Từ đối tác thành đối thủ trong 2 năm, OpenAI dọa khởi kiện Apple vì vi phạm hợp đồng

Vào tháng 6 năm 2024, Sam Altman ngồi ở hàng ghế đầu tại hội nghị WWDC của Apple trong lúc Craig Federighi bước lên sân khấu giới thiệu OpenAI như “người tiên phong và dẫn đầu thị trường AI”. Khi đó, liên minh giữa Apple và OpenAI được xem là một trong những cái bắt tay quan trọng nhất của kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.

Apple cần ChatGPT để cứu Siri khỏi tình trạng tụt hậu trong cuộc đua AI. Trong khi đó, OpenAI nhìn thấy cơ hội tiếp cận hàng trăm triệu người dùng iPhone trên toàn thế giới. Không ai nghĩ rằng chỉ hai năm sau, đội ngũ pháp lý của OpenAI sẽ ngồi soạn hồ sơ chuẩn bị kiện chính đối tác đó.

Theo Bloomberg, OpenAI hiện làm việc với một hãng luật bên ngoài để chuẩn bị các phương án pháp lý liên quan tới Apple. Một trong những lựa chọn đang được cân nhắc là gửi thông báo cáo buộc Apple vi phạm hợp đồng trước khi tiến xa hơn tới một vụ kiện chính thức.

Phía OpenAI vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng và vẫn hy vọng có thể giải quyết tranh chấp ngoài tòa án. Tuy nhiên ngay cả việc công ty bắt đầu chuẩn bị hồ sơ pháp lý cũng đủ cho thấy mức độ căng thẳng giữa hai bên đã tăng mạnh so với thời điểm hợp tác ban đầu.

Đối tác đồng sàng dị mộng

Ngay từ đầu, Apple đã không chia sẻ chi tiết về sản phẩm tích hợp sẽ trông như thế nào. Theo một giám đốc cấp cao của OpenAI, phía Apple chỉ nói ngắn gọn: "OpenAI cần đặt niềm tin và tin tưởng chúng tôi." OpenAI chấp nhận điều khoản đó. Đổi lại, Apple không trả bất kỳ khoản phí nào để sử dụng công nghệ ChatGPT.

Công ty kỳ vọng Siri sẽ tích hợp sâu hơn với chatbot, người dùng sẽ đăng ký gói thuê bao ChatGPT trực tiếp từ hệ sinh thái Apple và hàng tỷ USD doanh thu subscription cuối cùng có thể chảy về OpenAI trước thời điểm IPO. Thực tế diễn ra theo hướng hoàn toàn khác.

Theo các nghiên cứu người dùng nội bộ được Bloomberg mô tả, phần lớn người dùng iPhone vẫn mở ứng dụng ChatGPT độc lập thay vì sử dụng tích hợp bên trong Siri. Apple cũng thiết kế hệ thống theo cách khiến người dùng thường phải nói trực tiếp từ “ChatGPT” trong câu lệnh thì Siri mới chuyển yêu cầu sang OpenAI.

Ngay cả khi được kích hoạt, phản hồi từ ChatGPT trên iPhone cũng xuất hiện trong một khung nhỏ với lượng thông tin hạn chế hơn đáng kể so với ứng dụng gốc của OpenAI.

Một lãnh đạo OpenAI nói với Bloomberg rằng công ty đã “làm mọi thứ từ góc độ sản phẩm”, trong khi Apple không thực sự nỗ lực quảng bá tích hợp này trên iPhone, iPad và Mac.

Theo nguồn tin của Bloomberg, OpenAI hiện cho rằng cách Apple triển khai ChatGPT thậm chí còn gây tổn hại tới thương hiệu của họ với người dùng. Công ty từng kỳ vọng thỏa thuận với Apple có thể mang lại hàng tỷ USD doanh thu mỗi năm, nhưng thực tế “không hề tiến gần tới con số đó”.

Ngấm ngầm phá hoại nhau từ đầu

Sự rạn nứt càng trở nên nghiêm trọng hơn khi Apple bắt đầu mở cửa hệ điều hành cho các đối thủ của OpenAI.

Trong năm nay, Apple được cho là thử nghiệm cả Claude của Anthropic lẫn Gemini của Google để tích hợp trực tiếp vào Siri và các công cụ AI trên iPhone. Theo Bloomberg, hệ thống mới trong iOS 27 sẽ cho phép người dùng lựa chọn nhiều mô hình AI khác nhau thay vì chỉ dùng ChatGPT như trước.

Điều đó đồng nghĩa OpenAI sắp mất vị thế đặc biệt mà họ từng có trên iPhone.

Ở chiều ngược lại, OpenAI cũng bắt đầu trở thành mối đe dọa mới với Apple.

Trong năm qua, công ty AI này liên tục tuyển kỹ sư từ đội ngũ phần cứng của Apple bằng các gói cổ phiếu trị giá hàng triệu USD. Căng thẳng tăng mạnh hơn sau khi OpenAI mua lại startup thiết bị AI do Jony Ive cùng các cựu lãnh đạo Apple thành lập để phát triển một dòng thiết bị mới có thể cạnh tranh trực tiếp với iPhone trong tương lai.

Theo Bloomberg, nhiều lãnh đạo Apple đã tức giận suốt hơn một năm qua vì cách OpenAI lôi kéo nhân sự từ công ty.

Thực tế, ngay từ đầu Apple cũng chưa bao giờ hoàn toàn tin tưởng OpenAI.

Theo các nguồn tin tham gia quá trình đàm phán, Apple từng lo ngại về tiêu chuẩn bảo vệ quyền riêng tư của ChatGPT. Tuy nhiên vào năm 2024, hãng gần như không còn lựa chọn nào khác vì các tính năng AI nội bộ vẫn chưa sẵn sàng.

Sự chậm trễ đó sau này trở thành vấn đề lớn với Apple. Trong tháng này, công ty đồng ý dàn xếp vụ kiện tập thể trị giá 250 triệu USD liên quan tới cáo buộc quảng cáo sai lệch về các tính năng Siri AI từng được giới thiệu nhưng chưa xuất hiện đúng hẹn.

Trong lúc đó, OpenAI cũng không còn ở vị trí năm 2024.

Khi Apple lần đầu công bố hợp tác với ChatGPT, OpenAI gần như là lựa chọn AI duy nhất đủ mạnh trên thị trường tiêu dùng. Nhưng tới năm 2026, Claude và Gemini đã nổi lên như các đối thủ thực sự đáng gờm. Anthropic thậm chí đang đàm phán gọi vốn ở mức định giá hơn 900 tỷ USD theo Bloomberg.

Điều từng được xem là một liên minh chiến lược lịch sử giờ dần biến thành mối quan hệ mà cả hai bên đều cảm thấy thất vọng.

Apple không muốn phụ thuộc quá nhiều vào một công ty AI bên ngoài. OpenAI lại không muốn tiếp tục đóng vai trò nhà cung cấp công nghệ “ẩn phía sau” hệ sinh thái iPhone mà không kiểm soát được trải nghiệm người dùng hay nguồn doanh thu như kỳ vọng ban đầu.

Hai năm trước, Apple và OpenAI còn cùng nhau đứng trên sân khấu WWDC để nói về tương lai AI. Giờ đây, họ đang chuẩn bị thuê luật sư để đối đầu với nhau.