Truy tố vụ sản xuất sữa giả nghìn tỉ: Một đường dây 'tội chồng tội'

Đường dây này đã sản xuất, tiêu thụ hơn 187.000 hộp sữa giả dành cho trẻ sơ sinh, phụ nữ mang thai và người bệnh.

Đường dây cũng bị cáo buộc lập "hệ sinh thái" 11 công ty, giấu hơn 1.000 tỉ đồng doanh thu để trốn thuế và đưa hàng tỉ đồng cho cựu cán bộ công an nhờ "chạy án".

Vũ Mạnh Cường - Giám đốc Công ty dược Quốc Tế, đồng thời là cổ đông Công ty Rance Pharma và Hacofood - bị truy tố về ba tội: sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và đưa hối lộ. Hoàng Mạnh Hà, cổ đông Công ty Rance Pharma và Hacofood, cũng bị truy tố ba tội danh trên.

Một số người khác bị truy tố về các tội môi giới hối lộ, nhận hối lộ, đưa hối lộ. Riêng bị can Bùi Quốc Hưng, cựu Phó trưởng Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Vĩnh Phúc (cũ), bị truy tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản với cáo buộc nhận hàng tỉ đồng hứa "chạy án" cho doanh nghiệp sản xuất sữa giả.

Hệ sinh thái sản xuất sữa giả cho trẻ sơ sinh, bà bầu và người bệnh

Theo cáo trạng, từ năm 2019 - 2025, Cường cùng đồng phạm thành lập nhiều doanh nghiệp, tạo thành một "hệ sinh thái" sản xuất và phân phối sữa trên phạm vi toàn quốc. Năm 2021, nhận thấy thị trường sữa mang lại lợi nhuận lớn, Cường và Hà thành lập Công ty Rance Pharma do Hà đứng tên giám đốc. Sau đó nhóm này tiếp tục lập Hacofood Group, giao cho Cường điều hành.

Để phục vụ hoạt động sản xuất, nhóm của Cường và Hà xây dựng nhà máy tại cụm công nghiệp Phú Nghĩa, huyện Chương Mỹ (cũ), Hà Nội. Nhà máy do Hồ Sỹ Ý trực tiếp quản lý, vận hành dưới danh nghĩa pháp nhân của Rance Pharma và Hacofood.

Không dừng lại ở đó, nhóm này còn thành lập thêm 9 công ty khác để đứng tên hồ sơ công bố sản phẩm, quảng bá thương hiệu và phân phối hàng hóa ra thị trường.

Kết quả điều tra xác định các sản phẩm của đường dây sữa giả này chủ yếu hướng đến nhóm khách hàng là trẻ sinh non, trẻ thiếu tháng, phụ nữ mang thai, người tiểu đường và bệnh nhân suy thận.

Trên bao bì, các sản phẩm được quảng cáo chứa nhiều thành phần cao cấp như tổ yến, đông trùng hạ thảo, bột óc chó, bột mắc ca... Tuy nhiên, kết quả điều tra cho thấy thực tế hoàn toàn không có các thành phần này.

Để giảm chi phí sản xuất và tăng lợi nhuận, từ cuối năm 2021, nhóm lãnh đạo công ty đã thống nhất thay đổi công thức sản phẩm so với hồ sơ đã công bố với cơ quan chức năng. Viện kiểm sát cáo buộc Vũ Mạnh Cường và đồng phạm đã sản xuất, tiêu thụ 426 lô sữa giả có giá trị hơn 54 tỉ, thu lợi bất chính gần 40 tỉ đồng.

Chi tiền tỉ "bôi trơn" để công bố hàng trăm hồ sơ sữa giả

Không chỉ sản xuất và buôn bán sữa giả, đường dây của Cường và Hà còn bị cáo buộc chi hàng tỉ đồng "phí ngoài" để được tạo điều kiện trong quá trình công bố sản phẩm và quảng cáo thực phẩm dinh dưỡng. 

Trong đó, hai bị can Bùi Đinh Thị Dinh, cựu Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Hòa Bình (cũ), và cấp dưới là Bùi Thị Trang bị truy tố về tội "nhận hối lộ".

Theo cáo trạng, sau khi thành lập Công ty Rance Pharma, Hacofood cùng nhà máy sản xuất sữa tại Chương Mỹ (Hà Nội), Cường và Hà bắt đầu triển khai việc đăng ký bản công bố sản phẩm, tự công bố và xác nhận nội dung quảng cáo. 

