Tiền Phong số 216/2026

THỨ BA 4/8/2026 Số 216 0977.456.112 TRANG 7 PHÁT ĐỘNG HỘI THI BÍ THƯ ĐOÀN CƠ SỞ GIỎI TOÀN QUỐC KHAI MẠC KỲ HỌP KHÔNG THƯỜNG LỆ THỨ NHẤT, QUỐC HỘI KHÓA XVI ĐỒ HỌA: KIỀU TÚ CHUYỆN HÔM NAY Trong nhiều năm, câu chuyện "sợ sai, sợ trách nhiệm" vẫn là một trong những điểm nghẽn lớn của bộ máy hành chính. Không ít dự án chậm tiến độ, nhiều nguồn lực phát triển bị "đóng băng", nhiều quyết định bị kéo dài chỉ vì người có thẩm quyền chọn giải pháp an toàn nhất: không ký, không quyết, không chịu trách nhiệm. Lá chắn bảo vệ người dám làm XEM TIẾ P TRANG 9 n NGUYỄN TUẤN TRANG 12 Philippines muốn học bí quyết UAV của Ukraine TRANG 6 Khác mục tiêu không đồng nghĩa cần hai kỳ thi TRANG 16 XABI ALONSO DẪN DẮT CHELSEA: KHI HAI KẺ TỔN THƯƠNG TÌM THẤY NHAU LỘ “MIẾNG BÁNH” BÉO BỞ Những quả sầu riêng to đẹp, đạt chuẩn xuất khẩu TRANG 5 Dự kiến xem xét, thông qua Dự kiến xem xét, thông qua Xem xét, quyết định Cho ý kiến lần đầu (trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp cuối năm 2026) 15 DỰ ÁN LUẬT 7 DỰ ÁN LUẬT 4 NGHỊ QUYẾT QUY PHẠM PHÁP LUẬT (nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kết cấu hạ tầng giao thông chiến lược và hệ thống đô thị quốc gia) 7 VẤN ĐỀ QUAN TRỌNG ĐỂ NÔNG SẢN TỶ ĐÔ KHÔNG VỠ TRẬN XUẤT KHẨU TRANG 2-3 TRANG 8-9 Theo dấu nhật ký Đặng Thùy Trâm Khi mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói bị biến thành công cụ trục lợi, người chịu thiệt đầu tiên vẫn là nông dân và uy tín ngành hàng sầu riêng Việt Nam. BÁM SÁT THỰC TIỄN, “ĐI TRƯỚC, MỞ ĐƯỜNG”

2 THỜI SỰ n Thứ Ba n Ngày 4/8/2026 Sáng 3/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Đại tướng Lương Tam Quang- Bộ trưởng Bộ Công an trình bày tờ trình tóm tắt dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. CÁC NGUYÊN TẮC CỐT LÕI Bộ trưởng Lương Tam Quang nêu rõ, việc ban hành nghị quyết thể hiện sự nhân văn, khoan hồng của Đảng, Nhà nước, lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội để xử lý phù hợp. Nghị quyết quy định các nguyên tắc thực hiện, trong đó có các nguyên tắc quan trọng, cốt lõi, gồm: Nguyên tắc thứ nhất, khuyến khích bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung. Nguyên tắc thứ hai, khoan hồng, giảm nhẹ đối với hành vi vi phạm nhưng vì lợi ích chung, lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội để xử lý phù hợp. Nguyên tắc thứ ba, ưu tiên áp dụng các biện pháp kinh tế, dân sự, hành chính; xử lý hình sự là biện pháp cuối cùng. Nguyên tắc thứ tư, xử lý nghiêm các hành vi, lợi dụng nghị quyết này để tham nhũng lãng phí, tiêu cực. Dự thảo nghị quyết gồm 3 chương, 13 điều. Riêng chương II có 7 điều, quy định về xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Trong chương này có 4 điều để quy định về chính sách xử lý hình sự gồm: Không truy cứu trách nhiệm hình sự; loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người gặp rủi ro, thiệt hại do ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự và miễn trách nhiệm hình sự. Tại điều 5 của dự thảo nghị quyết, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng không truy cứu trách nhiệm hình sự khi có đủ các điều kiện: - Không tham nhũng; - Vì lợi ích chung; - Các hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đã hoàn thành, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, đất nước; - Không có khiếu nại, tố cáo hoặc có khiếu nại, tố cáo nhưng đã giải quyết dứt điểm các khiếu nại, tố cáo liên quan theo quy định; - Không gây thất thoát, lãng phí tài sản. Trường hợp có gây thất thoát, lãng phí tài sản thì đã khắc phục toàn bộ hậu quả. - Người thực hiện hành vi vi phạm đã khai rõ sự việc, góp phần có hiệu quả vào việc phát hiện và xử lý tội phạm. Tại điều 6, dự thảo nghị quyết quy định loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người gặp rủi ro, gây thiệt hại do ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số Cụ thể, là hành vi gây ra thiệt hại trong khi thực hiện hoạt động đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số mặc dù đã tuân thủ đúng quy trình, quy định, áp dụng đầy đủ các biện pháp phòng ngừa thì được loại trừ trách nhiệm hình sự. Việc loại trừ trách nhiệm hình sự đối với hành vi gây ra thiệt hại trong khi thực hiện hoạt động ứng dụng khoa học, công nghệ được thực hiện theo quy định tại Điều 25 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung các năm 2017, 2025). Trường hợp nữa là người nào trong quá trình thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao mà gặp thiệt hại do ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số thuộc trường hợp chưa có pháp luật điều chỉnh về quy trình, quy định thực hiện hoặc giữa các quy định của pháp luật còn mâu thuẫn, chồng chéo, chưa đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn