Từ bốc đồng đến lao lý

Nhưng thứ chờ đợi các em ở cuối màn thị uy ấy không phải sự nể phục của bạn bè, mà là còng số 8 và bản án hình sự. Vụ việc 3 đối tượng dưới 18 tuổi vừa bị khởi tố tội "Gây rối trật tự công cộng" đã phơi bày thực tế xót xa về sự mong manh của lằn ranh giữa sự bốc đồng và vòng lao lý.

Tuổi mới lớn là giai đoạn tâm sinh lý biến động, khao khát được khẳng định cái tôi. Đáng tiếc, nhiều người trẻ lại coi thường kỷ cương, thích mượn sức mạnh bầy đàn làm thước đo cho "số má". Câu chuyện của Nguyễn Văn A. (17 tuổi, ngụ TP HCM) là một minh chứng đắt giá. Từ vài lời khích bác trên mạng, A. cùng nhóm bạn hẹn nhau mang hung khí tự chế, chạy xe nẹt pô, la hét ầm ĩ trên phố để "dằn mặt" đối thủ. Dù đêm đó chưa xảy ra đổ máu, nhưng hành vi náo loạn đã gây hoang mang tột độ cho khu dân cư.

Đứng trước bục khai báo, A. bật khóc nức nở: "Bị cáo chỉ muốn dọa cho nhóm kia sợ, không nghĩ sự việc lại nghiêm trọng đến mức phải đi tù". Giấc mơ đại học của A. dở dang, nhường chỗ cho một vết đen lý lịch. Sự hối hận của A. phản ánh nhận thức sai lầm của rất nhiều thanh thiếu niên. Các em dễ dàng tụ tập, a dua với suy nghĩ ngây ngô: "Chỉ dọa thôi, có chém ai đâu mà sợ". Nhiều em tự huyễn hoặc bản thân bằng "kim bài" vô hình: "Mình chưa đủ 18 tuổi, luật pháp sẽ nương tay, cùng lắm phạt hành chính". Sự thiếu hiểu biết về kiến thức pháp luật đã đẩy các em bước qua lằn ranh đỏ.

Pháp luật có chính sách khoan hồng, giáo dục với người chưa thành niên, nhưng nhân văn không đồng nghĩa với dung túng. Khi hành vi ngông cuồng đe dọa an toàn chung, gieo rắc bất an cho cộng đồng, cơ quan hành pháp buộc phải xử lý mạnh tay. Nhìn rộng ra, sai lầm của những đứa trẻ không chỉ là lỗi của riêng các em. Phía sau các bản án là sự đứt gãy trong liên kết giáo dục giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Việc buông lỏng quản lý, phó mặc cho nhà trường cùng với tâm lý "cháu nó ở nhà ngoan lắm" của phụ huynh đã khiến nhiều em mất đi cơ hội được uốn nắn kịp thời.

Cái giá của việc vượt lằn ranh là quá đắt. Tuổi trẻ có quyền sai lầm để trưởng thành, nhưng có những sai lầm không thể trả giá bằng một lời xin lỗi. Giữa bốc đồng và tội phạm chỉ cách nhau một khoảnh khắc mất kiểm soát. Để tuổi thanh xuân các em không tàn lụi sau song sắt, lằn ranh ấy cần được gia đình, nhà trường vạch rõ trước khi pháp luật buộc phải làm điều đó bằng những bản án nghiêm khắc.