Tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết, hòa hợp

Đó chính là sức mạnh vô địch để dân tộc ta vững bước tiến lên, thực hiện khát vọng "Việt Nam hùng cường"...

"Dân tộc ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu. Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước". Lời dạy ấy của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khái quát sâu sắc tư tưởng về tinh thần yêu nước mà cũng chính là tinh thần đoàn kết, hòa hợp dân tộc - nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

MINH CHỨNG HÙNG HỒN TỪ ĐẠI THẮNG 30-4-1975

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết, hòa hợp dân tộc là kim chỉ nam cho toàn Đảng, toàn dân. Người coi đoàn kết là "sức mạnh vô địch", là "đường lối cơ bản của cách mạng", là "bảo đảm cho thắng lợi". Người dạy: "Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công". Đoàn kết không chỉ trong Đảng, trong quân đội mà là đại đoàn kết toàn dân tộc, không phân biệt giai cấp, tôn giáo, dân tộc, miền Bắc - miền Nam, kiều bào trong và ngoài nước. Hòa hợp dân tộc là tinh thần bao dung, "gác lại quá khứ, nhìn về tương lai", lấy lợi ích dân tộc làm tối thượng, lấy "độc lập dân tộc và hạnh phúc của nhân dân" làm mục tiêu chung. Trong "Di chúc", Bác căn dặn: "Toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết phấn đấu, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh". Tư tưởng ấy không chỉ là lý luận mà đã trở thành hiện thực qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, cũng như qua 40 năm đổi mới đất nước.

Chiến thắng 30-4-1975 chính là minh chứng sống động và chói lọi nhất cho tư tưởng đoàn kết, hòa hợp dân tộc của Hồ Chí Minh. Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, từ Bắc chí Nam, từ hậu phương đến tiền tuyến, toàn dân tộc đã đồng lòng, đồng sức dưới ngọn cờ của Đảng. Quân dân miền Bắc chi viện sức người, sức của; đồng bào miền Nam nổi dậy khắp nơi; kiều bào quốc tế ủng hộ. Chỉ trong thời gian ngắn, quân ta đã giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất non sông. Đó là chiến thắng của "đại đoàn kết toàn dân tộc", của tinh thần "Không có gì quý hơn độc lập tự do". Sau 51 năm, ngày 30-4 mãi là mốc son lịch sử, nhắc nhở chúng ta về giá trị của hòa bình, thống nhất và sức mạnh từ cội nguồn dân tộc.

Trong bối cảnh đất nước ta đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế sâu rộng, tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết dân tộc càng được Đảng ta kế thừa và phát triển sáng tạo. Nhân kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam (30-4-2025), Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài viết đặc biệt "Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một", trích dẫn lời Bác Hồ để khẳng định: "Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một. Sông có thể cạn, núi có thể mòn, nhưng chân lý ấy không bao giờ thay đổi". Tổng Bí thư nhấn mạnh chiến thắng 30-4 là minh chứng cho sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, đồng thời kêu gọi hòa hợp dân tộc: gác lại quá khứ, chấp nhận những góc nhìn khác nhau trong tinh thần bao dung, cùng hướng tới mục tiêu chung xây dựng đất nước phồn vinh, hùng cường.

Đoàn kiều bào thăm, động viên quân, dân huyện đảo Trường Sa, nay là Đặc khu Trường Sa (tỉnh Khánh Hòa) và Nhà giàn DK1 vào tháng 5-2022. Trong ảnh: Họa sĩ Etcetera Nguyễn (kiều bào Mỹ) ký họa chân dung tặng chiến sĩ trên đảoẢnh: MINH CHIẾN

XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC HÙNG CƯỜNG

Tiếp đó, trong bài viết "Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc để phát triển đất nước" (tháng 11-2025), Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ rõ: đoàn kết trong Đảng và khối đại đoàn kết toàn dân tộc là nhân tố then chốt đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Tổng Bí thư nhấn mạnh phải tăng cường đoàn kết trong Đảng, giữa Đảng với nhân dân, giữa các tầng lớp nhân dân, giữa đồng bào các dân tộc, tôn giáo và kiều bào, coi đó là nền tảng để vượt qua mọi thách thức.