nhưng xuất phát từ yêu cầu, đòi hỏi cấp thiết của thực tiễn, có cách làm đột phá, tháo gỡ, giải quyết những điểm nghẽn, nút thắt thì được loại trừ trách nhiệm hình sự khi có đủ các điều kiện: Theo Đại tướng Lương Tam Quang- Bộ trưởng Bộ Công an, việc ban hành nghị quyết nhằm thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng, đồng thời tạo cơ sở pháp lý bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, không tham nhũng, lãng phí, tiêu cực… KHAI MẠC KỲ HỌP KHÔNG THƯỜNG LỆ Bảo vệ cán bộ “dám nghĩ, dám NẾU ÁP DỤNG ĐẦY ĐỦ TRÌNH TỰ, THỦ TỤC SẼ KHÔNG ĐỦ THỜI GIAN Sáng 3/8, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang. Chính phủ cho biết, từ tháng 3/2025 đến nay, tỉnh An Giang cùng các nhà đầu tư đã tập trung nguồn lực triển khai đồng thời nhiều dự án trọng điểm. Đây đều là các công trình có quy mô lớn, thi công trong thời gian rất ngắn tại địa bàn đặc khu Phú Quốc. “Nếu áp dụng đầy đủ trình tự, thủ tục thông thường về đầu tư, quy hoạch, đất đai, xây dựng và môi trường thì phải mất từ 18-36 tháng mới hoàn thành thủ tục để khởi công, thậm chí có thể kéo dài hơn. Điều này sẽ không còn đủ thời gian để hoàn thành các công trình theo chỉ đạo của lãnh đạo Đảng và Chính phủ”, ông Tuấn nêu rõ. Do vậy, UBND tỉnh An Giang và nhà đầu tư đã triển khai thi công trước một số dự án, công trình khi chưa hoàn tất đầy đủ thủ tục pháp lý về quy hoạch, đầu tư, đất đai, khoáng sản, xây dựng, môi trường... Điều này dẫn đến khó khăn, vướng mắc về cơ sở pháp lý để tiếp tục thực hiện dự án, nghiệm thu, thanh toán, quyết toán khối lượng, giá trị của các công trình đã thi công trước. THỰC HIỆN THEO QUY TRÌNH RÚT GỌN Để tháo gỡ khó khăn vướng mắc, Nghị quyết quy định cơ chế đặc thù để xử lý theo hướng: các công trình, dự án vẫn được tiếp tục thi công trong quá trình hoàn thiện thủ tục để bảo đảm đáp ứng tiến độ cấp bách phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027. Đối với chất thải xây dựng phát sinh trong quá trình thi công, được đổ thải tạm thời tại các vị trí do cơ quan có thẩm quyền lựa chọn, có giám sát chặt chẽ và trách nhiệm hoàn trả mặt bằng sau khi công trình hoàn thành. Bên cạnh đó, với dự án đã thi công trước nhưng đến nay còn tiếp tục phải hoàn thiện các thủ tục thì được thực hiện theo quy trình đơn giản, rút gọn hoặc theo cơ chế đặc biệt như: điều chỉnh quy hoạch theo thủ tục rút gọn; thực hiện dự án đầu tư công, đầu tư kinh doanh theo thủ tục đặc biệt; không phải thực hiện thủ tục thi tuyển phương án kiến trúc… Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang ẢNH: NHƯ Ý Cầu Trần Hưng Đạo đang được xây dựng với tổng mức đầu tư hơn 16.200 tỷ đồng, sẽ kết nối trực tiếp khu vực lõi trung tâm với khu vực phía Đông thành phố Hà Nội Chính phủ đề xuất Quốc hội ban hành Nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn để tháo gỡ các vướng mắc pháp lý đối với các dự án phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang. Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn ẢNH: NHƯ Ý QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Đẩy nhanh bằng cơ chế đặc thù CÁC DỰ ÁN PHỤC VỤ APEC 2027 TẠI ĐẶC KHU PHÚ QUỐC:

3 n Thứ Ba n Ngày 4/8/2026 THỜI SỰ THỨ NHẤT, QUỐC HỘI KHÓA XVI - Không tham nhũng; - Vì lợi ích chung; - Các hoạt động ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đã hoàn thành, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. KHUYẾN KHÍCH ĐỔI MỚI SÁNG TẠO, CHẤP NHẬN RỦI RO CÓ KIỂM SOÁT Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, ủy ban cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành nghị quyết nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương, quan điểm của Đảng...; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong xử lý các vụ việc, vụ án; khuyến khích đổi mới sáng tạo, bảo vệ người năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, không vụ lợi, không tham nhũng; qua đó nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Ông Phan Văn Mãi nêu, về không truy cứu trách nhiệm hình sự, đa số ý kiến tán thành áp dụng đối với trường hợp không tham nhũng, vì lợi ích chung, hoạt động đã hoàn thành và có hiệu quả kinh tế - xã hội, không còn khiếu nại, tố cáo, không gây thất thoát, lãng phí hoặc đã khắc phục toàn bộ hậu quả. Tuy nhiên, đề nghị cân nhắc điều kiện “đã khai rõ sự việc, góp phần có hiệu quả vào việc phát hiện và xử lý tội phạm”, để tránh thu hẹp chính sách khoan hồng và bảo đảm áp dụng thống nhất đối với các vi phạm tương tự. Về loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người gặp rủi ro, gây thiệt hại do ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đây là chính sách mới nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo, chấp nhận rủi ro có kiểm soát. Đề nghị làm rõ đối tượng là