Từ chiến lược trải nghiệm đến bước ngoặt đổi mới của Minh Long

Sản xuất riêng 22.200 viên gạch sắc lưu ly để tạo điểm nhấn, biến showroom thành nơi thưởng lãm thay vì điểm bán lẻ, Minh Long chuyển sang mô hình kinh tế lifestyle, kỳ vọng tăng điểm chạm với khách hàng.

Buổi sáng ngày 24/7, Showroom Minh Long tại 17 Bà Huyện Thanh Quan, phường Xuân Hòa, TP HCM, mở cửa trở lại sau 2,5 tháng làm mới diện mạo. Thay vì một không gian bán lẻ truyền thống, showroom được định hình như một hành trình trải nghiệm, phản ánh sự chuyển dịch từ product led (sản phẩm làm trung tâm) sang lifestyle led - tức lối sống, cảm xúc khách hàng làm trọng tâm.

"Đập bỏ những điều không còn phù hợp, làm mới nhưng vẫn neo giữ giá trị cốt lõi của Minh Long suốt 55 năm qua: có văn hóa, có hồn", ông Lý Huy Bửu, Tổng giám đốc Công ty Minh Long, mô tả.

Showroom nhìn từ bên ngoài với biển hiệu từ hàng nghìn viên gạch sứ men lưu ly. Ảnh: Minh Long

Tư duy trưng bày tác phẩm thay vì xếp chồng hàng hóa

Công trình không đơn thuần thay đổi kiến trúc hay cách trưng bày sản phẩm, mà mở đầu cho một tư duy mới về không gian bán lẻ, trải nghiệm khách hàng và cách thương hiệu kể câu chuyện văn hóa.

Không gian showroom gồm hai tầng. Ở tầng trệt, trong ánh nhìn đầu tiên, logo Minh Long nổi bật trên biển hiệu xếp từ hàng nghìn viên gạch sứ. Cùng với đó là hình ảnh chiếc thuyền gỗ cùng với những chén dĩa, tượng sứ, kể lại câu chuyện ngành gốm sứ Lái Thiêu thế kỷ trước.

Bước vào bên trong, trải nghiệm được thiết kế như một hành trình liền mạch theo từng khu chủ đề: sứ trắng, bộ hoa văn, bộ nấu ăn, linh vật. Tầng 1 có khoảng không gian rộng - dành cho các buổi tiệc trà định kỳ, hoặc là nơi để du khách, khách hàng uống trà, ngồi thưởng lãm tác phẩm gốm sứ. Ở hai lối cầu thang đi lên, bức tường thiết kế thành các ô trưng bày, đặt các tác phẩm đắt giá nhất của Minh Long.

Điểm đặc biệt, các sản phẩm, tác phẩm không xếp đặt theo lối cũ là xếp chồng lên nhau. Thay vào đó, mỗi sản phẩm có một vị trí riêng để khoe hết vẻ đẹp, công năng. Các chi tiết của không gian, từ chất liệu kệ, ánh sáng, độ cao bàn, độ cao của người đứng cũng được tính toán để đạt hiệu ứng "đắm chìm" cao nhất.

Thách thức nhất, cũng là tự hào nhất với ông Bửu là hạng mục biển hiệu ở mặt tiền của Minh Long Tower. Biển hiệu sử dụng hệ gạch ba chiều kết hợp màu xanh lưu ly do Minh Long nghiên cứu, với sắc trong gần như ngọc. Ý tưởng này gặp rất nhiều thách thức về kích thước, kết cấu, cách lắp đặt và hiệu ứng thị giác. Từng bản thiết kế mẫu của gạch được đưa ra với mức chênh lệch chỉ vài cm, nhằm thử nghiệm để đạt đến hiệu ứng tối đa. Khi lắp những viên gạch đầu tiên, ông Bửu cùng đội ngũ đứng dưới ánh nắng hàng giờ để canh góc độ của từng tia sáng phản chiếu ra sao, cần thay đổi thế nào nhằm đạt hiệu ứng ba chiều.

"Nhiều đêm tôi không ngủ. Thậm chí đêm qua - khi chỉ vài tiếng nữa là showroom mở cửa, đội ngũ vẫn trắng đêm để hoàn thiện mọi chi tiết", ông nói.