Các phát biểu gần đây của Tổng Bí thư tiếp tục khẳng định: càng khó khăn, càng phải đoàn kết, khơi dậy lòng yêu nước, tinh thần "tự chủ, tự lực, tự cường", xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện.

Hay trong Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa, một trong những chuẩn mực của con người Việt Nam trong bối cảnh mới là đoàn kết. Nội hàm của vấn đề đoàn kết không chỉ là "gắn bó cảm xúc" mà là sự thống nhất sâu sắc về mục tiêu: khát vọng xây dựng Việt Nam hùng cường, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Trong bối cảnh mới, đoàn kết phải khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, tự chủ, tự tin, tự hào dân tộc, biến thành nguồn lực nội sinh và động lực phát triển bền vững. Tức là, đoàn kết hôm nay phải là sự gắn kết chặt chẽ, rộng rãi, thống nhất ý chí và hành động vì mục tiêu dân tộc, dựa trên nền tảng lợi ích chung, khát vọng phát triển, tự cường và hài hòa lợi ích. Đây không chỉ là chuẩn mực đạo đức cá nhân mà còn là giá trị văn hóa - chính trị mang tính chiến lược, giúp dân tộc Việt Nam vững vàng vượt qua mọi thử thách trong kỷ nguyên phát triển mới.

HÀNH ĐỘNG CỤ THỂ

Học tập tư tưởng Hồ Chí Minh, chúng ta càng phải hành động cụ thể: củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy dân chủ, đoàn kết các tầng lớp nhân dân, đồng bào dân tộc, tôn giáo và kiều bào; kiên quyết đấu tranh chống chia rẽ; xây dựng văn hóa, con người Việt Nam giàu lòng yêu nước, ý chí quật cường. Mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, phải tự giác biến tinh thần đoàn kết thành hành động thiết thực: lao động sáng tạo, học tập tốt, góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Ở cấp độ cá nhân, chúng ta cùng hướng tới tương lai, bao dung với những khác biệt về quan điểm, lịch sử hoặc hoàn cảnh cá nhân. Mỗi người cần lấy lợi ích dân tộc, lợi ích chung làm mục tiêu tối thượng; tôn trọng sự khác biệt, về văn hóa, phong tục, tín ngưỡng, quan điểm của người khác; không ngừng học hỏi, tìm hiểu để hiểu và gần gũi hơn. Mỗi người cần tích cực giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống, tham gia các hoạt động xã hội, tình nguyện, chia sẻ khó khăn với đồng bào của mình…

Ở cấp độ cộng đồng, cần tổ chức các hoạt động tại khu dân cư một cách chân thành, thiết thực, vì lợi ích của cộng đồng. Xây dựng khu phố văn minh, nhất là cùng nhau giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, xóa bỏ hủ tục, xây dựng đời sống mới, tham gia hòa giải mâu thuẫn cơ sở, bảo đảm an ninh trật tự. Phát huy vai trò các chức sắc tôn giáo, người có uy tín, là "hạt nhân" quan trọng để vận động đoàn kết, giữ gìn phong tục tốt đẹp và phát triển kinh tế cộng đồng, đồng thời giúp đỡ đồng bào vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo về kinh tế, giáo dục, y tế…

Ở cấp độ quốc gia, tăng cường đoàn kết trong Đảng; Đảng phải thật sự đoàn kết, thống nhất, gương mẫu để lãnh đạo khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, làm cầu nối giữa Đảng với nhân dân, tập hợp mọi tầng lớp, dân tộc, tôn giáo, kiều bào. Chú trọng bảo đảm quyền lợi cho các dân tộc thiểu số, vùng khó khăn; phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo tồn văn hóa; không để khoảng cách giàu nghèo, chênh lệch vùng miền trở thành nguy cơ chia rẽ. Và, mỗi người, mỗi tổ chức cần quan tâm đấu tranh kiên quyết chống chia rẽ, phản bác các luận điệu sai trái...

Đặc biệt, với kiều bào và cộng đồng người Việt ở nước ngoài, cần tạo điều kiện để mọi người đóng góp cho đất nước theo điều kiện của mình. Các cơ quan chức năng quan tâm thực hiện các giải pháp giúp đỡ kiều bào giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.