Thông qua các mối quan hệ cá nhân, Cường và Hà trực tiếp gặp bà Dinh để nhờ tạo điều kiện trong quá trình tiếp nhận, xử lý hồ sơ công bố sản phẩm cho hai doanh nghiệp.

Sau chuyến thăm nhà máy của Rance Pharma và Hacofood, bà Dinh đồng ý hỗ trợ. Để hợp thức điều kiện nộp hồ sơ tại Hòa Bình, Cường và Hà chỉ đạo cấp dưới lập khống chi nhánh của hai công ty tại địa phương này.

Theo cáo buộc, bà Dinh sau đó giới thiệu để nhóm doanh nghiệp làm việc với Trang, đồng thời chỉ đạo cấp dưới tạo điều kiện tiếp nhận xử lý hồ sơ cho doanh nghiệp của Cường và Hà.

Từ tháng 5-2023 đến cuối năm 2024, Phạm Thị Hương (nhân viên của công ty) đã nộp tổng cộng 340 bộ hồ sơ công bố sản phẩm, tự công bố và xác nhận nội dung quảng cáo cho hai công ty. Mỗi hồ sơ tự công bố được chi "phí ngoài" 5 triệu đồng, hồ sơ đăng ký công bố là 7 triệu đồng. Ngoài ra, Hương còn đưa thêm cho Trang 1 triệu đồng mỗi hồ sơ.

Cơ quan tố tụng xác định tổng số tiền phía Rance Pharma và Hacofood chuyển cho Trang gần 2,5 tỉ đồng. Trong đó, Trang bị cáo buộc chuyển lại cho cấp trên là Dinh gần 2,2 tỉ đồng, còn hưởng lợi cá nhân khoảng 300 triệu đồng.

Cựu cán bộ công an nhận 3,5 tỉ hứa "chạy án"

Ngoài các sai phạm trong sản xuất sữa giả và kế toán, Cường còn bị cáo buộc thông qua nhiều mối quan hệ để "móc nối", đưa hối lộ cho một số cá nhân có chức vụ, quyền hạn nhằm được tạo điều kiện trong việc công bố sản phẩm tại Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Hòa Bình (cũ).

Khi biết hoạt động của Rance Pharma và Hacofood bị C05 Bộ Công an kiểm tra thu giữ sản phẩm sữa, nhóm bị can đã tìm cách nhờ người can thiệp nhằm tránh bị xử lý hình sự và sớm được giải phóng hàng hóa đang bị tạm giữ. Phạm Gia Khải là người tiếp nhận thông tin từ Hà về việc các công ty bị kiểm tra thu giữ sản phẩm. Hà nhờ Khải tìm người kết nối, đưa tiền nhờ giúp "chạy án".

Nhận lời, Khải tìm gặp Nguyễn Văn Quân (Chủ tịch Công ty đầu tư xây dựng Bắc Á) đề nghị giúp cho "trùm" đường dây sữa giả không bị xử lý hình sự. Quân nhận từ Hà 150.000 USD và hứa tìm người có khả năng, thẩm quyền giúp đỡ để không bị xử lý hình sự, cáo trạng nêu.

Sau đó Quân cùng một người khác đã tìm gặp Bùi Quốc Hưng, cựu Phó trưởng Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Vĩnh Phúc (cũ), nhờ "lo giúp" cho hai công ty sản xuất sữa giả.

Viện kiểm sát cáo buộc dù biết rõ việc nhận tiền để tác động đến người có thẩm quyền là trái pháp luật nhưng Hưng vẫn nhận lời. Hưng đã hai lần nhận 100 triệu đồng và 140.000 USD, tương đương gần 3,5 tỉ đồng, từ nhóm của Quân. Sau khi nhận tiền, bị can Hưng đã đến gặp người có thẩm quyền tại C05 Bộ Công an để hỏi thông tin và "nhờ giúp đỡ".

Quá trình điều tra, Hưng khai chỉ nhận 100 triệu đồng, phủ nhận việc cầm 140.000 USD từ Quân. Tuy nhiên, cáo trạng nêu kết quả điều tra có đủ căn cứ xác định Hưng đã nhận cả 100 triệu đồng và 140.000 USD để "lo giúp việc" cho hai doanh nghiệp sữa theo đề nghị từ Quân.

Từ đó, viện kiểm sát truy tố Hưng về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Nhóm của Quân, Khải bị cáo buộc phạm tội môi giới hối lộ.