4 hours ago
1
Trước khi xuống tiền, nhà đầu tư cần giữ “độ trễ” để kiểm chứng thông tin - Ảnh: AI
Cảnh báo rủi ro từ làn sóng tư vấn chứng khoán "chui" trên mạng
Trước thực trạng gia tăng các nội dung tư vấn đầu tư chứng khoán trên mạng xã hội, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) mới đây đã phát đi khuyến cáo, yêu cầu nhà đầu tư nâng cao cảnh giác khi tiếp cận thông tin trên không gian mạng.
Theo cơ quan quản lý, thời gian gần đây xuất hiện ngày càng nhiều tổ chức, cá nhân thực hiện phân tích thị trường, chia sẻ quan điểm đầu tư, thậm chí đưa ra các khuyến nghị mua - bán - nắm giữ cổ phiếu trên các nền tảng như TikTok, Facebook, YouTube…
Tuy nhiên, phần lớn các đối tượng này không phải là công ty chứng khoán hay công ty quản lý quỹ được cấp phép, cũng không hoạt động trong phạm vi ủy quyền hợp pháp.
Ở góc độ chuyên gia, bà Hà Võ Bích Vân - chuyên gia tài chính tại Công ty Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT - cho rằng việc nhà đầu tư trẻ tiếp cận thông tin qua các nền tảng mạng xã hội như TikTok, Facebook, Youtube... không phải là tín hiệu tiêu cực. Ngược lại, đây là biểu hiện của việc tài chính đang trở nên phổ cập hơn và dễ tiếp cận hơn với thế hệ mới.
Tuy nhiên, rủi ro phát sinh khi quá trình tiếp nhận thông tin bị rút ngắn và chuyển hóa quá nhanh thành hành động đầu tư. Theo bà Vân, tốc độ tiêu thụ thông tin hiện nay đang vượt xa khả năng đọc hiểu và phân tích. Các nội dung ngắn thường được thiết kế để đơn giản hóa thông tin, giúp người xem dễ tiếp cận nhưng lại khó phản ánh đầy đủ bối cảnh và rủi ro.
Điều này khiến nhiều nhà đầu tư rơi vào trạng thái "nghe quen" và nhầm tưởng rằng mình đã "hiểu đủ", từ đó dễ đưa ra quyết định mang tính cảm tính.
3 nguyên tắc trước khi xuống tiền
Từ những rủi ro trên, các chuyên gia cho rằng nhà đầu tư cần xây dựng kỷ luật và quy trình ra quyết định rõ ràng. Có thể khái quát thành 3 nguyên tắc cơ bản trước khi xuống tiền.
Thứ nhất, thiết lập "độ trễ quyết định". Thay vì hành động ngay sau khi tiếp nhận một khuyến nghị trên mạng xã hội, nhà đầu tư cần dành thời gian kiểm chứng thông tin từ nhiều nguồn độc lập. Việc tạo một khoảng "nghỉ" giữa lúc tiếp nhận thông tin và ra quyết định giúp giảm thiểu yếu tố cảm xúc, đặc biệt là tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO).
Thứ hai, chỉ đầu tư khi hiểu rõ tài sản. Một khoản đầu tư chỉ nên được thực hiện khi nhà đầu tư có thể lý giải được doanh nghiệp kiếm tiền như thế nào, triển vọng ra sao và những rủi ro chính là gì. Nếu không trả lời được các câu hỏi cơ bản này, quyết định đầu tư thực chất đang dựa trên thông tin lan truyền thay vì hiểu biết thực sự.
Thứ ba, mỗi quyết định phải gắn với một kế hoạch cụ thể. Thay vì mua cổ phiếu theo xu hướng, nhà đầu tư cần xác định rõ vai trò của từng tài sản trong danh mục, thời gian nắm giữ dự kiến và các ngưỡng chấp nhận rủi ro. Việc thiếu kịch bản trước khi mua dễ khiến nhà đầu tư bị cuốn theo biến động thị trường sau khi đã xuống tiền.
Bên cạnh đó, một thực tế cần lưu ý là những thông tin đã lan rộng trên mạng xã hội thường không còn là cơ hội sớm.
Khi một "câu chuyện đầu tư" trở nên phổ biến, lợi thế thông tin gần như không còn, trong khi rủi ro lại gia tăng do dòng tiền tham gia muộn.
Cần xây dựng bộ lọc thông tin
Trong bối cảnh nội dung tài chính ngày càng mang tính "giải trí hóa", ranh giới giữa phân tích và cảm xúc đang trở nên mờ nhạt. Điều này khiến hành vi đầu tư dễ trở thành phản xạ tức thời, thay vì là kết quả của một quá trình đánh giá có hệ thống.
Chuyên gia cho rằng, vấn đề hiện nay không phải là thiếu thông tin mà là thiếu tiêu chí chọn lọc. Nhà đầu tư cần chủ động xây dựng "bộ lọc" thông tin cá nhân, dựa trên mức độ hiểu biết, khẩu vị rủi ro và mục tiêu tài chính.
Ở góc nhìn tích cực, mạng xã hội vẫn là kênh giúp rút ngắn khoảng cách giữa người trẻ và thị trường tài chính. Tuy nhiên, để đầu tư bền vững, mỗi cá nhân cần chuyển từ việc "tiêu thụ thông tin" sang "làm chủ thông tin". Khi đó, mỗi quyết định sẽ không còn là phản ứng trước xu hướng, mà trở thành lựa chọn có cân nhắc và kiểm soát rủi ro.
