Từ vụ ca sĩ Miu Lê: Vì sao cùng sử dụng ma túy nhưng người bị khởi tố, người không?

Vụ ca sĩ Miu Lê bị phát hiện sử dụng trái phép chất ma túy nhưng không bị khởi tố hình sự đang gây nhiều tranh luận. Nhiều người thắc mắc vì sao cùng sử dụng ma túy trong một nhóm nhưng có người chỉ bị xử phạt hành chính, trong khi người khác lại bị khởi tố, thậm chí đối mặt án tù.

Vụ việc ca sĩ Miu Lê bị phát hiện sử dụng trái phép chất ma túy nhưng không bị khởi tố hình sự đang thu hút nhiều tranh luận trong dư luận. Nhiều người đặt câu hỏi: cùng sử dụng ma túy trong một nhóm, vì sao có người chỉ bị xử phạt hành chính, trong khi người khác lại bị khởi tố, thậm chí đối mặt án tù?

Cơ quan công an làm việc với nhóm đối tượng, trong đó có ca sĩ Miu Lê. Ảnh: Cơ quan công an.

Trao đổi với PV Báo Sức khỏe và Đời sống, thạc sĩ, luật sư Hoàng Thị Hương Giang (Đoàn luật sư TP. Hà Nội) cho biết pháp luật hiện nay không xử lý hình sự với mọi trường hợp sử dụng trái phép chất ma túy. Việc một người bị khởi tố hay chỉ bị xử phạt hành chính còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tình trạng cai nghiện, thời gian quản lý sau cai nghiện và hành vi cụ thể.

Theo luật sư Giang, quy định về xử lý người sử dụng ma túy đã có nhiều thay đổi qua từng giai đoạn của Bộ luật Hình sự, cụ thể:

Trong Bộ luật Hình sự năm 1985, pháp luật chỉ xử lý đối với hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Người trực tiếp sử dụng ma túy khi đó chưa bị coi là phạm tội.

Đến Bộ luật Hình sự năm 1999, hành vi sử dụng trái phép chất ma túy được bổ sung thành một tội danh riêng tại Điều 199. Theo quy định này, người từng nhiều lần được giáo dục, đã bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở chữa bệnh bắt buộc nhưng vẫn tiếp tục sử dụng ma túy có thể bị phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm; trường hợp tái phạm có thể đối mặt mức án từ 2-5 năm tù. Tuy nhiên, tội danh này đã bị bãi bỏ từ năm 2010.

Theo nữ luật sư, tại lần sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2025, hành vi sử dụng trái phép chất ma túy tiếp tục được đưa trở lại để xử lý hình sự nhưng chỉ áp dụng với nhóm đối tượng đặc biệt, gồm những người đang cai nghiện, điều trị nghiện hoặc đang trong thời gian quản lý sau cai nghiện mà vẫn tiếp tục sử dụng ma túy.

Cụ thể, từ ngày 1/7/2025, người sử dụng trái phép chất ma túy sẽ bị phạt tù từ 2-3 năm nếu thuộc một trong các trường hợp: đang trong thời gian cai nghiện; đang điều trị nghiện bằng thuốc thay thế; đang trong thời gian quản lý sau cai nghiện; hoặc chưa đủ 2 năm kể từ khi kết thúc quản lý sau cai nghiện hay tự ý chấm dứt việc cai nghiện.

Thạc sĩ, luật sư Hoàng Thị Hương Giang (Đoàn luật sư TP. Hà Nội). Ảnh: NVCC.

Nếu tái phạm, mức hình phạt có thể tăng lên từ 3-5 năm tù.

"Điều này đồng nghĩa, không phải mọi trường hợp sử dụng ma túy đều bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Với những người không thuộc diện đang cai nghiện, điều trị nghiện hoặc đã hết thời hạn quản lý theo quy định thì hành vi sử dụng trái phép chất ma túy chủ yếu bị xử lý hành chính", luật sư Giang phân tích.

Theo quy định hiện hành, người sử dụng trái phép chất ma túy nhưng chưa đến mức xử lý hình sự có thể bị cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 1-2 triệu đồng theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP của Chính Phủ. Ngoài ra, người sử dụng trái phép chất ma túy còn bị áp dụng biện pháp quản lý, giáo dục tại địa phương trong thời hạn một năm theo Luật Phòng, chống ma túy. Trong thời gian này, người vi phạm phải chấp hành yêu cầu làm việc của công an, UBND cấp xã, khai báo khi thay đổi nơi cư trú và cam kết không tái sử dụng trái phép chất ma túy.

Thời sự Xem thêm