Thủ tục gọn, dân lợi: Giải quyết tại phường, bớt khâu trung gian

Một buổi chiều đầu tháng 5.2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Tăng Nhơn Phú (TP.HCM) nhộn nhịp người ra vào làm đủ loại hồ sơ hành chính như sao y, chứng thực sơ yếu lý lịch, đăng ký khai sinh, trích lục hộ tịch...

Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Tăng Nhơn Phú (TP.HCM) luôn nhộn nhịp, cao điểm có ngày tiếp nhận hơn 400 hồ sơ

Ảnh: Sỹ Đông

NHANH HƠN, CHUYÊN NGHIỆP HƠN

Đến làm giấy khai sinh cho con, anh Lê Tấn Đạt (ở phường Tăng Nhơn Phú) đánh giá điểm khác biệt nhất so với phường cũ là cơ sở vật chất của trung tâm phục vụ hành chính công hiện đại, phòng máy lạnh, khách đến bốc số thứ tự rồi ngồi chờ. Trước đây, người dân đến phường thường kẹp hồ sơ rồi bỏ vào sổ chờ gọi tên, nhưng nay chỉ cần nhìn số thứ tự và theo dõi trên bảng điện tử là biết sắp đến lượt hay chưa. "Khi thụ lý, công chức phường hướng dẫn tận tình thông tin, giấy tờ còn thiếu. Nhìn chung, phường mới làm việc chuyên nghiệp hơn và nhanh hơn", anh Đạt chia sẻ.

Ở một quầy khác, bà Đoàn Thị Tú Linh, Phó giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Tăng Nhơn Phú, liên tục ký hồ sơ sao y, chứng thực. Qua khảo sát của PV Thanh Niên, đa số người dân đến chứng thực sơ yếu lý lịch, sao y căn cước công dân, văn bằng, chứng chỉ để xin việc làm. Dù đã gần một năm bỏ cấp huyện và sáp nhập tỉnh, nhưng nhiều người dân vẫn theo thói quen cũ, điền thông tin nơi cư trú là huyện, tỉnh cũ nên công chức phải hướng dẫn khai lại theo địa chỉ mới, cập nhật trên ứng dụng VNeID. Bà Linh cho biết những ngày cao điểm, trung tâm phục vụ hơn 400 lượt khách, phần lớn là hồ sơ sao y, chứng thực.

Sau sáp nhập, phường Tăng Nhơn Phú có hơn 208.000 dân, thuộc các phường đông dân nhất TP.HCM, tương đương với quy mô dân số một quận trước đây. Theo thống kê của Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Tăng Nhơn Phú, từ tháng 7.2025 đến hết tháng 4.2026, phường nhận hơn 48.000 hồ sơ, toàn bộ đều được giải quyết trước hạn và đúng hạn.

Cách phường Tăng Nhơn Phú 17 km về khu vực trung tâm TP.HCM, phường Phú Nhuận nhộn nhịp theo một cách khác, không đông người đến làm hồ sơ trực tiếp nhưng số lượng hồ sơ vẫn khá lớn so với quy mô dân số gần 70.000 người, diện tích chỉ 1,5 km². Từ tháng 7.2025 đến nay, phường tiếp nhận hơn 21.300 hồ sơ, trong đó hơn 98% hồ sơ nộp trực tuyến. Đa số hồ sơ tập trung chủ yếu ở các lĩnh vực thiết yếu, gắn với đời sống và sinh kế của người dân như hộ tịch, chứng thực, bảo trợ xã hội, đăng ký hộ kinh doanh.

Nhân viên Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Phú Nhuận (TP.HCM) hướng dẫn người dân làm hồ sơ

Ảnh: Sỹ Đông

Công chức lĩnh vực kinh tế cho biết việc đăng ký hộ kinh doanh bây giờ khá đơn giản, người dân có thể đăng ký tài khoản dịch vụ công và nộp trực tuyến. Đối với các hồ sơ nộp trực tiếp, đa phần là chứng thực, trích lục hộ tịch, còn lĩnh vực đất đai, xây dựng khá ít do quá trình phát triển đô thị của phường đã ổn định.

RÕ NGƯỜI, RÕ VIỆC

Ông Phạm Đinh Trung, Chánh văn phòng HĐND và UBND phường Tăng Nhơn Phú, nhìn nhận điểm nổi bật nhất sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là vai trò của chính quyền cơ sở được tái định vị. Nếu trước đây, cấp phường chủ yếu thực hiện chức năng trung gian là tiếp nhận, tổng hợp, chuyển tải hồ sơ thì nay đã trở thành chủ thể trực tiếp giải quyết công việc và chịu trách nhiệm đến cùng.

Thực tiễn cho thấy thời gian xử lý nhiều thủ tục hành chính được rút ngắn, mức độ tiếp cận của người dân với chính quyền được cải thiện rõ rệt, trách nhiệm của người đứng đầu và đội ngũ cán bộ được nâng lên theo phương châm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả. "Quan trọng hơn, tư duy quản lý đang chuyển từ xử lý hồ sơ sang giải quyết vấn đề gắn với thực tiễn địa bàn", ông Trung nhận định.

Theo ông Trung, điểm tích cực là nhiều công việc đã được giải quyết dứt điểm ngay tại cơ sở, nhất là những lĩnh vực gắn trực tiếp với người dân. Cụ thể, phường đã chủ động trong giải quyết thủ tục hành chính, hộ tịch, chứng thực; cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ và xử lý vi phạm thuộc thẩm quyền. Thậm chí, cấp phường còn tổ chức lập, lấy ý kiến quy hoạch chi tiết - một việc mới hoàn toàn so với cấp phường trước đây. Đồng thời, việc triển khai cơ chế một cửa, một cửa liên thông và ủy quyền nội bộ giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ. "Điều quan trọng nhất là người dân không còn phải đi nhiều cấp như trước", ông Trung nói thêm.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Như Ý, Chủ tịch UBND phường Phú Nhuận, đánh giá sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thay đổi rõ nhất là tính chủ động và nhịp độ xử lý công việc tăng lên đáng kể. Nếu như trước đây, nhiều nội dung phải xin ý kiến hoặc chờ hướng dẫn từ cấp trên thì nay phường được phân cấp mạnh hơn, có thể trực tiếp xử lý và chịu trách nhiệm đối với phần lớn công việc phát sinh hằng ngày.

"Một ngày làm việc hiện nay gần như không còn khoảng trống, cán bộ phải xử lý đồng thời nhiều nhiệm vụ từ giải quyết hồ sơ hành chính, tiếp nhận và xử lý phản ánh của người dân, đến các vấn đề trật tự đô thị, an sinh xã hội. Tính chất công việc chuyển sang hướng đa nhiệm, liên thông nhiều hơn so với trước", bà Ý đánh giá. Hiện phường đã chủ động giải quyết dứt điểm nhiều nhóm công việc, nhưng vẫn còn một số nội dung phải xin ý kiến cấp trên, chủ yếu liên quan đến quy hoạch, đất đai, xây dựng có tính chất phức tạp, các vụ việc có yếu tố pháp lý chồng chéo, vượt thẩm quyền hoặc phân bổ nguồn lực lớn, đầu tư hạ tầng quy mô rộng. (còn tiếp)