người “gây thiệt hại” hay “gặp thiệt hại”; rà soát mối quan hệ với quy định của Bộ luật Hình sự về rủi ro trong nghiên cứu, thử nghiệm, áp dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật, công nghệ mới; đồng thời, cụ thể hóa điều kiện, tiêu chí áp dụng, bảo đảm khách quan, minh bạch, không bị lợi dụng. Về tạm hoãn, miễn trách nhiệm hình sự, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, giảm hình phạt, miễn chấp hành hình phạt tù và xử lý kỷ luật, đa số ý kiến tán thành các cơ chế hoãn, tạm đình chỉ chấp hành hình phạt, miễn, giảm hình phạt và xóa án tích. Tuy nhiên, cần xác định rõ loại hình phạt được áp dụng; lượng hóa tỷ lệ khắc phục hậu quả tối thiểu; quy định điều kiện đối với người tiếp tục khắc phục hậu quả trong quá trình thi hành án; rà soát thuật ngữ để thống nhất với Bộ luật Hình sự và pháp luật về thi hành án hình sự. TRƯỜNG PHONG - LUÂN DŨNG Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh điều này khi phát biểu khai mạc Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 3/8. LÀM VIỆC CẢ THỨ BẢY, CHỦ NHẬT Theo Chủ tịch Quốc hội, Kỳ họp diễn ra trong khoảng 17 ngày, từ 3/8 đến ngày 24/8, dự kiến làm việc cả thứ Bảy, Chủ nhật, có bố trí thời gian giữa 2 đợt họp để các cơ quan chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật, nghị quyết trước khi trình Quốc hội thông qua đợt 2. Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan của Quốc hội, từng đại biểu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy trong xây dựng pháp luật; chính sách, pháp luật được ban hành thực sự bám sát thực tiễn; đi trước, mở đường cho phát triển; lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy chất lượng, hiệu quả thực thi của hệ thống pháp luật làm thước đo của hoạt động lập pháp. Cùng với đó, hoàn thiện cơ sở pháp lý để xử lý hiệu quả những vấn đề cấp bách đặt ra từ thực tiễn, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ; thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; khơi thông các nguồn lực, hình thành các động lực tăng trưởng mới; hoàn thiện pháp luật phục vụ việc vận hành hiệu quả mô hình chính quyền 3 cấp… Theo đó, từng dự án luật, nghị quyết phải được chuẩn bị nghiêm túc, kỹ lưỡng ngay từ khâu soạn thảo, đánh giá tác động đầy đủ, huy động trí tuệ của các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tượng chịu sự tác động. NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU CƠ QUAN SOẠN THẢO PHẢI TRỰC TIẾP CHỈ ĐẠO Chủ tịch Quốc hội lưu ý, người đứng đầu cơ quan soạn thảo phải trực tiếp chỉ đạo và xử lý những vấn đề lớn, vấn đề khó, còn nhiều ý kiến khác nhau và chịu trách nhiệm về chất lượng dự án, dự thảo luật, nghị quyết. Đặc biệt, đối với các dự án quan trọng quốc gia, cần cho ý kiến cụ thể, kỹ lưỡng về tính khả thi, tổng mức đầu tư, suất đầu tư, cơ cấu vốn, nguồn lực và thu hồi vốn, phương án đền bù tái định cư, đánh giá tác động môi trường và hiệu quả kinh tế - xã hội... hạn chế thấp nhất việc phải điều chỉnh chủ trương đầu tư hay đề nghị tăng vốn khi triển khai thực hiện. Với quyết tâm không để thể chế là điểm nghẽn đối với sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước, nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI phải là nhiệm kỳ của kiến tạo thể chế phát triển, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu nghiên cứu, quán triệt đầy đủ các nghị quyết, kết luận của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; thảo luận sôi nổi, chất lượng tại tổ cũng như tại hội trường. LUÂN DŨNG - TRƯỜNG PHONG Quốc hội khóa XVI khai mạc Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất để xem xét, cho ý kiến, quyết định nhiều nội dung quan trọng, cấp bách, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, vì sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước. làm” Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu khai mạc Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 3/8 Đối với dự án đối ứng của dự án BT đã thi công trước nhưng chưa hoàn thành các thủ tục liên quan đến sử dụng đất thì được áp dụng cơ chế đặc thù như: được giao đất từng phần; giá trị quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư được xác định theo giá đất cụ thể tại thời điểm hồ sơ thiết kế cơ sở của dự án đối ứng được phê duyệt; thời gian tính giá trị quyền sử dụng đất của quỹ đất là 70 năm kể từ thời điểm bàn giao mặt bằng. Đối với khối lượng, giá trị công trình đã thi công trước khi hoàn thiện thủ tục đầu tư công, đầu tư theo phương thức PPP, được ghi nhận khi ký hợp đồng xây dựng hoặc phụ lục hợp đồng làm cơ sở nghiệm thu, giải ngân, thanh toán, quyết toán; Kiểm toán Nhà nước thực hiện kiểm toán báo cáo quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành trước khi UBND tỉnh An Giang phê duyệt quyết