Từ 1/6, ngoài xăng E10, người dân có thể lựa chọn xăng nào khác?

Khi xăng khoáng RON 95 bị khai tử từ 1/6, thị trường sẽ kinh doanh song song xăng E10 và E5 RON 92 đến hết 2030, tạo đa dạng lựa chọn cho người dùng.

Quyết định đẩy nhanh lộ trình phủ sóng xăng sinh học đang tạo ra một cơn chấn động nhỏ trên thị trường bán lẻ nhiên liệu. Theo Thông tư 50/2025, từ ngày 1/6, toàn bộ xăng khoáng không chì truyền thống sẽ phải phối trộn thành xăng E10 trước khi bán ra thị trường. Tuy nhiên, để đảm bảo quyền lợi và sự an tâm cho một bộ phận lớn người tiêu dùng chưa sẵn sàng chuyển đổi, mặt hàng xăng sinh học E5 RON 92 vẫn sẽ tiếp tục được kinh doanh rộng rãi tại các trạm bơm cho đến hết năm 2030.

Sự hiện diện song song của E10 và E5 RON 92 mang ý nghĩa chiến lược nhằm tạo ra một khoảng thời gian đệm cần thiết cho thị trường. Về mặt kỹ thuật, điểm khác biệt lớn nhất giữa hai loại nhiên liệu này nằm ở tỷ lệ cồn sinh học và chỉ số chống kích nổ. Xăng E5 RON 92 chứa 5% ethanol với chỉ số octane là 92, trong khi xăng E10 chứa 10% ethanol và sở hữu chỉ số octane 95 mạnh mẽ hơn. Khoảng thời gian từ nay đến hết năm 2030 là vừa đủ để các phương tiện đời cũ (vốn chỉ tương thích với tỷ lệ cồn thấp dưới 5%) tiếp tục vận hành an toàn, đồng thời cho phép người dân dần thích nghi và nâng cấp phương tiện.

Từ ngày 1/6, toàn bộ xăng khoáng không chì truyền thống sẽ phải phối trộn thành xăng E10 trước khi bán ra thị trường.

Thực tế thị trường cho thấy, dù xăng E10 mang nhiều lợi ích, rào cản tâm lý vẫn là một bài toán khó giải. Rất nhiều người dân mang tâm lý e dè, muốn quan sát thêm trước khi "xuống tiền".

Anh Nguyễn Bảo Toàn (xã Gia Lâm, Hà Nội) bày tỏ: "Nếu xăng E10 bảo vệ môi trường hơn thì chắc chắn tôi sẽ sử dụng rồi. Tuy nhiên, tôi lo ngại xăng E10 ảnh hưởng đến động cơ như nhiều người nói".

Cùng chung sự cẩn trọng nhưng ở khía cạnh kinh tế, anh Vũ Văn Phương (một tài xế tại Ninh Bình) chia sẻ: "Xăng E10 nếu không ô nhiễm môi trường thì cũng tốt nhưng cũng sợ là xe hỏng máy móc, sửa tốn tiền. Vì nghề chạy xe như chúng tôi không có thu nhập được nhiều". Chính những băn khoăn rất đời thường này minh chứng cho sự cần thiết của việc duy trì xăng E5 RON 92 như một "phương án B" an toàn trong thời kỳ quá độ.

Việc duy trì song song hai loại xăng sinh học đòi hỏi một nỗ lực khổng lồ từ các cơ quan quản lý và doanh nghiệp đầu mối. TS Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), nhấn mạnh rằng chính sách cần được tháo gỡ theo hướng tạo thuận lợi nhất cho hoạt động sản xuất, phối trộn và phân phối. Các nút thắt về nguồn cung ethanol, năng lực phối trộn tại các kho bãi và hệ thống quy định kỹ thuật cần được giải quyết triệt để nhằm mang đến mức giá tốt nhất cho người tiêu dùng.

Ở Đông Nam Á, Thailand và Philippines là hai nước tiên phong sử dụng xăng sinh học. Thái Lan hiện chủ yếu tiêu thụ E10 và khuyến khích E20, còn Philippines bắt buộc dùng E10 từ năm 2011 và áp dụng nhiều ưu đãi thuế cho nhiên liệu sinh học.

Nhìn từ góc độ vĩ mô, việc kiên quyết "khai tử" xăng khoáng RON 95 để nhường sân cho E10 và E5 RON 92 mang một ý nghĩa sống còn đối với nền kinh tế quốc gia.

Ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, chỉ ra một thực tế đáng lo ngại: Việt Nam hiện vẫn đang phụ thuộc tới 32% vào nguồn xăng dầu thành phẩm nhập khẩu, và nếu tính cả dầu thô thì nguồn cung nội địa chỉ đáp ứng chưa tới 50% nhu cầu. "Việc tự chủ nguồn cung ethanol sẽ giảm bớt áp lực nhập khẩu... Đưa xăng E10 vào lưu thông càng sớm sẽ càng giúp tiết giảm 10% lượng xăng khoáng tương ứng", ông Tuấn phân tích.

Cùng chung tầm nhìn chiến lược này, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đánh giá việc chủ động phối trộn xăng sinh học ngay từ bây giờ là giải pháp then chốt để đảm bảo an ninh năng lượng trong bối cảnh địa chính trị thế giới tiềm ẩn quá nhiều rủi ro. Xung đột tại Trung Đông hay sự tắc nghẽn của các tuyến hàng hải đe dọa trực tiếp đến chuỗi cung ứng dầu mỏ. Bằng việc giữ lại E5 RON 92 làm bệ đỡ và lấy E10 làm mũi nhọn đột phá, Việt Nam đang bước những bước đi vững chắc theo xu hướng của Mỹ, châu Âu, Thái Lan hay Philippines, từng bước làm chủ nguồn năng lượng vận tải nội địa và giảm thiểu phụ thuộc vào thị trường hóa thạch bên ngoài.

Hiện tại, xăng pha ethanol được sử dụng ở hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Tại nhiều quốc gia, xăng E10 được xem là bước đệm quan trọng trong tiến trình chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang các nguồn năng lượng sạch hơn. Mỹ, EU, Thái Lan, Brazil... đều đã sử dụng phổ biến xăng E10 trong nhiều năm qua.

Xăng E10 Xem thêm