
Kíp cấp cứu nỗ lực hồi sinh nam giáo viên bị ngưng tim ngoại viện, có tiền sử tăng huyết áp không điều trị - Ảnh: BSCC
Đột ngột ngưng tim, có tiền sử tăng huyết áp nhưng không điều trị
Ngày 20-5, BS.CKII Nguyễn Thắng Nhật Tuệ, phụ trách một trạm cấp cứu vệ tinh thuộc mạng lưới Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM, cho biết ê kíp vừa tiếp nhận trường hợp bệnh nhân H.Q.P. (giáo viên, 38 tuổi, ngụ phường Bình Trị Đông, TP.HCM) ngưng tim ngoại viện, có tiền sử tăng huyết áp nhưng không điều trị.
Theo hồ sơ bệnh án, cách đây hai ngày, ê kíp trực nhận cuộc gọi cấp cứu lúc 17h01 và nhanh chóng có mặt tại nhà bệnh nhân lúc 17h10.
Người nhà của bệnh nhân cho biết sau bữa cơm chiều với gia đình, anh P. than mệt rồi ra trước hiên ngồi nghỉ. Ít phút sau, anh P. đột ngột gục xuống ngưng tim, ngưng thở.
Khi kíp cấp cứu đến nơi, bệnh nhân trong tình trạng hôn mê, nằm ngửa trên sàn nhà, tím tái tay chân, đồng tử giãn 5mm. Dù nỗ lực hồi sinh nhưng bệnh nhân đã tử vong, người cha bật khóc ngay cạnh thi thể con trai.
Theo người thân, anh P. là giao viên, mới lập gia đình, chưa có con. Trong lần khám sức khỏe tại cơ quan thì phát hiện tăng huyết áp nhưng chủ quan không điều trị vì nghĩ mình còn trẻ khỏe.
Bác sĩ Tuệ cảnh báo tăng huyết áp thường diễn tiến âm thầm, không gây đau hay khó chịu rõ ràng, nhưng có thể dẫn đến đột quỵ, nhồi máu cơ tim hoặc ngưng tim đột ngột nếu không được kiểm soát. Do đó không xem thường huyết áp cao chỉ vì mình còn trẻ.
Vì sao tăng huyết áp "trẻ hóa", gây nhồi máu cơ tim, đột quỵ?
Các bác sĩ khoa tim mạch tổng quát Bệnh viện Nhân dân 115 cho rằng trong nhiều năm qua, cộng đồng vẫn quan niệm rằng tăng huyết áp là bệnh "của người già".
Tuy nhiên, các nghiên cứu mới trên thế giới và tại Việt Nam cho thấy tăng huyết áp đang trẻ hóa nhanh chóng, trở thành vấn đề sức khỏe nghiêm trọng ở nhóm tuổi 18 - 45. Hiện nay tăng huyết áp xuất hiện ngày càng nhiều ở người trẻ.
Điều đáng lo ngại nhất là người trẻ bị tăng huyết áp làm tăng cao nguy cơ xảy ra các biến chứng sớm. Ví dụ người dưới 45 tuổi bị tăng huyết áp sẽ tăng gấp 3 - 5 lần nguy cơ đột quỵ so với người cùng tuổi có huyết áp bình thường.
Tại các bệnh viện Việt Nam, số ca đột quỵ ở người trẻ (dưới 45 tuổi) tăng đáng kể trong 5 - 7 năm gần đây, trong đó tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ hàng đầu.
Giải thích lý do người trẻ bây giờ dễ tăng huyết áp, các bác sĩ cho biết đó là do các yếu tố về môi trường và lối sống ảnh hưởng như thức khuya kéo dài, hút thuốc lá, căng thẳng công việc, học tập, ít vận động, ngồi nhiều, tăng cân, béo phì, béo bụng, chế độ ăn uống không lành mạnh.
Mặc dù cùng là tăng huyết áp nhưng đặc điểm ở người trẻ có nhiều điểm khác biệt quan trọng do thường không có triệu chứng, ít khi cảm thấy đau đầu, chóng mặt hay khó chịu. Vì vẫn "cảm thấy khỏe", họ thường không đi khám nên phát hiện muộn.
Nguy cơ tăng huyết áp thứ phát cũng cao hơn ở nhóm người 18 - 40 tuổi, với tỉ lệ lên đến 20 - 30%. Nếu không tầm soát kỹ, bệnh dễ bị bỏ sót. Vì tuổi thọ còn dài, tác động của tăng huyết áp kéo dài 10 - 20 năm sẽ gây tổn thương mạch máu nghiêm trọng hơn, dẫn đến nhồi máu cơ tim, suy tim, đột quỵ, suy thận mạn, suy giảm thị lực.
Người trẻ làm gì khi bị tăng huyết áp?
Khi phát hiện tăng huyết áp, các bác sĩ khuyến cáo người trẻ cần gặp bác sĩ chuyên khoa tim mạch sớm.
Khám chuyên khoa để tầm soát nguyên nhân, tìm yếu tố nguy cơ khác (mỡ máu, đường huyết, chức năng thận), đánh giá tổn thương các cơ quan trong cơ thể do tăng huyết áp gây ra. Không tự mua thuốc uống hay bỏ qua kết quả đo.
Song song đó cần điều chỉnh lối sống với chế độ ăn giảm muối, tập thể dục, giảm cân, hạn chế rượu bia, nước tăng lực, cà phê quá mức, ngủ đủ giấc, giảm stress.