toán. Cơ quan thẩm tra đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ phạm vi, đối tượng áp dụng; xác định cụ thể số lượng dự án, tiêu chí lựa chọn, căn cứ xác định mốc thời gian từ tháng 3 năm 2025 đến ngày 18/5/2026 và các thủ tục pháp lý chưa được hoàn thiện. Trường hợp cần thiết, đề nghị nghiên cứu quy định cụ thể danh mục dự án và cơ chế, chính sách được áp dụng trong Nghị quyết để bảo đảm tính minh bạch, thống nhất trong áp dụng và tránh mở rộng phạm vi điều chỉnh. LUÂN DŨNG Cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu bổ sung điều kiện cho phép tiếp tục tổ chức thi công xây dựng nếu các hạng mục hoặc bộ phận công trình đã có thiết kế bản vẽ thi công được tư vấn độc lập thẩm tra theo quy định của Luật Xây dựng năm 2025. Dự án Trung tâm tổ chức hội nghị APEC được xây dựng bên bờ biển ẢNH: AN GIANG ONLINE ĐỒ HỌA: KIỀU TÚ “Đối với miễn trách nhiệm hình sự, việc khắc phục hậu quả là điều kiện quan trọng nhưng cũng cần xem xét đồng thời tính chất, mức độ hành vi, lỗi, động cơ, mục đích, nhân thân, khả năng tái phạm và các yếu tố khác, tránh tạo cảm giác người có tiềm lực tài chính có thể dùng tiền để được miễn trách nhiệm hình sự, làm giảm tính răn đe và ảnh hưởng nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật. Có ý kiến đề nghị nghiên cứu bổ sung cơ chế tha tù trước thời hạn có điều kiện”. Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính PHAN VĂN MÃI XÂY DỰNG PHÁP LUẬT BÁM SÁT THỰC TIỄN, ĐI TRƯỚC, MỞ ĐƯỜNG

Sáng 3/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thừa ủy quyền của Thủ tướng trình bày tờ trình Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. Dự thảo luật gồm 2 điều: Điều 1 sửa đổi, bổ sung 35 điều, bãi bỏ 2 điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước hiện hành; điều 2 là điều khoản thi hành. Theo ông Tùng, về thủ tục giải quyết yêu cầu bồi thường, bên cạnh việc sửa đổi, bổ sung nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong việc giải quyết yêu cầu bồi thường, dự thảo luật bổ sung quy định việc ban hành quyết định giải quyết bồi thường trong trường hợp thương lượng không thành; đồng thời, tăng thời hiệu khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết bồi thường. Về kinh phí bồi thường, dự thảo quy định theo hướng cơ quan giải quyết bồi thường ở cấp nào thì ngân sách cấp đó cấp kinh phí; quy định về kinh phí cho công tác quản lý nhà nước về công tác bồi thường nhà nước. Về trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ, dự thảo Luật bổ sung quy định miễn trách nhiệm hoàn trả trong một số trường hợp cụ thể như: lập công lớn, mắc bệnh hiểm nghèo; lâm vào hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn kéo dài do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn. Dự thảo luật quy định, nhà nước có trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong các trường hợp, như: Ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trái pháp luật; áp dụng biện pháp ngăn chặn và bảo đảm việc xử lý vi phạm hành chính trái pháp luật; áp dụng một trong các biện pháp khắc phục hậu quả vi phạm hành chính trái pháp luật; áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trái pháp luật; áp dụng một trong các biện pháp xử lý hành chính trái pháp luật; không áp dụng hoặc áp dụng không kịp thời, không đúng biện pháp bảo vệ người tố cáo, người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và người thân theo quy định của Luật Tố cáo và pháp luật khác có liên quan; … Trong dự thảo luật cũng quy định, “người thi hành công vụ có lỗi cố ý gây thiệt hại nhưng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì mức hoàn trả từ 30 đến 50 tháng lương của người đó tại thời điểm có quyết định hoàn trả nhưng tối đa là 50% số tiền mà nhà nước đã bồi thường”. TRƯỜNG PHONG - LUÂN DŨNG 4 n Thứ Ba n Ngày 4/8/2026 THỜI SỰ Sáng 3/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư. HOẠT ĐỘNG MUA BÁN, SỬ DỤNG “BÓNG CƯỜI” DIỄN BIẾN PHỨC TẠP Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, Luật Đầu tư năm 2025 đã cắt giảm đáng kể số lượng ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai và phản ánh từ cộng đồng doanh nghiệp cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc. Theo ông Tuấn, điều kiện kinh doanh của một số ngành, nghề còn chồng chéo, phân tán ở nhiều văn bản, thiếu rõ ràng, làm gia tăng chi phí tuân thủ. Bên cạnh đó, vẫn tồn tại những ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện chưa thực sự cần thiết hoặc có thể chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm. Từ thực tế trên, Chính phủ cho rằng cần tiếp tục rà soát, cắt giảm và đơn giản hóa các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện nhằm giảm gánh nặng cho doanh nghiệp, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, minh bạch, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Về việc bổ sung ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết thời gian qua, tình trạng lạm dụng khí N2O để giải trí (khí cười, bóng cười - PV) đã gây nhiều tác hại nghiêm trọng đối với sức khỏe, đặc biệt là hệ thần kinh, máu và khả năng sinh sản, đồng thời có nguy cơ dẫn đến lệ thuộc và sử dụng ma túy. