Thử sức với nhiều mô hình khác nhau nhưng không hiệu quả, 30 năm trước, ông Võ Tuấn Tú (64 tuổi, ở xã Phù Mỹ Bắc, tỉnh Gia Lai) quyết tâm bắt tay vào gây dựng mô hình nuôi cá chình. Từ những lần thất bại, thậm chí trắng tay sau một đêm, ông từng bước làm chủ kỹ thuật, đưa nghề nuôi cá chình trở thành nguồn thu "khủng".

Mô hình nuôi cá chình của lão nông Võ Tuấn Tú mang lại thu nhập hàng tỉ đồng mỗi năm
ẢNH: THIÊN ÂN
Năm 1997, cù lao Châu Trúc (trên đầm Trà Ổ, xã Phù Mỹ Bắc) còn thưa vắng, ông Tú tìm đến đây lập nghiệp. Khi ấy, ông nhận thấy cá chình mun là loài cá đặc sản từng được xem là sản vật quý, nhưng ngày càng khan hiếm do khai thác quá mức và những thay đổi về nguồn nước.
"Tôi thấy cá chình trong đầm ngày càng ít nên muốn thử nuôi, vừa tạo sinh kế vừa giữ lại nguồn giống của loài cá đặc sản này", ông Tú nhớ lại.
Theo ông Tú, cá chình có vòng đời đặc biệt. Chúng sinh sống chủ yếu ở sông, suối, hồ nước ngọt nhưng đến kỳ sinh sản lại di chuyển ra biển sâu. Sau khi sinh sản, cá bố mẹ thường chết; cá con tiếp tục hành trình ngược dòng trở về các vùng nước ngọt để sinh trưởng.

Ông Tú bắt tay xây dựng mô hình nuôi cá chình từ khoảng 30 năm trước
ẢNH: THIÊN ÂN
Chính tập tính này khiến việc chủ động nguồn giống cá chình không đơn giản. Những năm đầu, ông Tú liên kết với ngư dân quanh đầm Trà Ổ và người dân vùng thượng nguồn các sông ở khu vực Bình Định (cũ), Phú Yên (cũ) trước đây để thu mua cá giống tự nhiên.
Khi nguồn giống ngày càng khan hiếm, ông chuyển sang tự ươm cá giống để phục vụ sản xuất và cung ứng cho người nuôi. Không chỉ cá chình mun, ông còn phát triển cá chình hoa, đây là một loài bản địa miền Trung có giá trị kinh tế cao.
Khoảng 10 năm đầu, nghề nuôi cá chình liên tục thử thách ông Tú. Thiếu kinh nghiệm, chưa nắm chắc đặc tính sinh trưởng của cá và cách kiểm soát môi trường nước khiến nhiều lứa nuôi không đạt kết quả như mong muốn.

Liên tục gặp thất bại trong khoảng 10 năm đầu đã giúp ông Tú tích lũy không ít kinh nghiệm
ẢNH: THIÊN ÂN
Biến cố lớn nhất xảy ra năm 2016, khi một trận lũ lớn nhấn chìm toàn bộ hệ thống ao, cuốn luôn đàn cá đi mất. Chỉ sau một đêm, ông mất khoảng 1,6 tỉ đồng.
"Lúc đó gần như mất trắng, nhưng bỏ nghề thì tiếc công sức bao nhiêu năm. Tôi phải bắt tay làm lại từ đầu", ông Tú kể.
Sau biến cố, ông dành nhiều thời gian nghiên cứu dòng chảy, đặc tính nguồn nước tại khu vực đầm, đồng thời tìm cách gia cố hệ thống ao để hạn chế thiệt hại khi mưa lũ. Ông cũng chủ động tìm đến các chuyên gia thủy sản để học kỹ thuật nuôi mới.
Hàng chục năm nay, ông đã áp dụng nuôi cá chình bằng vi sinh, kết hợp hệ thống tuần hoàn nước. Theo ông, phương pháp này giúp kiểm soát môi trường ao nuôi, hạn chế mầm bệnh và giảm nguy cơ cá chết do chất lượng nước.

Ông Tú tự ươm cá giống để phục vụ sản xuất và cung ứng cho người nuôi
ẢNH: THIÊN ÂN
Các chế phẩm vi sinh được ông tận dụng từ những nguyên liệu tự nhiên như mật mía, chuối chín, sữa chua lên men. Sau khi xử lý, chế phẩm được đưa vào hệ thống nước theo chu kỳ nhằm ổn định môi trường nuôi, đồng thời kiểm soát tảo.
"Nuôi cá chình quan trọng nhất là nguồn nước. Nước phải sạch, ổn định thì cá mới phát triển tốt. Làm vi sinh tuy mất công nhưng đổi lại cá khỏe, chất lượng thịt tốt và an toàn hơn", ông Tú nói.
Hiện ông Tú duy trì hệ thống 7 ao nuôi tuần hoàn với hơn 6.000 con cá chình, đồng thời phát triển khu vực ươm giống. Cá được nuôi trong thời gian dài, thường từ 2 - 3 năm mới đạt kích thước thương phẩm khoảng 1kg/con.

Mô hình nuôi cá chình đem lại doanh thu khoảng 1,5 - 2 tỉ đồng cho lão nông U70
ẢNH: THIÊN ÂN
Mỗi năm, mô hình cung ứng ra thị trường khoảng 4 - 5 tấn cá chình thịt. Cá thương phẩm có giá khoảng 500.000 đồng/kg, mang lại doanh thu khoảng 1,5 - 2 tỉ đồng/năm.
Theo ông Lê Việt Thanh, Chánh văn phòng UBND xã Phù Mỹ Bắc, mô hình nuôi cá chình của ông Tú là mô hình kinh tế đạt hiệu quả cao. Với một loài thủy sản có giá trị cao nhưng đặc tính sinh trưởng phức tạp như cá chình, sự kiên trì và khả năng làm chủ kỹ thuật của ông Tú đã tạo ra hiệu quả sản xuất cao. Mô hình này cũng góp phần duy trì nguồn giống loài cá đặc sản. Từ đó phát triển thành một hướng sinh kế bền vững.
Cũng theo ông Thanh, năm 2018, ông Võ Tuấn Tú được vinh danh là Nông dân Việt Nam xuất sắc và nhận bằng khen của Thủ tướng Chính phủ nhờ những đóng góp trong lao động sản xuất.

29 minutes ago
5






