
Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp - Ảnh: VGP
Phát biểu kết luận cuộc làm việc, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh phát triển nhà ở thương mại phân khúc phù hợp với khả năng chi trả và nhà ở cho thuê là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước.
Trong đó Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo về ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê là định hướng chiến lược, có ý nghĩa căn bản.
Lựa chọn Hà Nội thí điểm để nhân rộng ra các đô thị lớn
Thủ tướng cho rằng việc chọn Hà Nội để bàn kỹ, thống nhất phương án khả thi, làm trước, làm điểm về phát triển nhà ở cho thuê chính là để rút kinh nghiệm, từ đó hoàn thiện cơ chế, chính sách nhanh, đồng bộ và nhân rộng ra các đô thị lớn.
Thẳng thắn nhận diện những tồn tại, điểm nghẽn, Thủ tướng chỉ rõ thị trường nhà ở còn lệch pha nghiêm trọng giữa cung và cầu. Cơ cấu sản phẩm thiên về nhà ở thương mại và nhà ở để bán, trong khi phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn có giá phù hợp với thu nhập người dân còn rất hạn chế.
Một bộ phận tài sản công về nhà ở bị sử dụng kém hiệu quả, gây lãng phí. Cơ chế, chính sách chưa đủ hấp dẫn để thu hút khu vực tư nhân đầu tư nhà ở cho thuê dài hạn.
Đây là vấn đề không thể giải quyết trong một sớm một chiều, nhưng phải bắt tay vào làm ngay, làm quyết liệt, không thể trì hoãn. Thủ tướng đã nhấn mạnh các yêu cầu cần triển khai.
Đó là phải chuyển mạnh tư duy về nhà ở: từ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại lẫn nhà ở cho thuê.
Trong đó nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân - nhất là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang có nhu cầu lớn về thuê nhà với giá hợp lý.
"Nếu chúng ta phát triển tốt phân khúc nhà ở cho thuê thì sẽ lan tỏa tới các phân khúc khác, nhu cầu sở hữu nhà cũng sẽ giảm rất nhiều", Thủ tướng khẳng định.
Nhà nước không bao cấp về nhà ở nhưng cũng không hoàn toàn để thị trường tự điều tiết, mà giữ vai trò kiến tạo chính sách.
Phát triển nhà ở cho thuê phải đặt trong tổng thể quy hoạch về khu công nghiệp, giao thông, lao động và quản lý dân cư. Ưu tiên gắn với mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD), khu vực cải tạo và chỉnh trang đô thị, các khu công nghiệp, hành lang kinh tế quan trọng và hạ tầng đồng bộ.
Huy động đa dạng nguồn lực; khơi thông dòng vốn tư nhân, dòng vốn dài hạn từ các quỹ đầu tư, tổ chức tín dụng. Sử dụng hiệu quả nguồn lực nhà nước để dẫn dắt, tạo lực đẩy cho thị trường.
Kiên quyết, kiên trì xử lý dứt điểm tình trạng tài sản công về nhà ở bị bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả; phòng, chống lãng phí gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Kiểm soát chặt chẽ, minh bạch các đối tượng hưởng chính sách ưu tiên; kiên quyết ngăn chặn trục lợi chính sách và đầu cơ nhà ở.
Rà soát để tháng 6 khởi công một số dự án
Về giải pháp cụ thể, Thủ tướng yêu cầu Hà Nội ưu tiên làm điểm phát triển mô hình nhà ở cho thuê; nếu thực hiện hiệu quả sẽ nhân rộng ra cả nước.
Thành phố cần tập trung rà soát nhu cầu, đối tượng, cơ chế để khởi công một số dự án trong tháng 6-2026, gắn với cơ chế huy động nguồn lực xã hội và việc đầu tư xây dựng, vận hành.
Bộ Xây dựng phải chủ động đề xuất kịp thời các chính sách mới, cơ chế tổng thể phát triển nhà ở cho thuê. Trong đó lưu ý nghiên cứu chính sách cho thuê từ 15-20 năm và dài hơn; yêu cầu các dự án nhà ở thương mại dành một tỉ lệ nhất định để xây nhà cho thuê, có cơ chế tài chính nhà nước, tư nhân tham gia, đột phá về thủ tục…
Bộ Tài chính hướng dẫn cơ chế hạch toán nguồn thu nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng tiền, phương án bảo toàn vốn và cơ chế ưu đãi tài chính theo thẩm quyền.
Ngân hàng Nhà nước có chính sách tín dụng ưu đãi đối với chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê dài hạn, theo hướng lãi suất ổn định, thời hạn vay phù hợp.
Bộ Quốc phòng, Bộ Công an phối hợp chặt chẽ với Hà Nội về quỹ đất và đẩy nhanh tiến độ các dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang.
Các địa phương có đô thị lớn chủ động nghiên cứu kinh nghiệm của Hà Nội để sớm nhân rộng và triển khai mô hình.