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, hoạt động mua bán, sử dụng khí N2O diễn biến phức tạp, thường gắn với việc sử dụng trái phép chất ma túy, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng cũng như trật tự, an toàn xã hội. Mặc dù pháp luật hiện hành đã có các quy định kiểm soát việc kinh doanh và sử dụng khí N2O trong một số lĩnh vực như y tế, công nghiệp và thực phẩm, song các biện pháp này vẫn chưa đủ hiệu quả để ngăn ngừa tình trạng lạm dụng. Trên cơ sở thực tiễn, Chính phủ đề xuất bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế. CHUYỂN MẠNH TỪ TIỀN KIỂM SANG HẬU KIỂM Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban thống nhất với chủ trương tăng cường kiểm soát, ngăn chặn tình trạng lạm dụng khí N2O để giải trí nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát và quy định rõ các trường hợp được loại trừ, bảo đảm tên gọi và phạm vi áp dụng thống nhất với thuật ngữ trong pháp luật chuyên ngành, không làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như các mục đích sử dụng hợp pháp khác. Đối với phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Ủy ban Kinh tế và Tài chính thống nhất với chủ trương nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước theo hướng chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, góp phần tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng và minh bạch. Tuy nhiên, theo ông Phan Văn Mãi, một số ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ lưỡng phương án cắt giảm, nhất là đối với các ngành, nghề liên quan trực tiếp đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội và sức khỏe cộng đồng như kinh doanh nước sạch (nước sinh hoạt), kinh doanh khí, kinh doanh tàu bay không người lái… LUÂN DŨNG - TRƯỜNG PHONG Đề xuất cấm kinh doanh “khí cười” ngoài mục đích y tế Cố ý gây thiệt hại có thể phải bồi thường 30 - 50 tháng lương Chính phủ đề xuất bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế. Cơ quan thẩm tra thống nhất với chủ trương tăng cường kiểm soát, ngăn chặn tình trạng lạm dụng khí N2O (khí cười) để giải trí nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước quy định, “người thi hành công vụ có lỗi cố ý gây thiệt hại nhưng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì mức hoàn trả từ 30 đến 50 tháng lương của người đó tại thời điểm có quyết định hoàn trả nhưng tối đa là 50% số tiền mà nhà nước đã bồi thường”. Công an tỉnh Thanh Hóa phát hiện, xử lý cơ sở kinh doanh trái phép khí cười, bóng cười ẢNH MINH HỌA: CATH Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tờ trình Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước ẢNH: NHƯ Ý Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, hoạt động mua bán, sử dụng khí N2O diễn biến phức tạp, thường gắn với việc sử dụng trái phép chất ma túy, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng cũng như trật tự, an toàn xã hội. Ông Nguyễn Tiến Hải giữ chức Bộ trưởng Nội vụ Ngày 3/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội đã phê chuẩn bổ nhiệm ông Nguyễn Tiến Hải giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Dự thảo Nghị quyết cũng được Quốc hội thông qua với 484 đại biểu tham gia biểu quyết, trong đó có 483 đại biểu tán thành (bằng 96.60% đại biểu Quốc hội có mặt); 1 đại biểu không biểu quyết (bằng 0.20% đại biểu Quốc hội có mặt). Tân Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải sinh năm 1965, quê quán tỉnh Cà Mau; trình độ chuyên môn: Thạc sĩ Quản lý hành chính công; Cử nhân Luật. Ông Hải là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII, XIV; đại biểu Quốc hội khóa XVI. Quá trình công tác, ông Nguyễn Tiến Hải từng giữ các chức vụ Phó Bí thư Tỉnh Đoàn, Chủ tịch Hội LHTN tỉnh Cà Mau; Chánh Văn phòng Tỉnh ủy, Bí thư Huyện ủy Cái Nước (tỉnh Cà Mau). Sau đó, ông Hải giữ chức Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Cà Mau; Phó Chủ tịch UBND tỉnh, sau đó là Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau. Ông Nguyễn Tiến Hải cũng lần lượt giữ các chức vụ Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau, Bí thư Tỉnh ủy Kiên Giang và Bí thư Tỉnh ủy An Giang. Vào tháng 7/2026, Thủ tướng Chính phủ quyết định điều động ông Nguyễn Tiến Hải về công tác tại Bộ Nội vụ, giao Quyền Bộ trưởng Nội vụ. Ông Nguyễn Tiến Hải đảm nhiệm cương vị Bộ trưởng Nội vụ thay ông Đỗ Thanh Bình - người được điều động, phân công giữ chức Bí thư Thành ủy Cần Thơ. DŨNG - PHONG

