Trồng hồng socola chịu mặn, lãi hơn nửa tỷ đồng mỗi năm

Cà MauTừ 10 cây trồng thử, anh Trần Hữu Thắng phát triển vườn hồng socola rộng một ha, thu lợi nhuận hơn 500 triệu đồng nhờ bán trái, cây giống và phục vụ khách tham quan.

Vườn hồng socola rộng khoảng một ha với hơn 200 cây đang sai trái của anh Thắng, 47 tuổi, trở thành điểm tham quan, trải nghiệm của nhiều du khách.

Hồng socola, còn gọi hồng đen, có tên khoa học Diospyros nigra, là loại cây nhiệt đới. Trái có vỏ xanh, khi chín phần ruột chuyển màu nâu đen, mềm, dẻo và béo ngậy.

Anh Thắng kiểm tra trái hồng socola trong vườn. Ảnh:

Khoảng ba năm trước, người thân mang giống hồng socola từ Indonesia về, anh Thắng mua 10 cây đầu tiên với giá khoảng 700.000 đồng mỗi cây để trồng thử. Sau 6-7 tháng, thấy cây sinh trưởng tốt và cho nhiều trái, anh tiếp tục tìm giống, mở rộng diện tích.

Theo anh Thắng, cây khoảng 6 tháng tuổi đã có thể cho trái nhưng sản lượng thấp. Cây một năm tuổi cho 5-7 kg, đến hai năm đạt 40-50 kg mỗi cây. Cây ba năm tuổi có thể cho 40-50 kg mỗi lứa và ra trái quanh năm.

"Những lứa đầu tôi bán trực tuyến, được người mua phản hồi tốt nên càng có động lực mở rộng vườn", anh Thắng nói.

Từ khi ra trái đến lúc chín mất khoảng 6-7 tháng. Trái chín có thể giữ trên cây khoảng một tháng mà không rụng. Cây được trồng theo nhiều đợt nên vườn không thu hoạch đồng loạt, trung bình mỗi tháng có một đợt trái chín.

Hồng socola chín có vỏ vàng hoặc xanh nhạt, rất mỏng, phần cơm màu nâu đen. Trái thường nặng 300-400 gram, có quả đạt 700 gram đến một kg. Theo anh Thắng, trái có độ đường thấp, thịt mềm và béo; ăn tươi có người cảm nhận vị giống bơ. Khi pha với sữa, đá hoặc làm kem, vị béo đậm hơn.

Hiện trái tươi được bán khoảng 300.000 đồng mỗi kg nhưng sản lượng chưa đủ cung cấp thường xuyên cho thị trường. Phần lớn được bán tại vườn, phục vụ khách tham quan hoặc chế biến kem, sinh tố, nước uống. Mỗi năm vườn thu khoảng một tấn trái.

Ruột trái hồng có màu đặc trưng giống như socola. Ảnh: Chúc Ly

Theo anh Thắng, hồng socola có hai nhóm là có hạt và không hạt. Loại có hạt cho nhiều trái hơn, có thể tận dụng phần thịt và thu hạt để nhân giống. Trong nhóm này có loại trái tròn, dáng nhọn, nhiều hạt nhưng ít cơm; loại khác tròn, dáng dẹt, cơm dẻo, phù hợp ăn tươi.

Loại không hạt phải áp dụng kỹ thuật siết gốc để kích thích ra trái, thời gian cho trái chậm hơn nhưng phần thịt nhiều. Chất lượng cơm của hai nhóm tương đương.

Anh thu mua hạt từ các nhà vườn với giá khoảng 10.000 đồng mỗi hạt. Mỗi trái có 5-8 hạt, nhưng chỉ những hạt đủ lớn mới được chọn để ươm. Từ đó, anh nhân giống bằng phương pháp ghép chui cành.

Theo anh, từ lúc ươm hạt đến khi thành cây giống hoàn chỉnh mất khoảng 1,5 năm. Cây trồng trực tiếp từ hạt lâu cho trái, đặc tính và năng suất cũng không ổn định bằng cây ghép.

"Cây bố mẹ phải có trái để khảo nghiệm, khi đạt yêu cầu mới dùng để nhân giống", anh nói.

Từ đầu năm 2026, anh bắt đầu cung cấp cây giống ra thị trường, đến nay bán khoảng 1.000 cây với giá 250.000-800.000 đồng mỗi cây tùy kích cỡ. Phần lớn khách mua giống từng đến vườn tham quan và ăn thử trái.

Ngoài bán trái và cây giống, anh liên kết với khoảng 50 hộ dân để mở rộng diện tích, tạo nguồn nguyên liệu phục vụ chế biến. Một số đối tác đã đặt vấn đề sử dụng hồng socola sản xuất kem, sinh tố và kẹo nhưng nguồn cung hiện còn ít.

Anh Thắng hướng đến xây dựng sản phẩm từ hồng socola tham gia chương trình OCOP, song cho rằng trước hết cần tăng sản lượng và hình thành vùng nguyên liệu đủ lớn.

Sau thời gian trồng và khảo nghiệm, anh Thắng đánh giá khả năng thích nghi với đất đai, thời tiết là ưu điểm của hồng socola. Năm 2023, khu vực ấp Mỹ Phước chịu ảnh hưởng xâm nhập mặn, độ mặn có thời điểm lên 7 phần nghìn, kéo dài từ tháng giêng đến tháng tư âm lịch. Trong thời gian này, cây vẫn sinh trưởng và ít bị sâu bệnh.

Theo anh, cây không cần tưới nhiều, trong điều kiện thời tiết miền Tây có thể 2-3 ngày mới tưới một lần. Cây không kén đất, chịu hạn và chịu mặn tương đối tốt.

"Khi rễ đã bám chắc vào đất, cây phát triển khá khỏe, ít bị sâu đục thân và kháng bệnh tốt", anh nói.

Cây giống hồng socola được anh Thắng ươm từ hạt. Ảnh: Chúc Ly

Kỹ thuật trồng cũng không quá phức tạp. Giai đoạn đầu cần chú ý dưỡng rễ, cố định cây tránh gió lay; về sau bón phân, tỉa cành, tạo tán thông thoáng. Do tán lớn, cây nên trồng cách nhau 4-5 m. Khi nhiều trái, người trồng phải chằng kéo cành tránh tét nhánh, tỉa bớt quả để phát triển đồng đều và bao trái hạn chế ruồi vàng.

Theo anh Thắng, với giá bán khoảng 300.000 đồng mỗi kg, chi phí đầu tư khoảng 30.000 đồng. Hiện doanh thu từ bán cây giống, trái và phục vụ khách tham quan đạt hơn một tỷ đồng mỗi năm, lợi nhuận khoảng 500 triệu đồng, phần lớn được tiếp tục đầu tư vào vườn.

Ông Cao Minh Thơm, Chủ tịch UBND xã Nhơn Mỹ, cho biết hồng socola là mô hình mới tại địa phương nhưng bước đầu phát huy hiệu quả. Anh Thắng đã trồng thử nghiệm nhiều năm, tích lũy kinh nghiệm và cho thấy giống cây có khả năng thích nghi với vùng đất này.

Thời gian tới, địa phương sẽ phối hợp ngành nông nghiệp nghiên cứu hướng phát triển bền vững, đồng thời định hướng nhân rộng mô hình phù hợp.

Chúc Ly