17 hours ago
3
Ngày 20/5, Báo Pháp Luật TPHCM tổ chức tọa đàm “Pháp lý về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả”, với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, ngành điện và các chuyên gia năng lượng.
Tiết kiệm điện không còn là phong trào
Những ngày qua, khu vực phía Nam, đặc biệt là TPHCM, liên tục trải qua các đợt nắng nóng kéo dài. Nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh, nhiều thời điểm lập đỉnh mới, tạo áp lực lớn lên hệ thống điện quốc gia.
Theo các chuyên gia, đây không còn là câu chuyện riêng của ngành điện mà liên quan trực tiếp đến an ninh năng lượng, hoạt động sản xuất kinh doanh, đời sống người dân và mục tiêu phát triển bền vững.
Thời gian gần đây, Chính phủ, Quốc hội và các bộ ngành liên tiếp ban hành nhiều quy định mới liên quan đến sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Điều này cho thấy tư duy quản lý đã có sự thay đổi rõ rệt.
Cụ thể, ngày 13/3/2026, Văn phòng Quốc hội ban hành văn bản hợp nhất số 38/VBHN-VPQH về Luật sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, quy định rõ trách nhiệm pháp lý của tổ chức, cá nhân; quản lý chặt các cơ sở sử dụng năng lượng lớn; yêu cầu cơ quan Nhà nước đi đầu trong thực hành tiết kiệm điện.
Tiếp đó, ngày 30/3/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị 10 về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu. Chỉ thị đặt ra các chỉ tiêu tiết kiệm điện bắt buộc, yêu cầu giảm tối thiểu 3% điện năng tiêu thụ hằng năm và 10% trong mùa cao điểm, đồng thời thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà.
Toàn cảnh hội thảo. ảnh: Thuận Văn
Bà Nguyễn Thị Kim Ngọc, Phó Giám đốc Sở Công Thương TPHCM cho biết, những biến động chính trị trên thế giới đang tác động mạnh đến an ninh năng lượng. Trong bối cảnh đó, việc đảm bảo an ninh năng lượng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Theo bà Ngọc, các quy định về tiết kiệm điện đã được ban hành từ nhiều năm qua và hiện Chính phủ tiếp tục có thêm nhiều chỉ thị nhằm thúc đẩy chuyển đổi xanh, sử dụng năng lượng hiệu quả. “Vấn đề không chỉ nằm ở chi phí mà cần nhấn mạnh rằng sử dụng năng lượng tiết kiệm sẽ góp phần bảo vệ môi trường trong tương lai. Hiệu quả cao nhất vẫn là ý thức của người dân và doanh nghiệp trong sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả”, bà Ngọc nói.
Bà Ngọc cũng cho biết, hiện HĐND TPHCM đã giao Sở Công Thương tham mưu xây dựng nghị quyết hỗ trợ người dân và doanh nghiệp lắp đặt điện mặt trời mái nhà, góp phần giảm chi phí và đảm bảo an ninh năng lượng trong thời gian tới.
Cần hoàn thiện cơ chế và hỗ trợ doanh nghiệp
Ông Ngô Sơn Hải, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, nhu cầu sử dụng điện của Việt Nam tiếp tục tăng trưởng cao trong những năm gần đây. Trong bối cảnh nguồn điện, lưới điện, nhiên liệu và đầu tư hạ tầng đều chịu áp lực lớn, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không còn là giải pháp mang tính vận động mà đã trở thành một trong những giải pháp quan trọng để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Đối với EVN, bên cạnh nhiệm vụ tăng nguồn cung điện, công tác tiết kiệm điện và quản lý nhu cầu phụ tải được xác định là nhiệm vụ quan trọng nhằm đảm bảo điện cho phát triển kinh tế - xã hội và đời sống người dân.
Nhân viên ngành điện hướng dẫn khách hàng sử dụng ứng dụng EVNHCMC chăm sóc khách hàng để theo dõi lượng điện tiêu thụ hàng ngày
Thời gian qua, EVN đã phối hợp với các bộ, ngành và địa phương triển khai nhiều giải pháp như chương trình điều chỉnh phụ tải điện, hỗ trợ tư vấn cho các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, ứng dụng công nghệ số trong quản lý phụ tải, khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu và tăng cường truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng.
Tuy nhiên, thực tế triển khai vẫn còn nhiều dư địa cần hoàn thiện, đặc biệt là nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, ngành điện và người sử dụng điện. “Cần làm rõ trách nhiệm của các bên trong triển khai tiết kiệm điện, đồng thời hoàn thiện cơ chế giám sát, dữ liệu và công cụ quản lý sử dụng năng lượng hiệu quả”, ông Hải nói.
Dự báo trước nhu cầu điện mùa khô tăng cao, ông Bùi Trung Kiên, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực TPHCM (EVNHCMC) cho biết, đã xây dựng các kịch bản vận hành lưới điện trong năm 2026 và mùa khô, đồng thời kiến nghị phân bổ công suất nguồn điện ưu tiên cho TPHCM. EVNHCMC đã đẩy mạnh kiện toàn lưới điện, giảm sự cố, nâng cao độ tin cậy cung cấp điện; đẩy nhanh tiến độ các công trình đầu tư xây dựng; cập nhật thường xuyên các phương án xử lý sự cố và vận động khách hàng thực hiện các giải pháp tiết kiệm điện.
Ông Bùi Quốc Hoan, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) cho biết, thời gian qua đơn vị đã làm việc với UBND các tỉnh, thành phía Nam để triển khai các giải pháp đảm bảo cung ứng điện. EVNSPC cũng phối hợp với Sở Công Thương các địa phương triển khai Chỉ thị 09 và Chỉ thị 10 của Thủ tướng Chính phủ; làm việc với khách hàng để ký thỏa thuận thực hiện các chỉ tiêu tiết kiệm điện. Đáng chú ý, EVNSPC đang đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ khách hàng lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu kết hợp hệ thống lưu trữ điện nhằm tối ưu sử dụng điện.
Đến nay đã có 1.904 hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu được đưa vào vận hành với tổng công suất 487,7 MWp, tương đương khoảng 1% sản lượng điện thương phẩm. Tuy nhiên, ông Hoan cũng cho biết, chi phí đầu tư ban đầu cho công nghệ tiết kiệm điện còn khá cao, khiến nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp khó khăn khi muốn thay thế dây chuyền cũ hoặc đầu tư thiết bị hiệu suất cao.
Ông Trần Quốc Tâm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng tái tạo TPHCM nhìn nhận, Việt Nam đang có nhiều lợi thế về công nghệ tiết kiệm năng lượng cũng như tiềm năng phát triển điện mặt trời, điện gió và hệ thống pin lưu trữ. “Chúng ta có thể tích trữ năng lượng khi dư thừa và sử dụng vào lúc thiếu hụt. Tuy nhiên, cần thay đổi tư duy từ khuyến khích sang đầu tư thay thế. Nhà nước cần có chính sách ưu đãi, cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ vốn vay và giảm thuế để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư”, ông Tâm đề xuất.
