TP.HCM biến cơ chế đặc thù thành nguồn lực khơi thông tăng trưởng

TP.HCM đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá. Tuy nhiên, theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, cơ hội chỉ trở thành kết quả khi thành phố quyết liệt hơn trong giải ngân đầu tư công, xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, hoàn thiện thể chế và tạo ra những động lực tăng trưởng mới.

Không chỉ xử lý, dự án phải triển khai trở lại trên thực tế

Sau khi nghe kiến nghị của TP.HCM và phần trao đổi của các bộ ngành, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng điểm nổi bật nhất của thành phố là tinh thần đổi mới, dám nhìn thẳng vào những khó khăn vướng mắc để tập trung xử lý và kiến nghị Trung ương tháo gỡ.

Chính cách làm quyết liệt này đã giúp TP.HCM trong thời gian ngắn hoàn thành nhiều nhiệm vụ lớn như tổng kết các nghị quyết của Bộ Chính trị, xây dựng nghị quyết mới cho thành phố và chuẩn bị dự thảo Luật Đô thị đặc biệt.

"Tôi tin rằng nếu tiếp tục duy trì và phát huy cách làm đó thì thành phố không chỉ hoàn thành mục tiêu năm nay mà còn tạo nền tảng cho nhiều năm tiếp theo", ông nói.

Theo Thủ tướng, TP.HCM đã giải phóng được hơn 200.000 tỉ đồng nguồn lực đầu tư trên diện tích hơn 17.000ha từ việc tháo gỡ các dự án tồn đọng. Tuy nhiên, thành phố vẫn còn nhiều dự án kéo dài chưa được xử lý dứt điểm. Các công trình hạ tầng trọng điểm như chống ngập, giao thông, các dự án kết nối vùng phải được tập trung chỉ đạo quyết liệt hơn.

Ông đặc biệt lưu ý những dự án chiến lược gồm hệ thống metro, cầu vượt biển Cần Giờ, đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành và các công trình kết nối sân bay Long Thành.

"Những vướng mắc thuộc thẩm quyền Trung ương, Chính phủ sẽ phối hợp cùng thành phố tháo gỡ. Nhưng những vấn đề thuộc thẩm quyền địa phương thì thành phố cần chủ động xử lý", ông nhấn mạnh.

Một nội dung được Thủ tướng dành nhiều thời gian đề cập là hoàn thiện thể chế. Ông cho biết dự thảo Luật Đô thị đặc biệt đang được chuẩn bị để trình Quốc hội và đây là cơ hội rất lớn để TP.HCM đưa những cơ chế đột phá về tài chính, đất đai, hạ tầng vào luật. Đây là lần đầu tiên Trung ương cho phép địa phương chủ động thiết kế và đề xuất chính sách, vì vậy thành phố cần tận dụng cơ hội này.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành phối hợp chặt chẽ với TP.HCM để xây dựng một dự án luật thực sự mạnh, thực sự đột phá, tránh tình trạng luật có hiệu lực nhưng lại phát sinh vướng mắc khi triển khai. Chính phủ cam kết sẽ chỉ đạo các bộ, ngành phối hợp chặt chẽ với TP.HCM để xây dựng một dự án luật thực sự mạnh, thực sự đột phá, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho sự phát triển của TP.HCM.

"Nhiều cán bộ hiện nay vẫn còn tâm tư, băn khoăn, lo lắng trong quá trình thực thi công vụ. Nhưng nếu có một nền tảng pháp lý rõ ràng, minh bạch thì sẽ yên tâm hơn trong công việc, đồng thời hạn chế được các rủi ro phát sinh, miễn là tất cả đều làm việc vì lợi ích chung", ông phân tích.

TP.HCM đề xuất cơ chế mới cho nhà ở cho thuê

Tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được đã báo cáo và kiến nghị nhiều nội dung liên quan phát triển nhà ở cho thuê, tháo gỡ dự án và hỗ trợ doanh nghiệp.

Theo ông Được, hiện thành phố có hai nguồn quỹ đất gồm quỹ đất do doanh nghiệp đang sở hữu và quỹ đất công.

Đối với quỹ đất doanh nghiệp đã có sẵn, thành phố sẽ tạo điều kiện thuận lợi để thực hiện các thủ tục đầu tư và giải phóng mặt bằng. Đối với quỹ đất nhà nước, nếu áp dụng cơ chế đấu giá thông thường sẽ khó thu hút nhà đầu tư tham gia. Vì vậy thành phố kiến nghị có cơ chế phù hợp để các doanh nghiệp, nhà đầu tư và cả doanh nghiệp nhà nước có thể tham gia hiệu quả.