AI ĐANG HƯỞNG LỢI? MSVT được kỳ vọng là chìa khóa nâng giá trị trái sầu riêng xuất khẩu (XK). Để được cấp mã số, nông dân, hợp tác xã phải mất nhiều năm xây dựng vùng nguyên liệu, ghi chép nhật ký sản xuất, đáp ứng các tiêu chuẩn về canh tác, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Tuy nhiên, tại Đắk Lắk, nhiều người trồng sầu riêng cho rằng lợi ích từ những mã số này lại không đến với người trực tiếp sản xuất. Theo lãnh đạo một HTX hoạt động trong lĩnh vực sầu riêng tại Đắk Lắk, doanh nghiệp (DN) thu mua hiện gần như vẫn cào bằng giá giữa vùng trồng đã được cấp mã số với vùng chưa có mã số. Trong khi đó, để XK chính ngạch, DN bắt buộc phải có MSVT, khiến hoạt động ủy quyền sử dụng mã số trở thành “miếng bánh” có giá trị rất lớn. Theo vị này, có thời điểm chi phí ủy quyền sử dụng MSVT dao động từ 2.000-3.000 đồng/ kg, thậm chí lên tới 7.000 đồng/ kg. Với sản lượng XK hàng trăm, hàng nghìn tấn, khoản tiền thu được từ việc cho phép sử dụng MSVT là “con số khủng”. “Mọi chi phí để đáp ứng tiêu chuẩn đều do nông dân bỏ ra. Nhưng khi bán trái sầu, giá vườn có mã vẫn như người không có mã số. Trong khi đó, người nắm giữ mã số lại có thể thu tiền từ việc ủy quyền cho đơn vị khác xuất khẩu. Nếu tình trạng này kéo dài thì người trực tiếp sản xuất đang gánh trách nhiệm, còn lợi ích lại chảy về nơi khác”, vị này nói. Không chỉ dừng ở câu chuyện lợi ích, việc quản lý MSVT còn phát sinh nhiều hệ lụy. Ông Nguyễn Hữu Chiến, Giám đốc HTX Dịch vụ Nông nghiệp Tân Lập Đông (xã Pơng Drang, tỉnh Đắk Lắk), cho biết, trong các năm 2023-2024, một số DN thu mua sầu riêng của HTX để XK nhưng lại không sử dụng chính MSVT đã được cấp cho vườn cây của HTX. “Tôi không hiểu vì sao mua trái của mình nhưng lại xuất bằng mã số khác. Theo tôi, ở đây có dấu hiệu gian lận”, ông Chiến nói. Điều khiến HTX bất ngờ hơn là cuối năm 2023, MSVT VNĐLOR-0070 của HTX bị cơ quan chức năng thông báo tạm đình chỉ do vi phạm chỉ tiêu cadimi. Theo ông Chiến, các mẫu đất, mẫu trái tại vùng sản xuất đều không phát hiện cadimi. HTX cũng chủ động lấy mẫu kiểm nghiệm độc lập với kết quả tương tự. Ngay sau đó, HTX đã có văn bản đề nghị cơ quan chức năng hướng dẫn khắc phục, xem xét khôi phục mã số nhưng đến nay vẫn chưa nhận được thông tin cụ thể. “Người sản xuất làm đúng quy trình nhưng cuối cùng lại phải gánh hậu quả từ việc sử dụng mã số mà mình không kiểm soát được thì rất bất công”, ông Chiến nói. Theo ông, MSVT cần được quản lý gắn với đúng vùng nguyên liệu, HTX hoặc tổ hợp tác để thuận lợi cho việc giám sát, truy xuất nguồn gốc, tránh tình trạng mã số bị đánh cắp, sử dụng sai mục đích. KIỆN NHAU RA TÒA Không chỉ MSVT, việc quản lý mã số CSĐG cũng đang bộc lộ nhiều bất cập. Một vụ tranh chấp điển hình xảy ra giữa Công ty TNHH MTV Trái cây Thủy (đang bị Bộ Công an điều tra) và Công ty TNHH Hiệp Huyền Di Linh liên quan đến mã số CSĐG VN-LDPH-017. Theo hồ sơ vụ việc, tháng 8/2024, hai DN này ký hợp đồng hợp tác để xây dựng và duy trì mã số đóng gói. Công ty Trái cây Thủy góp 3 tỷ đồng, đồng thời hợp đồng quy định Công ty Hiệp Huyền Di Linh không được hợp tác hoặc ủy quyền mã số này cho đơn vị khác. Tuy nhiên, trong thời gian hợp đồng còn hiệu lực, Công ty Trái cây Thủy cho rằng đối tác đã tự ý cho 4 DN khác cùng sử dụng mã số đóng gói để XK. Ngày 6/5/2025, DN gửi đơn kiến nghị đến Tổng cục Hải quan (nay là Cục Hải quan) và khởi kiện ra tòa. Đến tháng 3/2026, TAND Khu vực 4 - Lâm Đồng đình chỉ vụ án. Theo ông Hà Ngọc Chiến, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Lâm Đồng, MSVT do cơ quan quản lý Việt Nam cấp nhưng để được XK sang Trung Quốc, mã số còn phải được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) phê duyệt. Nếu vi phạm quy định về kiểm dịch hoặc truy xuất nguồn gốc, cả cơ quan Việt Nam và phía nhập khẩu (NK) đều có thể tạm dừng hoặc thu hồi mã số. Chính vì giá trị của MSVT ngày càng lớn đối với hoạt động XK nên tại một số nơi đã xuất hiện tình trạng mượn, thuê, mua bán MSVT. NHỮNG MẢNG TỐI DẦN LỘ SÁNG Theo tài liệu của báo Tiền Phong, năm 2023, Công an huyện Krông Pắc (cũ) tiếp nhận tin báo về dấu hiệu làm giả giấy ủy quyền sử dụng mã vùng trồng VN-ĐLOR-0088 để XK sầu riêng sang Trung Quốc. Giấy ủy quyền mang chữ ký, con dấu của Chủ tịch UBND xã Ea Yông (cũ) và HTX Cây ăn trái Krông Pắc (cũ). Tuy nhiên, cả hai đơn vị đều khẳng định không ký, không đóng dấu vào văn bản này. Bước đầu, cơ quan điều tra xác định chữ ký và con dấu có dấu hiệu bị làm giả. Làm việc với công an, Công ty TNHH Thương mại Đầu tư Vạn Phát Thành khai đã chi 490 triệu đồng cho một người ở Bắc Ninh để được cấp giấy ủy quyền sử dụng mã vùng trồng trên phục vụ XK. Vụ việc vẫn đang được