5 hours ago
1
Khuôn viên Trường THPT Marie Curie - Ảnh: T.T.D.
"Rất nhiều lần tôi bắt gặp các đoàn khách quốc tế, hay cá nhân du khách đứng rất lâu trước cổng trường, nhìn vào bên trong, chụp ảnh lưu niệm và thể hiện mong muốn với bảo vệ muốn vào tham quan. Nếu trường thành điểm đến du lịch tôi nghĩ sẽ thu hút khách quốc tế, quảng bá và kích thích tăng trưởng kinh tế du lịch TP". Đây là đề xuất của bà Bùi Minh Tâm - Hiệu trưởng Trường THPT Lê Quý Đôn (phường Xuân Hòa, TP.HCM).
Nếu được đầu tư bài bản, đây hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm quảng bá hình ảnh văn hóa đô thị của TP.HCM, là không gian giáo dục lịch sử sinh động cho du khách trong và ngoài nước, là nơi giao lưu văn hóa quốc tế có ý nghĩa cho học sinh và lan tỏa giá trị lịch sử, giáo dục, bản sắc đô thị của TP.
Ông Lê Trương Hiền Hòa
Không chỉ quảng bá, phục vụ du khách
Bà Tâm cho rằng nên tổ chức mở cửa trường đón du khách vào những ngày lễ hội lớn, ngày du lịch của TP gắn với tour có tính chuyên đề như "Tour du lịch trường học trăm tuổi", "Dấu ấn trường học trăm năm Sài Gòn", "Một ngày làm học sinh Sài Gòn xưa", "Tour kiến trúc học đường Đông Dương"...
"Các trường THPT trăm tuổi còn có sứ mệnh và "nội lực" riêng nếu được TP quan tâm. Chúng ta có thể chọn một ngày để làm tour tham quan trường, làm đều hằng năm và tạo thương hiệu cho TP.
Điều đặc biệt, khi có khách quốc tế đến trường, trường sẽ kết hợp tổ chức ngày/giờ ngoại khóa để học sinh tương tác tiếng Anh, tiếp xúc trao đổi văn hóa. Một ngôi trường được bạn bè quốc tế biết đến, các em sẽ tự hào, kéo theo thành tích học tập, nổ lực phấn đấu", bà Tâm nói thêm.
Bà Tâm cũng nhìn nhận một mình nhà trường không thể làm được, cần có sự kết hợp nhiều ban, ngành và các nguồn lực.
Tương tự, ông Nguyễn Hùng Khương - Hiệu trưởng Trường THPT Ten Lơ Man (P.Bến Thành) - cũng ủng hộ đề xuất trường có bề dày lịch sử thành điểm đến du lịch.
Ông Khương thông tin vào tháng 8-2025, trường được công nhận là di tích lịch sử cấp TP, nếu được đưa vào tuyến tham quan, nhà trường sẽ xây dựng kế hoạch tổ chức phù hợp, hài hòa giữa hoạt động tham quan và việc dạy học.
"Đây không chỉ là cơ hội quảng bá hình ảnh TP.HCM mà còn là dịp để học sinh được giao lưu, nâng cao năng lực ngoại ngữ và bồi đắp niềm tự hào về ngôi trường mình đang học", ông Khương nói.
Trải nghiệm văn hóa có chiều sâu
Với những "di sản" đặc biệt này, dưới góc độ kinh doanh lữ hành, bà Trần Thị Bảo Thu - đại diện Vietluxtour - cho rằng ý tưởng biến trường trăm tuổi thành điểm đến du lịch phải xây dựng theo hướng trải nghiệm văn hóa có chiều sâu, chứ không đơn thuần là mở cửa tham quan.
Chẳng hạn, mỗi trường cần được kể bằng một câu chuyện riêng về lịch sử, kiến trúc, ký ức; tour tham quan kiến trúc cổ, nghe kể chuyện lịch sử, giao lưu với học sinh và giáo viên, triển lãm hình ảnh trường xưa và nay, trải nghiệm đồng phục hoặc văn hóa học đường Sài Gòn qua nhiều thời kỳ; tận dụng công nghệ số thuyết minh tự động đa ngôn ngữ, mã QR kể chuyện lịch sử, bản đồ tương tác...
"Làm được như vậy mới tạo được cảm xúc để giữ chân du khách. Vì có rất nhiều khách du lịch quốc tế đến TP.HCM đòi hỏi, mong muốn những tour du lịch đặc biệt, liên quan đến giáo dục, trường học nhưng các đơn vị lữ hành lâu nay chưa thể khai thác, tổ chức", bà Thu nói.
Ông Lê Trương Hiền Hòa - Phó giám đốc Sở Du lịch TP.HCM - đánh giá cao ý tưởng này, đồng thời gợi ý thêm một số giải pháp thực hiện.
"Cần ưu tiên mô hình tham quan giới hạn, có kiểm soát, tổ chức ngoài giờ học hoặc theo chuyên đề định kỳ. Ngoài ra, cần xây dựng sản phẩm du lịch có chiều sâu văn hóa: tour cần chú trọng yếu tố kể chuyện, lịch sử hình thành trường, ký ức đô thị, truyền thống giáo dục, các nhân vật nổi bật, thay vì chỉ đơn thuần tham quan kiến trúc...