TP.HCM đề xuất Chính phủ xem xét miễn, giảm tiền sử dụng đất trong 5 hoặc 10 năm đầu đối với các dự án nhà ở cho thuê. Về tín dụng, thành phố kiến nghị nghiên cứu cơ chế giảm lãi suất từ 2% đến 3% so với mặt bằng lãi suất cho vay hiện nay của các ngân hàng. 

Bên cạnh đó TP.HCM kiến nghị cho phép chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà ở như nhà tái định cư, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê theo nhu cầu thực tế nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tránh lãng phí nguồn lực.

Về tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và các dự án đầu tư, ông Được cho biết thời gian qua thành phố đã tập trung rà soát xử lý các vướng mắc. Đến nay đã tháo gỡ khoảng 50% trong tổng số 138 dự án gặp khó khăn, phần còn lại sẽ tiếp tục được thực hiện theo chỉ đạo.

Tuy nhiên vẫn còn một số dự án đang vướng mắc. Thành phố mong tiếp tục nhận được sự quan tâm chỉ đạo của Chính phủ để tạo điều kiện cho cán bộ yên tâm triển khai nhiệm vụ, đồng thời phối hợp tháo gỡ các khó khăn còn tồn tại.

Ông Được khẳng định với vị trí, vai trò là đô thị đặc biệt và đầu tàu tăng trưởng của cả nước, TP.HCM nhận thức sâu sắc trách nhiệm đối với khu vực và cả nước. Thành phố sẽ tiếp tục phát huy truyền thống năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì nhiệm vụ chung; quyết tâm thực hiện thắng lợi các mục tiêu đã đề ra.

Ưu tiên tháo gỡ dự án, hoàn thiện thể chế

Xuyên suốt buổi làm việc, thông điệp được Thủ tướng Lê Minh Hưng nhiều lần nhấn mạnh là TP.HCM đang đứng trước một thời điểm thuận lợi hiếm có.

Theo ông, Trung ương, Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành đều thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ đối với thành phố. Nhiều đạo luật quan trọng như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách nhà nước đang được sửa đổi. Đây là cơ hội để TP.HCM đề xuất những cơ chế đột phá mang tính lâu dài.

Bên cạnh thể chế, Thủ tướng đặc biệt lưu ý việc phát triển khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo. Ông cho rằng thành phố vẫn chưa tạo được sự kết nối hiệu quả giữa các viện nghiên cứu, trường đại học, trung tâm nghiên cứu với cộng đồng doanh nghiệp để giải quyết các bài toán lớn về phát triển đô thị và thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu.

"Chúng ta chưa có nhiều sản phẩm cụ thể và cũng chưa tạo được những đột phá rõ nét về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo để hình thành các động lực tăng trưởng mới", ông nhận định.

Một trọng tâm khác là phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế. Theo Thủ tướng, điều quan trọng nhất không phải là bộ máy quản lý mà là xây dựng được các sản phẩm tài chính cụ thể để huy động nguồn vốn trung và dài hạn phục vụ phát triển. Ông đã giao Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước phối hợp với TP.HCM thiết kế các sản phẩm như trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu công trình, trái phiếu doanh nghiệp và các sản phẩm tài chính phục vụ đổi mới sáng tạo.

Về nhà ở cho thuê, Thủ tướng khẳng định đây sẽ là một định hướng ưu tiên trong thời gian tới. Ông cho biết Chính phủ đang nghiên cứu nhiều cơ chế tài chính, tín dụng và cả việc mua lại một số dự án nhà ở xã hội chưa tiêu thụ được để chuyển sang mô hình nhà ở cho thuê. "Phát triển nhà ở cho thuê phải là một trong những mục tiêu ưu tiên trong thời gian tới", ông nhấn mạnh.

Kết thúc buổi làm việc, người đứng đầu Chính phủ một lần nữa yêu cầu TP.HCM tập trung xử lý các dự án tồn đọng, khai thác hiệu quả quỹ đất công, nhà công và giải quyết dứt điểm những vấn đề kéo dài nhiều năm. "Quan điểm chỉ đạo là không để các vấn đề tồn đọng tiếp tục kéo dài sang các nhiệm kỳ sau. Những vấn đề khó cũng phải quyết tâm xử lý để tạo nền tảng phát triển bền vững", ông nói.