điều tra, chưa có kết quả cuối cùng. Ở quy mô lớn hơn, những sai phạm liên quan MSVT, mã số CSĐG và hồ sơ XK sầu riêng cũng đang được Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03) - Bộ Công an mở rộng điều tra. Quá trình điều tra, cơ quan công an xác định có dấu hiệu đưa, nhận hối lộ, môi giới hối lộ, mua bán MSVT, mã số CSĐG, hợp thức hóa hồ sơ và mua bán kết quả kiểm nghiệm phục vụ XK. C03 đã khởi tố, bắt tạm giam ông Hoàng Trung, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; ông Nguyễn Quang Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cùng nhiều cá nhân liên quan để điều tra những sai phạm trong công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực trồng trọt, bảo vệ thực vật và kiểm soát chất lượng nông sản XK. TUẤN NGUYỄN - HUỲNH THỦY - THÁI LÂM 5 KINH TẾ n Thứ Ba n Ngày 4/8/2026 Khi mã số vùng trồng (MSVT), mã số cơ sở đóng gói (CSĐG) bị biến thành công cụ trục lợi, người chịu thiệt đầu tiên vẫn là nông dân và uy tín ngành hàng sầu riêng Việt Nam. ĐỂ NÔNG SẢN TỶ ĐÔ KHÔNG VỠ TRẬN XUẤT KHẨU Kỳ 2: Lộ “miếng bánh” béo bở Những quả sầu riêng to đẹp, đạt chuẩn xuất khẩu Đằng sau những "tấm hộ chiếu" của ngành sầu riêng tỷ đô, những khoảng tối trong quản lý đang dần lộ sáng. Khi lợi ích từ mã số XK có thể lên tới hàng tỷ đồng, việc siết chặt quản lý, minh bạch quyền sử dụng và bảo vệ quyền lợi của người trực tiếp sản xuất không chỉ là yêu cầu của thị trường, mà còn là điều kiện để giữ vững uy tín của sầu riêng Việt Nam trên hành trình chinh phục các thị trường XK. Khu vực trồng sầu riêng của tỉnh Lâm Đồng nhìn từ trên cao Giấy uỷ quyền có dấu hiệu bị làm giả chữ ký, con dấu của Chủ tịch UBND xã Ea Yông (cũ)

6 n Thứ Ba n Ngày 4/8/2026 KHOA GIÁO KHÔNG CẦN HAI KỲ THI ĐỘC LẬP Theo PGS.TS Võ Văn Minh, trong một hệ thống giáo dục có hàng triệu học sinh học tập ở những điều kiện rất khác nhau giữa các vùng miền, Nhà nước cần có một chuẩn đánh giá chung, khách quan và đáng tin cậy để biết học sinh đã đạt được những gì sau 12 năm giáo dục phổ thông. Nếu không, sẽ rất khó có được một bức tranh đủ tin cậy về chất lượng giáo dục phổ thông trên phạm vi cả nước. Từ dữ liệu của kỳ thi, chúng ta có thể nhìn thấy chất lượng giáo dục ở từng địa phương, nhận diện những khoảng cách về cơ hội học tập, đánh giá tác động của chương trình giáo dục phổ thông. Đồng thời có cơ sở để điều chỉnh chính sách, chương trình, phương pháp dạy học và đào tạo giáo viên. PGS.TS Minh phân tích thêm, đánh giá tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học là hai mục tiêu khác nhau. Một bên là trách nhiệm của Nhà nước trong việc xác nhận học sinh đã đạt chuẩn đầu ra của giáo dục phổ thông, bên kia là quyền tự chủ của các trường đại học trong việc lựa chọn những thí sinh phù hợp với đặc thù ngành nghề và sứ mạng đào tạo. Tuy nhiên, khác mục tiêu không đồng nghĩa với phải tổ chức hai kỳ thi độc lập. “Điều chúng ta cần xây dựng là một kỳ thi chuẩn hóa quốc gia có độ tin cậy cao, đủ sức phản ánh năng lực học sinh và tạo ra một mặt bằng đánh giá chung. Trên nền tảng đó, các trường đại học được quyền quyết định mức độ sử dụng kết quả kỳ thi, hoặc kết hợp thêm các phương thức đánh giá khác đối với những ngành đào tạo đặc thù. Đây cũng là xu hướng mà nhiều quốc gia đang lựa chọn: Nhà nước bảo đảm một chuẩn chung, còn các trường thực hiện quyền tự chủ trong tuyển sinh”, ông Minh nói. XÂY DỰNG “HẠ TẦNG KHẢO THÍ QUỐC GIA” PGS.TS Võ Văn Minh mô tả kỳ thi chuẩn hóa quốc gia trong tương lai có thể theo ba tầng. Tầng thứ nhất là chuẩn chung quốc gia. Nhà nước xây dựng một chuẩn đánh giá thống nhất, một ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, quy trình khảo thí khoa học và hệ thống dữ liệu đủ tin cậy. Tầng thứ hai là sự linh hoạt của người học. Có thể nghiên cứu lộ trình để kỳ thi được tổ chức linh hoạt hơn về thời gian, hình thức và cách thức dự thi, phù hợp với điều kiện thực tế và sự phát triển của công nghệ. Về lâu dài, có thể hướng tới các hình thức thi trên máy tính, tổ chức nhiều đợt hoặc theo từng môn, nhưng cần có lộ trình thận trọng, đặc biệt quan tâm đến sự chênh lệch điều kiện hạ tầng số giữa các vùng miền. Tầng thứ ba là quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học. Các trường đại học cần được quyền lựa chọn nguồn dữ liệu và phương thức tuyển sinh phù hợp với sứ mạng, ngành đào tạo và yêu cầu đầu vào của mình. Có ngành có thể sử dụng kết quả kỳ thi chuẩn hóa quốc gia; có ngành cần thêm bài thi năng khiếu, đánh giá năng lực hoặc phỏng vấn; có những ngành đặc thù cần những phương thức đánh giá riêng. “Tuy nhiên, nếu mỗi trường sử dụng một phương thức, một thang đo, một cách quy đổi khác nhau mà không có cơ chế bảo đảm tương đương, thì cuối cùng người chịu chi phí lớn nhất vẫn là học sinh và