Có thể kết hợp triển lãm ảnh, tư liệu lịch sử, không gian tương tác phù hợp với môi trường học đường trên tinh thần tự nguyện, góp phần giúp học sinh nâng cao kỹ năng hội nhập quốc tế", ông Hòa nói.
Cũng theo ông Hòa, có thể tính đến giải pháp thiết kế thành tour chuyên đề của TP, khi đó cần cơ chế pháp lý và phối hợp giữa Sở Du lịch TP.HCM, Sở GD-ĐT TP.HCM, nhà trường và doanh nghiệp lữ hành; xây dựng quy trình đón khách, phân công trách nhiệm và có hướng dẫn về quyền riêng tư, an ninh học đường rõ ràng.
"Còn về hạ tầng và nguồn lực tài chính, nhiều trường tuy có giá trị kiến trúc và lịch sử cao nhưng chưa được đầu tư để đáp ứng nhu cầu đón tiếp khách tham quan, như hệ thống biển chỉ dẫn, khu vực tiếp đón, tài liệu thuyết minh song ngữ hay nhân lực hướng dẫn chuyên biệt.
Nguồn kinh phí phục vụ giai đoạn thí điểm cũng cần được xác định rõ và có sự cam kết từ các bên liên quan", ông Hòa phân tích.
Nhiều tiềm năng
Theo ghi nhận Tuổi Trẻ, ngoài Trường THPT Lê Quý Đôn (xây dựng năm 1874) đã hơn trăm tuổi, TP.HCM hiện có nhiều trường THPT khác có bề dày lịch sử và có thiết kế kiến trúc đẹp.
Chẳng hạn Trường THPT Trưng Vương (P.Sài Gòn), thành lập năm 1917, đến nay vẫn giữ được nguyên vẹn kiến trúc đặc trưng từ thời Pháp. Hay ở P.Xuân Hòa có Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai, xây dựng năm 1913, trường còn nổi tiếng với tên Trường nữ sinh Áo tím; Trường THPT Marie Curie, thành lập năm 1918, hơn 10 năm trước UBND TP.HCM công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa - danh lam thắng cảnh.
Đặc biệt không kém là Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa (P.Sài Gòn) xây dựng năm 1873, trường có nét đẹp cổ kính, là một trong những trường nổi tiếng bởi chất lượng đào tạo qua những kỳ xét tuyển kỹ càng.
Đề xuất sáng tạo, sẽ thí điểm chọn lọc
Trường THPT Lê Quý Đôn (P.Xuân Hòa, xây dựng năm 1874) được đề xuất trở thành điểm đến du lịch - Ảnh: T.T.D.
Dưới góc độ quản lý nhà nước, ông Lê Trương Hiền Hòa đánh giá ý tưởng biến trường trăm tuổi thành điểm đến du lịch là đề xuất có tính sáng tạo, khác biệt và phù hợp với xu hướng phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa, trải nghiệm và giáo dục những định hướng mà TP đang tập trung đẩy mạnh trong giai đoạn hiện nay.
"Các trường THPT lâu đời của TP.HCM không chỉ là nơi giảng dạy mà còn là những "di sản sống" của đô thị nơi lưu giữ ký ức của nhiều thế hệ học sinh, phản ánh lịch sử hình thành và tinh thần học thuật của Sài Gòn - TP.HCM qua các thời kỳ. Đây chính là nền tảng để xây dựng một sản phẩm du lịch có chiều sâu và bản sắc riêng", ông Hòa nói.
Theo thống kê của Sở Du lịch TP.HCM, có 56% khách du lịch đến TP.HCM cho hay chủ yếu vì muốn tìm hiểu văn hóa. Do vậy, ông Hòa cho rằng ý tưởng này rất có tiềm năng. Ông cũng dẫn ra nhiều lợi thế đặc thù, từ vị trí, kiến trúc, chiều sâu văn hóa...
Cụ thể như các trường nằm ở vị trí thuận lợi giữa trung tâm TP, dễ tiếp cận và kết nối với các điểm tham quan lân cận; có kiến trúc đặc sắc phong cách Đông Dương, châu Âu tạo sức hấp dẫn thị giác khó tìm được ở nơi khác tại Việt Nam; gắn liền với lịch sử giáo dục miền Nam, cộng đồng cựu học sinh đông đảo...
Để triển khai, để lan tỏa trường trăm tuổi là điểm đến "độc" nhưng không ảnh hưởng hoạt động học tập, an ninh, quyền riêng tư của học sinh, ông Hòa đồng tình trường học là môi trường giáo dục, không phải điểm du lịch thông thường nên nghiên cứu triển khai cần được thực hiện thận trọng, có lộ trình và đặt ra nhiều giải pháp.
"Sẽ thí điểm có chọn lọc, bắt đầu với 2 - 3 trường tiêu biểu, có kiến trúc nổi bật, lịch sử lâu đời và có sự đồng thuận của ban giám hiệu, phụ huynh và cơ quan quản lý giáo dục", ông Hòa nói.
Trong khi đó, một lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM cũng đánh giá ý tưởng biến nhà trường thành không gian văn hóa đặc sắc, quảng bá điểm đến, hình ảnh đất nước, con người Việt Nam để góp phần định vị thương hiệu của một TP là đề xuất hay.
Tuy nhiên vị này cũng nhấn mạnh khi triển khai cần chọn lọc, có kiểm soát, tránh thương mại hóa, ảnh hưởng đến môi trường học tập của học sinh.
