8 hours ago
3
Theo Hội Thiên văn Hà Nội (HAS), tháng 4 hằng năm, trái đất đi xuyên qua dấu vết cổ xưa mà sao chổi Thatcher để lại trên quỹ đạo của nó. Những hạt bụi nhỏ bé không lớn hơn hạt cát lao vào khí quyển với tốc độ gần 49 km/s và bốc cháy, tạo nên những vệt sáng rực rỡ mà chúng ta gọi là sao băng. Đây là mưa sao băng Lyrids.
Ngắm mưa sao băng cần bầu trời tối, xa ánh đèn thành phố
ẢNH: THANH TÙNG
Hiện tượng này không hề mới mẻ khi con người đã quan sát mưa sao băng Lyrids từ hơn 2.700 năm trước. Năm 2026, Lyrids hoạt động từ ngày 16.4 - 25.4 và đạt cực đại vào đêm 21.4, rạng sáng 22.4 và đêm 22.4 rạng sáng 23.4 tùy từng múi giờ, khu vực.
Đây là một năm khá lý tưởng để quan sát khi mặt trăng chỉ sáng khoảng 40% và sẽ lặn sau nửa đêm, nhường lại bầu trời tối cho khoảng thời gian đẹp nhất trước bình minh - "khung giờ vàng" để săn sao băng.
Timeanddate.com chỉ ra 4 mẹo để ngắm mưa sao băng bằng mắt thường:
1. Hãy tìm một địa điểm quan sát yên tĩnh, tránh xa ánh đèn thành phố. Khi đến nơi, mắt bạn có thể cần 15 - 20 phút để quen với bóng tối.
2. Hãy mặc trang phục phù hợp với thời tiết và đảm bảo bạn cảm thấy thoải mái, đặc biệt nếu bạn định ở ngoài trời lâu. Mang theo chăn hoặc ghế để thoải mái khi quan sát, việc ngắm sao băng có thể đòi hỏi sự kiên nhẫn.
3. Khi đã tìm được vị trí quan sát lý tưởng, hãy nằm xuống đất và nhìn lên bầu trời. Bạn có thể sử dụng các ứng dụng ngắm sao để tìm điểm tỏa sáng của mưa sao băng.
4. Chú ý, điểm tỏa sáng càng cao so với đường chân trời, bạn càng có nhiều khả năng nhìn thấy nhiều sao băng hơn. Mưa sao băng dường như xuất phát từ tâm điểm, nhưng sao băng có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên bầu trời.
Quan sát mưa sao băng cổ xưa Lyrids thế nào?
Dù không rực rỡ như Perseids, Lyrids vẫn có sức hút riêng với khoảng 15 đến 20 vệt sao băng mỗi giờ trong điều kiện lý tưởng. Điểm đặc biệt là chúng thường rất sáng, đôi khi xuất hiện cả "fireball" - những sao băng rực rỡ hơn cả sao Kim, đủ khiến bạn phải bất ngờ nếu bắt gặp.
Không cần kính thiên văn hay thiết bị phức tạp. Chỉ cần rời xa ánh đèn thành phố, để mắt thích nghi với bóng tối khoảng 20 đến 30 phút, nằm ngửa và hướng tầm nhìn lên bầu trời rộng lớn.
Ngắm mưa sao băng, hãy chú ý tới những "fireball" rực sáng
ẢNH: THANH TÙNG
Theo Timeanddate.com tại Việt Nam, thời điểm lý tưởng nhất để quan sát mưa sao băng này là đêm 22.4, rạng sáng ngày 23.4. Tuy nhiên từ tối nay, bạn đã có thể săn các vệt mưa sao băng này trước thềm cực đại.
Tâm điểm trận mưa sao băng này tại chòm sao Thiên Cầm (Lyra), nhưng cũng có thể xuất hiện tại bất cứ vị trí nào trên bầu trời. Hãy sử dụng các ứng dụng điện thoại như Stellarium để tìm điểm tỏa sáng của mưa sao băng này.
Đừng nhìn chằm chằm vào một điểm, thay vào đó, hãy thả lỏng và để những vệt sáng bất ngờ “chạy ngang” qua tầm mắt bạn. Nếu bầu trời quang đãng, đây là một trong những trải nghiệm thiên văn dễ tiếp cận và đáng nhớ nhất trong năm. Biết đâu, giữa khoảnh khắc yên tĩnh trước bình minh, bạn sẽ bắt gặp một vệt sáng vụt qua nhanh, ngắn ngủi nhưng đủ để khiến bạn nhớ mãi.
