Trữ trứng ở tuổi 24 do nang lạc nội mạc tử cung

Hà NộiHà, 24 tuổi, có nang lạc nội mạc tử cung 12 cm khiến dự trữ buồng trứng giảm nên trữ trứng bảo tồn khả năng sinh sản.

Hà phát hiện khối nang khoảng 3 cm ở buồng trứng trái vào một năm trước. Kết quả khám sức khỏe tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy mới đây cho thấy khối nang đã tăng lên 12 cm, chiếm gần hết buồng trứng, nghi dính với thành sau tử cung.

Bác sĩ Lê Quang Đô, Đơn vị Hỗ trợ Sinh sản, cho biết trường hợp nang lạc nội mạc tử cung kích thước lớn như trên ít gặp ở phụ nữ trẻ. Khối nang nằm trong buồng trứng, chứa dịch nâu sẫm, khi phát triển lớn có thể làm buồng trứng giãn căng, biến dạng, gây dính vùng chậu và ảnh hưởng mô buồng trứng lành xung quanh.

Hình ảnh khối nang lạc nội mạc tử cung lớn trong tiểu khung của người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Chỉ số dự trữ buồng trứng (AMH) của Hà là 1,2 ng/ml, khá thấp so với tuổi 24 thường là 2-6,8 ng/ml. Nang lạc nội mạc tử cung có thể âm thầm làm giảm thêm AMH do gây viêm kéo dài quanh mô buồng trứng. Nếu phải bóc nang, nhất là nang lớn và dính, buồng trứng cũng có nguy cơ mất thêm một phần mô lành trong quá trình phẫu thuật.

Hà chưa lập gia đình, quyết định trữ trứng để bảo tồn khả năng sinh sản trước khi điều trị nang lạc nội mạc tử cung. Bác sĩ Đô xây dựng phác đồ kích thích buồng trứng riêng cho người bệnh, theo dõi bằng siêu âm và xét nghiệm nội tiết để đánh giá số nang noãn phát triển, điều chỉnh liều thuốc theo đáp ứng của buồng trứng. Êkíp phải theo dõi sát vị trí nang, số nang noãn có thể tiếp cận và nguy cơ đau, căng tức trong quá trình kích trứng.

Bác sĩ Đô tư vấn phương án điều trị cho Hà. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Sau kích trứng, bác sĩ thu được 15 noãn, chuyển sang phòng lab để chuyên viên phôi học đánh giá độ trưởng thành và chất lượng. Những noãn đủ điều kiện được trữ đông bằng kỹ thuật thủy tinh hóa trong nitơ lỏng ở nhiệt độ - 196 độ C.

Khi người bệnh có nhu cầu sinh con, noãn được rã đông và thụ tinh với tinh trùng trong phòng lab để tạo phôi, sau đó chuyển vào buồng tử cung. Trữ trứng không bảo đảm chắc chắn có con, song giúp người bệnh có thêm phương án nếu dự trữ buồng trứng giảm thêm theo thời gian hoặc sau điều trị.

Sau trữ trứng, Hà đang cân nhắc các phương án xử lý nang lạc nội mạc tử cung. Phẫu thuật nội soi bóc nang giúp loại bỏ khối nang, đánh giá mức độ dính vùng chậu và lấy mô làm giải phẫu bệnh. Đây là phương án thường được cân nhắc khi nang lớn, tăng kích thước, gây đau hoặc nghi ngờ biến chứng.

Trường hợp chưa muốn phẫu thuật ngay, người bệnh có thể được điều trị nội khoa bằng thuốc ức chế hormone nhằm giảm hoạt động của mô lạc nội mạc tử cung, cải thiện triệu chứng và theo dõi kích thước nang. Nhược điểm là thuốc không loại bỏ được vỏ nang và có thể gây rối loạn nội tiết.

Lạc nội mạc tử cung ảnh hưởng khoảng 10% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản trên toàn cầu, theo Tổ chức Y tế Thế giới. Bệnh xảy ra khi mô tương tự niêm mạc tử cung phát triển bên ngoài buồng tử cung, thường gặp ở buồng trứng, vòi trứng, phúc mạc vùng chậu. Triệu chứng thường gặp như đau bụng kinh dữ dội, đau vùng chậu, đau khi quan hệ, rối loạn tiêu hóa hoặc tiểu tiện quanh kỳ kinh, khó có thai. Một số trường hợp ít triệu chứng, chỉ phát hiện khi khám phụ khoa hoặc khám hiếm muộn.

Bác sĩ Đô khuyến cáo phụ nữ có nang lạc nội mạc tử cung cần tái khám theo hẹn, theo dõi kích thước nang. Người trẻ có nang lạc nội mạc tử cung kích thước lớn, nang ở cả hai bên buồng trứng, AMH giảm, dự kiến phẫu thuật buồng trứng hoặc chưa muốn sinh con trong vài năm tới nên đi khám chuyên khoa hỗ trợ sinh sản sớm để được tư vấn bảo tồn khả năng sinh sản.

Vân Anh