TP HCM muốn đưa công nghiệp hỗ trợ vào chuỗi cung ứng toàn cầu

TP HCM đặt mục tiêu các ngành công nghiệp hỗ trợ như cơ khí chế tạo, ôtô, điện tử, da giày tăng tỷ lệ nội địa hóa 5-10% mỗi năm, từ nay đến 2030.

TP HCM phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2030, theo Quyết định số 5119/QĐ-UBND, ngày 13/8. Trong đó, thành phố xác định nâng năng lực sản xuất trong nước, giảm phụ thuộc nguyên vật liệu, linh kiện và thiết bị nhập khẩu là trọng tâm. Thành phố cũng muốn kết nối doanh nghiệp nội địa với các tập đoàn FDI và doanh nghiệp dẫn dắt để hình thành mạng lưới cung ứng có khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tăng tỷ lệ nội địa hóa

Các nhóm ngành được ưu tiên gồm điện tử thông minh, thiết bị năng lượng, đường sắt, cơ khí và tự động hóa, ôtô, công nghiệp công nghệ cao, dệt may và da giày. Trong đó, chương trình đặt mục tiêu tỷ lệ nội địa hóa ngành công nghiệp tăng 5-10% mỗi năm. Đến 2030, ngành điện tử đạt trên 30%, cơ khí chế tạo trên 40%, ôtô trên 30%, dệt may trên 60%, da giày trên 65% và công nghiệp công nghệ cao trên 15%. Các con số này đều cao hơn mục tiêu chung của cả nước trong cùng giai đoạn, cho thấy vai trò dẫn dắt của đầu tàu kinh tế.

Các mục tiêu này gắn với định hướng hình thành năng lực sản xuất nguyên vật liệu, linh kiện, phụ tùng và thiết bị đầu vào quan trọng trong nước. Thành phố muốn công nghiệp hỗ trợ không chỉ cung cấp sản phẩm cho thị trường nội địa mà còn đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, chất lượng và quy mô của các doanh nghiệp dẫn dắt trong nước, quốc tế.

Hình ảnh cận cảnh bo mạch điều khiển điện tử với nhiều linh kiện và cổng kết nối, sản xuất tại TP HCM. Ảnh: Bảo Lâm

Thành phố quan điểm công nghiệp hỗ trợ là nền tảng để phát triển công nghiệp bền vững, tự chủ và hiện đại, góp phần giảm phụ thuộc vào nhập khẩu đầu vào. "Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đóng vai trò trung tâm, là lực lượng nòng cốt trong sản xuất, đổi mới sáng tạo và mở rộng thị trường", chương trình nêu.

Thành phố cũng định hướng tận dụng hệ thống khu chế xuất, khu công nghiệp, khu công nghệ cao và hạ tầng logistics để hình thành các cụm sản xuất có liên kết.

Kết nối doanh nghiệp nội với chuỗi FDI

Một mục tiêu khác của chương trình là đưa doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước trở thành nhà cung ứng cấp 1, cấp 2 trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đến năm 2030, thành phố đặt mục tiêu có ít nhất 7-12 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Để thực hiện, TP HCM dự kiến xây dựng cơ chế thu hút có chọn lọc các tập đoàn đa quốc gia gắn với cam kết phát triển chuỗi cung ứng nội địa, khuyến khích liên doanh, liên kết để doanh nghiệp trong nước sản xuất các sản phẩm có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.

Thành phố cũng sẽ tổ chức các hội nghị tìm kiếm nhà cung cấp công nghiệp hỗ trợ hàng năm, kết nối doanh nghiệp nội địa với doanh nghiệp FDI, tập đoàn đa quốc gia và các nhà sản xuất trong và ngoài nước. Song song đó là các chương trình xúc tiến thương mại, hội chợ và kết nối cung - cầu với doanh nghiệp đầu cuối.

Một cơ sở dữ liệu số về năng lực, sản phẩm và nhu cầu công nghệ của doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ cũng được xây dựng trong giai đoạn 2026-2028. Hệ thống này sẽ cập nhật thông tin về doanh nghiệp, sản phẩm, công đoạn sản xuất và nhu cầu nội địa hóa của các doanh nghiệp dẫn dắt, qua đó tạo cầu nối trực tiếp giữa nhà cung ứng và doanh nghiệp sản xuất sản phẩm hoàn chỉnh.

Hỗ trợ doanh nghiệp nâng cấp công nghệ

Bên cạnh mở rộng thị trường, chương trình nêu giải pháp riêng cho đổi mới công nghệ, R&D và sản xuất thông minh.

TP HCM dự kiến đặt hàng các nhiệm vụ khoa học - công nghệ xuất phát từ những bài toán cụ thể của doanh nghiệp, tập trung vào vật liệu, linh kiện, phụ tùng, khuôn mẫu, tự động hóa, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và phát triển sản phẩm mới. Thành phố cũng nghiên cứu cơ chế hỗ trợ tài chính trực tiếp cho doanh nghiệp thực hiện các dự án đổi mới công nghệ, đặc biệt là công nghệ xanh, công nghệ số và sản xuất thông minh.

Các doanh nghiệp được hỗ trợ áp dụng hệ thống quản lý, truy xuất nguồn gốc, công cụ cải tiến năng suất, tiêu chuẩn quốc tế và các giải pháp sản xuất thông minh. TP HCM cũng hướng tới chuyển dịch doanh nghiệp từ mô hình sản xuất truyền thống sang nhà máy thông minh, xanh và bền vững, đồng thời hỗ trợ đáp ứng các tiêu chuẩn về dấu chân carbon và yêu cầu môi trường của thị trường xuất khẩu.

Ở khâu chất lượng, doanh nghiệp có thể được hỗ trợ kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm sản phẩm và đạt các chứng nhận quốc tế phù hợp với yêu cầu của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Địa phương dự kiến phối hợp với các trường đại học, cao đẳng tổ chức đào tạo về gia công chính xác, thiết kế khuôn mẫu, tự động hóa, điều khiển lập trình, in 3D và IoT; đồng thời đào tạo quản trị sản xuất, chất lượng và chuỗi cung ứng. Chương trình đặt mục tiêu đào tạo, nâng cao tay nghề người lao động cho tối thiểu 50 doanh nghiệp mỗi năm.

Theo dữ liệu của Bộ Công thương, Việt Nam có khoảng 6.100 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, với hơn 5.500 loại sản phẩm, tập trung ở nhóm phụ tùng, linh kiện đơn giản. Riêng TP HCM, số lượng doanh nghiệp trong lĩnh vực chiếm khoảng phân nửa cả nước.

Chương trình thúc đẩy ngành công nghiệp được đánh giá là cơ hội để doanh nghiệp trong ngành tham gia sâu hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu. Mục tiêu cuối cùng của chương trình hình thành hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ có năng lực công nghệ, quản trị và sản xuất đủ sức cung ứng cho các ngành công nghiệp nền tảng, công nghệ cao và doanh nghiệp dẫn dắt trong nước, quốc tế.

Hoài Phương