Thụy Điển - Việt Nam cùng kiến tạo tương lai

Trong những chuyến công tác trên khắp Việt Nam - từ nhịp sống sôi động của TP.HCM đến các trung tâm đổi mới đang hình thành tại Hà Nội - tôi luôn cảm nhận một tinh thần quen thuộc: sự tò mò, khát vọng và niềm tin mạnh mẽ vào sức mạnh của ý tưởng. Đó cũng chính là tinh thần đã định hình Thụy Điển.

2 nền kinh tế, 1 hướng đi

Trong nghị quyết 57, Việt Nam đặt mục tiêu thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để đạt tăng trưởng kinh tế, hướng tới trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045.

Hành trình này có sự tương đồng sâu sắc với con đường Thụy Điển đã đi - từ một nền kinh tế dựa vào tài nguyên trở thành một trong những xã hội đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới.

Năm ngoái, hai nước đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược ngành trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, thực hiện trong chuyến thăm Thụy Điển của nguyên Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson. Đây không chỉ là tín hiệu về quyết tâm chính trị, mà còn phản ánh nhận thức chung rằng tương lai của cả hai quốc gia ngày càng được định hình bởi tri thức và công nghệ.

Thụy Điển tự hào là quê hương của Giải Nobel - biểu tượng cho niềm tin bền vững vào tri thức, nghiên cứu và hợp tác quốc tế. Tôi thực lòng mong một ngày không xa sẽ được chúc mừng một nhà khoa học Việt Nam nhận giải thưởng danh giá này.

Sự tương đồng còn thể hiện rõ trong cơ cấu thương mại: máy móc và thiết bị là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất từ Việt Nam sang Thụy Điển, và là mặt hàng lớn thứ hai theo chiều ngược lại. Trong số hơn 70 doanh nghiệp Thụy Điển đang hoạt động tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp dựa trên công nghệ tiên tiến như AstraZeneca, Ericsson, Hitachi Energy và ABB.

Những doanh nghiệp này không chỉ đầu tư mà còn chuyển giao tri thức, phát triển nhân lực địa phương và xây dựng năng lực dài hạn. Đổi mới cũng đang nảy mầm mạnh mẽ trong các hệ sinh thái khởi nghiệp. Các đô thị Việt Nam tràn đầy sức sống với start-up và những ý tưởng táo bạo.

Quê hương Stockholm của tôi cũng mang tinh thần ấy: đây là nơi có mật độ start-up "kỳ lân" trên đầu người cao nhất thế giới ngoài Thung lũng Silicon. Chính tinh thần khởi nghiệp chung này tạo nền tảng để hai nước mở rộng hợp tác trong việc phát triển và nhân rộng các giải pháp mới.

3 trụ cột của hợp tác mới

Ngày 20-5, Thụy Điển và Việt Nam sẽ tổ chức phiên họp Ủy ban Hỗn hợp đầu tiên trong khuôn khổ Đối tác chiến lược ngành. Đại diện Chính phủ, doanh nghiệp và giới học thuật sẽ họp ở Hà Nội, tại Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam, cũng như trực tuyến, tập trung vào ba chủ đề trọng tâm.

Thứ nhất là kết nối an toàn và tin cậy. Khi Việt Nam thúc đẩy chuyển đổi số, hạ tầng số đáng tin cậy là yếu tố thiết yếu. Ericsson đã đóng góp vào triển khai 4G và 5G tại Việt Nam - và trong tương lai, tiềm năng hợp tác còn mở rộng sang 6G, quản trị dữ liệu và an ninh mạng. Xây dựng hệ thống an toàn không chỉ là vấn đề quốc gia, mà còn là yếu tố thu hút đầu tư quốc tế chất lượng cao.

Thứ hai là năng lượng hạt nhân. Việt Nam đang nghiên cứu điện hạt nhân như một phần trong chiến lược năng lượng dài hạn.

Thụy Điển có nhiều thập kỷ kinh nghiệm trong an toàn hạt nhân, quản lý chất thải phóng xạ và hệ thống giám sát. Tiềm năng mở rộng hợp tác về nghiên cứu, an toàn và xây dựng năng lực thể chế trong lĩnh vực này là rất lớn.

Thứ ba là nghiên cứu và phát triển. Thụy Điển đứng thứ hai trong Chỉ số Đổi mới toàn cầu và đầu tư 3,7% ngân sách nhà nước cho R&D - thành quả của sự hợp tác chặt chẽ giữa nhà nước, doanh nghiệp, học viện và xã hội dân sự.

Nhiều sinh viên, nhà nghiên cứu và chuyên gia Việt Nam đã chọn Thụy Điển cho học tập và đào tạo nâng cao. Điều tôi đặc biệt tự hào là số lượng lớn nghiên cứu sinh Việt Nam đang theo học tại Viện Karolinska - một trong những trường đại học y khoa hàng đầu thế giới. Việc mở rộng các quan hệ hợp tác học thuật như vậy sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong phát triển nhân tài và thúc đẩy đổi mới.