Ông Huy Bửu, Tổng giám đốc Công ty Minh Long giới thiệu về không gian mới. Ảnh: Minh Long

Áp lực càng lớn khi toàn bộ dự án được thực hiện trong khoảng 75 ngày. Tiến độ sản xuất có thời điểm chậm hơn yêu cầu thi công, nhưng kế hoạch khai trương không thể thay đổi. Các bộ phận tại nhà máy và công trường phải liên tục phối hợp, thử nghiệm và điều chỉnh.

"Công trình hoàn thành, tôi nhận lời khen từ ba - Chủ tịch Lý Ngọc Minh - người luôn nổi tiếng khắt khe và tiết kiệm lời khen", ông Bửu nói trong buổi ra mắt công trình mới, nhận tràng pháo tay từ khách mời.

Nhưng điều quan trọng hơn tiêu chuẩn đẹp - xấu, là công trình đã bước đầu truyền tải tinh thần và câu chuyện, văn hóa mà Minh Long gìn giữ 55 năm qua.

Theo bà Nguyễn Thị Khánh, Phó chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch TP HCM, không gian trưng bày mới của Minh Long có thể trở thành điểm đến văn hóa trong chương trình City Tour của thành phố. Bà đánh giá các sản phẩm không chỉ thể hiện kỹ thuật chế tác và tính thẩm mỹ, còn góp phần quảng bá bản sắc văn hóa Việt Nam, làm phong phú thêm hệ thống sản phẩm du lịch của TP HCM.

Chia sẻ tại sự kiện, nhà báo Vũ Kim Hạnh cảm nhận showroom mới không chỉ là nơi trưng bày sản phẩm mà còn thể hiện định hướng kết hợp giữa kỹ thuật, mỹ thuật, văn hóa và thương mại. Một số sản phẩm như chùm đèn bằng sứ, đàn violin bằng sứ hay ý tưởng phát triển nhạc cụ khác bằng sứ cho thấy doanh nghiệp đang mở rộng khả năng ứng dụng của vật liệu gốm sứ. Song song đó, Minh Long tiếp tục phát triển các dòng sản phẩm đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật, thẩm mỹ và thị trường nhằm duy trì hoạt động trưng bày gắn với thương mại. Bà cũng cho biết doanh nghiệp đã sớm hướng đến các thị trường quốc tế thông qua hoạt động triển lãm quốc tế, cho thấy tầm nhìn dài hạn trong bối cảnh nhiều khó khăn.

Chiến lược "cảm xúc của khách hàng là trung tâm"

Nhớ về điểm khởi đầu, ông Lý Huy Bửu cho biết, từng đi rất nhiều showroom, cửa hàng, và phát hiện ra: cùng một sản phẩm ấy nhưng đặt nơi khác, ánh đèn màu khác, sẽ tạo ra những cảm xúc khác. Chính cảm xúc đó trở thành chất keo gắn kết người dùng với thương hiệu.

Showroom Minh Long tại Bà Huyện Thanh Quan ra đời hàng chục năm, đến nay, trong bối cảnh mới, ông Lý Huy Bửu nhận định nơi đây "thiếu một thứ gì đó". Hơn nửa thế kỷ, Minh Long từ một lò gốm thủ công thành thương hiệu toàn cầu, dựa trên triết lý của nhà sáng lập Lý Ngọc Minh: 4 không (không thời gian, không biên giới, không giới tính, không tuổi tác) - 4 có (có văn hóa, có nghệ thuật, có phong cách, có hồn).

"Tôi nhận thấy showroom này còn thiếu hai chữ có mà chủ tịch đã đặt ra: có phong cách, có hồn. Nếu đánh mất phần hồn và chất riêng, sản phẩm sẽ không còn DNA của Minh Long nữa", ông Bửu nói.

Nghĩ là làm, ông bắt tay để tạo dựng, thổi phần hồn mới, phong cách mới cho không gian cũ. Hàng loạt bản thiết kế đưa lên, cuối cùng đội ngũ quay về tìm cảm hứng trong chính Bảo tàng gốm sứ Minh Long.

