TP.HCM miễn phí vé, hành khách đi xe buýt vẫn 'sốt ruột': Lý do là đây...

Từ đầu tháng 7.2026, khi TP.HCM triển khai chính sách miễn vé xe buýt, Nguyễn Hồ Xuân Nghi, ở phường An Khánh, bắt đầu thay đổi thói quen đi lại. Thay vì phải sử dụng xe công nghệ mỗi khi cần đến trường, đi học thêm hay di chuyển trong thành phố, Nghi chọn xe buýt. Với Nghi, đây là một lựa chọn giúp giảm đáng kể chi phí đi lại mỗi tháng. Và khi biết thông tin thành phố tiếp tục nghiên cứu phương án mở làn ưu tiên cho xe buýt trên 2 tuyến đường Nguyễn Hữu Cảnh và Nguyễn Tất Thành, Nghi rất háo hức.

Với Nghi hay nhiều hành khách đã sử dụng xe buýt lâu năm, thì miễn vé mới chỉ giải quyết một phần bài toán. Thực tế hành trình vẫn phụ thuộc nhiều vào tình trạng giao thông. Xe buýt phải chạy chung với xe máy, ô tô; khi đến trạm phải giảm tốc, tấp vào đón khách, trong khi các phương tiện phía sau vẫn tiếp tục di chuyển. Điều này vừa khiến hành trình khó ổn định về thời gian, vừa có thể tạo ra những tình huống mất an toàn.

Từ đầu tháng 7.2026, khi TP.HCM triển khai chính sách miễn vé xe buýt, Nguyễn Hồ Xuân Nghi (bìa phải), ở phường An Khánh, bắt đầu thay đổi thói quen đi lại

ẢNH: CÔNG KHỞI

Sau nhiều lần được đề xuất, làn ưu tiên cho xe buýt một lần nữa được nghiên cứu trong bối cảnh TP.HCM đang thúc đẩy giao thông công cộng bằng chính sách miễn vé

ẢNH: CÔNG KHỞI

Những chia sẻ của Nghi và bà Lan cho thấy một thực tế: thời gian của xe buýt trên đường không phải lúc nào cũng trùng với thời gian trên lịch trình. Và đây là vấn đề đã tồn tại trong thời gian qua. Trước đó, vào tháng 4.2026, Báo Thanh Niên cũng từng ghi nhận hành trình thực tế của một nhân viên văn phòng đi quãng đường khoảng 14 km bằng xe buýt. Dù đã chủ động xuất phát từ sớm, hành trình vẫn kéo dài gần 2 giờ. Một trong những nguyên nhân là xe buýt không có làn ưu tiên, vẫn phải chen giữa dòng xe máy, ô tô. Vì vậy, dù lịch trình đã được tính toán, thời gian thực tế đến nơi vẫn phụ thuộc rất nhiều vào tình trạng giao thông.

Điều này không chỉ tạo ra những trải nghiệm chưa thực sự tốt với hành khách, mà trong một số tình huống, việc xe buýt dừng đón khách giữa dòng phương tiện còn khiến chính những người đi xe máy gặp nguy hiểm.

Nhiều người dân cho biết, họ thường phải đợi xe buýt khá lâu khi phương tiện này di chuyển vào những khung giờ cao điểm, thường xuyên bị kẹt xe

ẢNH: CÔNG KHỞI

Đường Nguyễn Hữu Cảnh được thành phố nghiên cứu phương án mở làn ưu tiên cho xe buýt

ẢNH: CÔNG KHỞI

Theo thông tin từ Sở Xây dựng TP.HCM, tỷ lệ xe buýt xuất bến đúng giờ hiện đạt khoảng 97%. Tuy nhiên, với hành khách, điều quan trọng hơn là xe có đến trạm đúng lịch trình và đến điểm cuối đúng thời gian hay không. Trong điều kiện mật độ giao thông cao, việc đảm bảo xe buýt đúng giờ sẽ rất khó nếu phương tiện này vẫn phải chạy chung với các loại xe khác. Vì vậy, ngành chức năng đang nghiên cứu phương án mở làn ưu tiên trên một số tuyến đủ điều kiện hoặc tổ chức theo khung giờ phù hợp. Hai tuyến đang được nghiên cứu là Nguyễn Hữu Cảnh và Nguyễn Tất Thành. Đây đều là những trục đường có mật độ phương tiện lớn, nên phương án tổ chức cụ thể vẫn đang được tính toán.

Thực tế, dành một phần không gian giao thông để xe buýt chạy thuận lợi hơn không phải là ý tưởng mới ở TP.HCM. Năm 2003, thành phố từng thí điểm làn dành riêng cho xe buýt trên đường Trần Hưng Đạo. Tuy nhiên, phương án phát sinh nhiều bất cập và việc thí điểm sau đó dừng lại. Năm 2017, thành phố tiếp tục dự kiến thử nghiệm làn đường dành riêng cho xe buýt trên đường Điện Biên Phủ và Võ Thị Sáu. Nhưng đề án không được triển khai. Đến năm 2019, ngành giao thông tiếp tục đề xuất làm làn đường ưu tiên theo giờ cho xe buýt trên hai tuyến này. Kế hoạch một lần nữa bỏ ngỏ.

Năm 2003, thành phố từng thí điểm làn dành riêng cho xe buýt trên đường Trần Hưng Đạo

ẢNH: SẦM ÁNH

Sau nhiều lần được đề xuất, làn ưu tiên cho xe buýt một lần nữa được nghiên cứu trong bối cảnh TP.HCM đang thúc đẩy giao thông công cộng bằng chính sách miễn vé. Nếu miễn vé tạo thêm động lực để người dân chọn xe buýt, thì đúng giờ, an toàn và thuận tiện có lẽ sẽ là những yếu tố giúp họ gắn bó lâu dài.

Lần này, kỳ vọng không chỉ là một làn đường dành cho xe buýt, mà là thêm một bước để xe buýt chạy đúng giờ, giao thông an toàn hơn và người dân có thêm một lựa chọn thuận tiện cho mỗi hành trình.