehran và Kiev đã ở trong tình trạng căng thẳng kể từ năm 2022, khi Nga bắt đầu tập kích mục tiêu Ukraine bằng máy bay không người lái (UAV) tự sát Geran-2 dựa trên mẫu Shahed-136 do Iran phát triển.

Ukraine cũng đề nghị cung cấp hệ thống đánh chặn UAV và hỗ trợ chuyên môn cho các nước vùng Vịnh phải đối mặt với chiến dịch trả đũa của Iran trong xung đột Trung Đông, đồng thời triển khai chuyên gia chống UAV tới Qatar, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Arab Saudi và Kuwait.

Huyền Lê (Theo AFP, CNN)