Ukraine bất ngờ quyết định giấu nhẹm số tên lửa Nga bị bắn hạ thổi bùng chỉ trích

Không quân Ukraine sẽ không còn công bố con số chính xác về số tên lửa đạn đạo Nga được phóng và bị đánh chặn trong các bản tin cập nhật buổi sáng hằng ngày. Quyết định này được giải thích nhằm bảo đảm an ninh và điều chỉnh cách truyền thông, nhưng đang vấp phải chỉ trích vì có thể làm giảm tính minh bạch với báo chí và người dân.

Hình ảnh một tên lửa đạn đạo Iskander-M của Nga được phóng tại bãi thử Kapustin Yar, tỉnh Astrakhan, Nga vào ngày 2 tháng 3 năm 2018. (Ảnh Wikimedia)

Người phát ngôn Không quân Ukraine Yurii Ihnat ngày 13/8 xác nhận lực lượng này sẽ dừng công bố số liệu cụ thể về tên lửa đạn đạo Nga trong các bản tin hằng ngày, sau khi những con số này liên tục vắng mặt trong các báo cáo vài ngày qua.

Bản tin cuối cùng của Không quân Ukraine có nêu rõ số lượng tên lửa đạn đạo Nga được phóng là vào ngày 8/8. Đến ngày 11/8, khi các tên lửa Iskander, KN-23 do Triều Tiên sản xuất và tên lửa hành trình Zircon của Nga tấn công Kiev và Zaporizhzhia, khiến 7 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương, Không quân Ukraine chỉ công bố chủng loại vũ khí mà không nêu số lượng cụ thể.

Không muốn những con số “28/0” trở thành tiêu đề

Theo ông Ihnat, một trong những nguyên nhân chính dẫn tới thay đổi là những tiêu đề tiêu cực liên quan đến việc Không quân Ukraine không đánh chặn được tên lửa đạn đạo Nga.

Ông giải thích rằng khi thông báo chính thức cho biết, chẳng hạn, “28/0”, tức 28 tên lửa đạn đạo được phóng và không có quả nào bị đánh chặn, truyền thông lập tức tập trung vào thông tin “Không quân không bắn hạ được một tên lửa nào”. Những tiêu đề này sau đó được lan truyền rộng rãi, trong khi truyền thông Nga cũng có thể khai thác và khuếch đại chúng.

Tuy nhiên, quyết định trên nhanh chóng vấp phải phản ứng trái chiều. Những người chỉ trích lo ngại đây có thể trở thành tiền lệ để ngày càng nhiều thông tin quan trọng với công chúng bị che giấu chỉ vì chúng tạo ra những tiêu đề bất lợi.

Ông Oksana Romaniuk, Giám đốc Viện Thông tin đại chúng Ukraine, cho rằng trong thời chiến, nhà nước có quyền hạn chế thông tin vì lý do an ninh. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc có thể che giấu những dữ liệu có ý nghĩa xã hội chỉ vì chúng tạo ra các tiêu đề “khó nghe”.

Bà cảnh báo khi một kênh thông tin chính thức biến mất, khoảng trống có thể nhanh chóng bị lấp đầy bằng tin đồn và nghi ngờ, từ đó làm suy giảm niềm tin của công chúng.

Một số ý kiến dưới bài đăng của ông Ihnat cũng nhấn mạnh rằng sự trung thực và minh bạch trong truyền thông từng là một trong những điểm khác biệt giữa lực lượng vũ trang Ukraine và Nga.

Ukraine thiếu nghiêm trọng tên lửa Patriot

Tranh cãi diễn ra trong bối cảnh Ukraine đang gặp khó khăn nghiêm trọng về khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo Nga.

Trong phần lớn năm 2026, Ukraine thiếu tên lửa đánh chặn dành cho hệ thống phòng không Patriot do Mỹ sản xuất. Đây hiện vẫn là hệ thống duy nhất của Ukraine có khả năng đối phó với các tên lửa đạn đạo như Iskander và Kinzhal.

Tình hình càng trở nên khó khăn khi cuộc chiến tại Iran khiến kho tên lửa đánh chặn của Mỹ suy giảm mạnh, đồng thời nhu cầu Patriot trên toàn cầu tăng cao. Điều này khiến triển vọng Ukraine duy trì khả năng phòng thủ ổn định trước các đợt tấn công bằng tên lửa đạn đạo trong ngắn hạn vẫn khá hạn chế. 

Ukraine tìm phương án thay Patriot

Nguồn Patriot của Ukraine hiện chủ yếu đến từ các nước châu Âu với số lượng hạn chế hoặc từ Mỹ thông qua các khoản viện trợ do các quốc gia đối tác chi trả theo cơ chế PURL do NATO dẫn đầu.

Việc bổ sung Patriot đã trở thành một trong những trọng tâm trong nỗ lực ngoại giao của ông Zelensky với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Cuối tháng 7, Trump dường như từng đồng ý cấp phép để Ukraine sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot trong nước, nhưng sau đó rút lại quyết định.

Trong lúc phụ thuộc vào Patriot, Kiev cũng bắt đầu phát triển một giải pháp dài hạn. Ukraine cùng tập đoàn quốc phòng Fire Point đã công bố dự án tên lửa đánh chặn đạn đạo nội địa mang tên Freyja, được phát triển với sự hợp tác của các đối tác châu Âu.

Tuy nhiên, do đòi hỏi công nghệ rất cao, từ thiết kế kỹ thuật đến phần mềm điều khiển, dự án này khó có thể tạo ra kết quả trước mùa đông sắp tới.

Về phía Không quân Ukraine, Ihnat khẳng định số tổng tên lửa đạn đạo Nga được phóng vẫn sẽ được công bố theo tháng, trong khi các cảnh báo theo thời gian thực về những vụ phóng tên lửa vẫn tiếp tục được đăng tải trên Telegram.

Như vậy, Ukraine không hoàn toàn ngừng công bố thông tin về tên lửa đạn đạo Nga, mà đang chuyển từ việc công khai số liệu cụ thể trong từng đợt tấn công sang cách công bố thận trọng hơn, trong bối cảnh nước này phải cân bằng giữa minh bạch với công chúng và yêu cầu bảo đảm an ninh trong thời chiến.