gia đình. Vì vậy, Nhà nước cần xây dựng một “hạ tầng khảo thí quốc gia” đủ mạnh để các trường có thể tự chủ nhưng vẫn vận hành trong một hệ sinh thái minh bạch, công bằng và có khả năng so sánh”, ông Minh phân tích thêm. Muốn có một kỳ thi chuẩn hóa đúng nghĩa thì phải đầu tư bài bản cho khoa học khảo thí: xây dựng ngân hàng câu hỏi có độ tin cậy cao; chuẩn hóa quy trình ra đề, thử nghiệm và phân tích câu hỏi; nghiên cứu độ khó, độ phân biệt; xây dựng các phương pháp quy đổi kết quả phù hợp; tăng cường phân tích dữ liệu và kiểm soát các bất thường. Cùng với đó, cần ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong toàn bộ chu trình khảo thí. Đặc biệt, kết quả kỳ thi không nên chỉ dừng lại ở điểm số của từng thí sinh. Nếu được quản trị tốt, dữ liệu có thể trở thành nguồn thông tin rất giá trị cho việc nghiên cứu chất lượng giáo dục, hoạch định chính sách, cải tiến chương trình và nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên. THANH HIỀN Chia sẻ với Tiền Phong, PGS.TS Võ Văn Minh, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng), nhìn nhận, câu hỏi đặt ra hiện nay không chỉ là có nên tách kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học hay không, mà còn làm thế nào để vừa bảo đảm chất lượng đánh giá, vừa phát huy quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học, đồng thời giảm áp lực cho người học và xã hội. Khác mục tiêu không đồng nghĩa cần hai kỳ thi Miền Tây giảm hàng nghìn đầu mối trường công Thí sinh Đà Nẵng tham gia kỳ thi Tốt nghiệp THPT năm 2026 ẢNH: THANH HIỀN Tại Đồng Tháp, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tỉnh cho biết, đang triển khai phương án sắp xếp hệ thống trường phổ thông công lập, từ cấp mầm non tới trung học phổ thông (THPT). Theo đó, tỉnh dự kiến giảm từ 1.075 trường xuống còn 375 trường, tương đương mức giảm hơn 65% (giảm 700 trường), còn lại 102 trường mầm non; 125 trường tiểu học và liên cấp tiểu học - trung học cơ sở (THCS); 53 trường THCS; 78 trường THPT và liên cấp THCS - THPT. Đồng Tháp sắp xếp trường công theo nguyên tắc mỗi xã/ phường giữ 1 trường mầm non, 1 trường tiểu học và 1 trường THCS hoặc trường liên cấp. Các trường hoạt động theo mô hình trường chính gắn với các phân hiệu, điểm trường, bảo đảm điều kiện học tập của học sinh được duy trì ổn định. Tỉnh Đồng Tháp giữ nguyên các trường chuyên biệt, phổ thông dân tộc nội trú và các trường THPT đã đạt đủ quy mô. Đối với các trường THPT có quy mô dưới 30 lớp, địa phương tiến hành sáp nhập với trường THCS trên cùng địa bàn để hình thành trường liên cấp THCS - THPT. Hiện ngành giáo dục Đồng Tháp đang phối hợp với Sở Nội vụ và các địa phương hoàn thành việc sắp xếp trước ngày 15/8, kịp thời ổn định tổ chức cho năm học mới 2026 - 2027. Tại TP Cần Thơ, Sở GD&ĐT cho hay, toàn Thành phố có 1.153 trường mầm non tới THPT công lập, dự kiến sẽ sắp xếp, giảm 525 đầu mối (giảm hơn 45%), còn lại 628 trường. Trong đó, sáp nhập 25 trường THCS vào 25 trường THPT thành trường liên cấp; sáp nhập 8 trường THPT thành 4 trường; sáp nhập 14 trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên còn 4 trung tâm. Riêng khối trường mầm non, tiểu học, THCS thuộc cấp xã quản lý dự kiến giảm từ 1.045 trường còn 534 trường (giảm 511 trường). Tại Vĩnh Long, Sở GD&ĐT dự kiến phương án sẽ giảm từ 1.258 trường xuống còn 694 trường (giảm 564 trường, gần 45%). Tại An Giang, Sở GD&ĐT cho biết, tỉnh dự kiến sắp xếp còn 564 trường mầm non, phổ thông công lập, giảm 612 trường so với thời điểm 1/7/2025 (giảm hơn 52% đầu mối). Theo phương án này, tỉnh còn lại 137 trường mầm non, 120 trường tiểu học - THCS và 87 trường liên cấp, đi kèm với 1.184 phân hiệu/điểm phụ. Tỉnh An Giang giữ nguyên 3 trường chuyên và 1 trường chuyên biệt dành cho trẻ em khuyết tật. Sáp nhập 9 trường phổ thông dân tộc nội trú thành 2 trường nội trú liên cấp THCS-THPT. HÒA HỘI Trước thềm năm học mới, các tỉnh thành như Đồng Tháp, Cần Thơ, Vĩnh Long, An Giang đã đưa ra phương án sắp xếp lại mạng lưới cơ sở giáo dục công lập, dự kiến giảm hàng nghìn đầu mối trường từ cấp mầm non tới trung học phổ thông. “Trong bối cảnh hiện nay, khi các trường đại học ngày càng được trao quyền tự chủ tuyển sinh, thì một kỳ thi chuẩn hóa quốc gia càng có ý nghĩa. Nó tạo ra một mặt bằng tham chiếu chung để các cơ sở giáo dục đại học có thể sử dụng khi cần thiết, thay vì mỗi trường phải tự xây dựng một kỳ thi riêng và học sinh phải tham gia quá nhiều kỳ thi. Như vậy, tôi cho rằng tự chủ tuyển sinh đại học và duy trì kỳ thi tốt nghiệp THPT không phải là hai lựa chọn loại trừ nhau”. PGS.TS VÕ VĂN MINH, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng) Học sinh THPT tại Đồng Tháp

Made with FlippingBook

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==