Thương hiệu cần bước sang một chương mới, nhưng người xem vẫn phải nhận ra Minh Long ngay từ lần tiếp xúc đầu tiên. Ông mong muốn showroom trở thành một điểm chạm giữa Minh Long và người tiêu dùng, không đơn thuần là nơi giao dịch mua bán. Khi đến đây, khách hàng có thể thư giãn, thả mình trong một không gian nghệ thuật và cảm nhận những chất liệu văn hóa Việt Nam đã được Minh Long chắt lọc, đưa vào từng sản phẩm. Đó phải là một trải nghiệm văn hóa và nghệ thuật, thay vì chỉ là trải nghiệm mua sắm.

Từ những quan sát ấy, Minh Long bắt đầu nhìn lại mô hình bán lẻ đã duy trì trong nhiều năm. Nếu showroom chỉ phân chia sản phẩm theo dòng, công năng hoặc mức giá, khách hàng chủ yếu tiếp cận gốm sứ như những món đồ phục vụ nhu cầu sử dụng. Cách trưng bày này có thể giúp người mua dễ lựa chọn, nhưng chưa đủ để họ cảm nhận trọn vẹn câu chuyện, kỹ thuật và giá trị văn hóa nằm phía sau từng thiết kế.

Trong khi đó, nhu cầu của người tiêu dùng đã dần thay đổi. Người mua không chỉ tìm một bộ chén đĩa để sử dụng trên bàn ăn. Họ quan tâm sản phẩm sẽ hiện diện thế nào trong ngôi nhà, phù hợp ra sao với không gian sống và có thể góp phần tạo nên những khoảnh khắc nào trong đời sống gia đình.

Bài toán của Minh Long vì vậy không còn dừng ở việc tạo ra sản phẩm có công năng tốt. Doanh nghiệp phải giúp khách hàng hình dung được một phong cách sống xoay quanh sản phẩm đó. Sự chuyển dịch này làm thay đổi toàn bộ vai trò của showroom. Thay vì chỉ là nơi giới thiệu và bán hàng, không gian mới phải trở thành điểm gặp gỡ giữa sản phẩm, văn hóa và đời sống. Mỗi khu vực không chỉ trả lời câu hỏi khách hàng có thể mua gì, mà còn gợi mở sản phẩm ấy có thể được sử dụng, cảm nhận và gắn bó như thế nào.

Từ tư duy đó, showroom tại Bà Huyện Thanh Quan được tổ chức theo một hành trình liền mạch. Sản phẩm không còn xuất hiện như những món đồ riêng lẻ trên các dãy kệ nối tiếp nhau, mà được đặt trong những nhóm không gian có chủ đích. Cách sắp đặt này giúp khách hàng tiếp cận từng dòng sản phẩm theo những lớp cảm nhận khác nhau. Một bộ trà không chỉ được nhìn dưới góc độ kiểu dáng hay công năng, mà được đặt trong mối liên hệ với không gian thưởng trà và gặp gỡ. Một bộ bàn ăn không còn là tập hợp của chén, đĩa và tô, mà trở thành một phần trong bối cảnh sum họp của gia đình.

Ở đây, sự thay đổi trong cách trưng bày cũng phản ánh một thay đổi sâu hơn trong cách Minh Long định nghĩa giá trị sản phẩm. Gốm sứ không chỉ phục vụ đời sống. Khi mang theo ký ức, văn hóa và cảm xúc, sản phẩm còn có thể trở thành một phần của đời sống tinh thần. Như có người khách sang nước ngoài định cư, tìm mua bằng được bộ Hồn Việt của Minh Long để mang theo.

"Điều họ mang theo không chỉ là một bộ sản phẩm, mà còn là một phần tinh thần văn hóa Việt", ông nói

Câu chuyện giúp ông nhìn rõ hơn khả năng kết nối của gốm sứ. Một sản phẩm có thể được sử dụng hàng ngày, nhưng đồng thời cũng lưu giữ cảm giác về quê hương, gia đình và những giá trị quen thuộc. Chính lớp ý nghĩa đó khiến Minh Long muốn đưa câu chuyện văn hóa ra khỏi phần thuyết minh sản phẩm, để hiện diện trực tiếp trong toàn bộ trải nghiệm của khách hàng.

"Khách hàng đến đây không nhất thiết phải mua sản phẩm. Chỉ cần họ có thời gian trải nghiệm và cảm nhận vẻ đẹp của văn hóa Việt Nam thì showroom đã hoàn thành một phần sứ mệnh", ông Bửu cho biết.

Từ quan điểm ấy, hiệu quả của điểm bán không còn chỉ được nhìn qua số lượng sản phẩm rời khỏi cửa hàng. Giá trị của showroom còn nằm ở thời gian khách hàng muốn ở lại, những điều họ ghi nhớ và mức độ kết nối được hình thành sau mỗi lần ghé thăm.

Đó là bước chuyển rõ nhất từ tư duy công năng sang tư duy phong cách sống. Minh Long vẫn sản xuất những sản phẩm phục vụ nhu cầu hàng ngày, nhưng không còn chỉ nói về khả năng sử dụng của chúng. Đơn vị mong muốn tạo nên một không gian nơi di sản, văn hóa, lịch sử và nghệ thuật có thể bắt nhịp với đời sống hôm nay. Để mỗi người khi bước vào không chỉ nhìn thấy sản phẩm, mà còn cảm nhận được một phong cách sống, một sự kết nối và những giá trị tốt đẹp mà gốm sứ có thể mang lại, xuất phát từ góc nhìn "cảm xúc của khách hàng là trung tâm".

Để gốm sứ sống động trong nhịp thở thời đại

Tổng giám đốc Minh Long cho biết, sau 55 năm, điều Minh Long theo đuổi vẫn không thay đổi: gìn giữ và phát triển tinh hoa gốm sứ Việt. Những trụ cột phát triển xoay quanh: tạo điểm chạm cảm xúc, kết nối nhóm người dùng trẻ, liên tục cải tiến công nghệ để rút ngắn thời gian sản xuất và đưa ra sản phẩm mới.

Từ thay đổi trong tư duy đó, Minh Long cũng thay đổi cách phát triển hệ thống bán lẻ. Doanh nghiệp hiện có 8 showroom và 35 điểm bán, nhưng không đặt mục tiêu mở rộng bằng mọi giá. Theo ông Lý Huy Bửu, hướng đi của Minh Long là "đi chậm, làm kỹ" và từng bước đưa một ngôn ngữ mới vào mỗi không gian.

Mỗi showroom được nâng cấp theo hướng giàu trải nghiệm hơn, có ngôn ngữ thiết kế phù hợp hơn với lối sống hiện đại, đồng thời vẫn giữ được chiều sâu văn hóa và bản sắc riêng của Minh Long.

Bài toán này trở nên rõ hơn khi doanh nghiệp hướng đến nhóm khách hàng trẻ, đặc biệt là Gen Z. Đây là thế hệ nhạy với xu hướng, trong khi Minh Long không lựa chọn cách chạy theo trào lưu. Thương hiệu vẫn đặt trọng tâm vào triết lý, chiều sâu và những giá trị có tính bền vững.

Theo ông Bửu, khó khăn nằm ở việc tìm được sự cân bằng giữa hai yêu cầu tưởng như đối lập: làm mới cách kể chuyện để gần hơn với người trẻ, nhưng không làm mất đi bản sắc đã được xây dựng trong nhiều thập niên.

Sắp tới, đơn vị tiếp tục nâng cấp không gian trải nghiệm, đổi mới ngôn ngữ thiết kế và phát triển những sản phẩm phù hợp hơn với lối sống đương đại. Bên cạnh các dòng sản phẩm quen thuộc, thương hiệu cũng hướng đến những thiết kế độc đáo, táo bạo hơn để mở rộng khả năng tiếp cận người tiêu dùng mới.

Xa hơn, một số dự án đang được Minh Long triển khai còn được kỳ vọng góp phần đưa doanh nghiệp bước sang một ngành hàng mới. Dù chưa công bố cụ thể, định hướng này cho thấy quá trình đổi mới không chỉ dừng ở việc cải tạo showroom hay thay đổi cách trưng bày sản phẩm, mà còn mở rộng sang toàn bộ chuỗi giá trị của thương hiệu.

Đó cũng là cách Minh Long đưa gốm sứ vào nhịp sống đương đại: không chạy theo xu hướng một cách vội vàng, mà từng bước làm mới sản phẩm, không gian lẫn trải nghiệm để di sản tiếp tục được nhìn thấy, sử dụng và cảm nhận trong đời sống hàng ngày.

Hoàng Đan