10 hours ago
1
Quảng Cáo
0943778078
Thông điệp đầu tiên của tân Lãnh tụ Tối cao Iran cho thấy Tehran chưa có ý định hạ nhiệt chiến sự và sẵn sàng mở rộng phạm vi giao tranh.
Ông Mojtaba Khamenei ngày 12/3 đã phát đi thông điệp đầu tiên kể từ khi được Hội đồng Chuyên gia Iran bầu làm Lãnh tụ Tối cao kế nhiệm cha ông, cố đại giáo chủ Ali Khamenei. Thông điệp thu hút sự chú ý rất lớn, bởi nó thể hiện quan điểm của ông Khamenei về tình hình nội bộ Iran và khu vực, cũng như cuộc chiến hiện tại giữa nước này với Mỹ, Israel.
Tân Lãnh tụ Tối cao Iran không xuất hiện trên sóng truyền hình, thay vào đó phát thanh viên đọc văn bản trên nền là quốc kỳ và ảnh chân dung ông Khamenei. Nội dung thông điệp chứa nhiều hình ảnh ẩn dụ nhằm thu hút và củng cố sự ủng hộ từ người dân với lãnh đạo mới của đất nước.
Người dân theo dõi thông điệp của tân Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei tại Tehran ngày 12/3. Ảnh: AFP
Trong thông điệp, tân Lãnh tụ Tối cao Khamenei nêu rõ ý định không hòa giải với các đối thủ của Iran, đồng thời nhấn mạnh quyết tâm trả đũa, khi cuộc chiến hiện tại đã cướp đi sinh mạng nhiều người thân của ông, trong đó có cha và vợ con.
"Iran đã thực hiện một cách cụ thể phần nhỏ trong cuộc trả thù. Trả thù sẽ vẫn nằm trong ưu tiên hàng đầu của chúng tôi cho tới khi hoàn thành trọn vẹn", ông Khamenei cho biết.
Ông Khamenei nhắc đến cuộc tấn công nhằm vào một trường học ở Minab, miền nam Iran. Tehran cáo buộc Washington thực hiện đòn không kích khiến ít nhất 175 người chết, gọi đây là "tội ác được gây ra một cách cố tình". Giới chức Mỹ thông báo đang điều tra sự việc, trong khi truyền thông nước này đưa tin ngôi trường có thể đã bị nhầm với một cơ sở quân sự và trở thành mục tiêu khi Washington và Tel Aviv không kích Tehran.
Theo giới chuyên gia, thông điệp của ông Khamenei mang hàm ý bác bỏ tuyên bố mà Tổng thống Donald Trump đưa ra hôm 11/3 rằng cuộc chiến giữa Mỹ, Israel với Iran có thể "sớm kết thúc". Ông chủ Nhà Trắng cho rằng hầu hết mục tiêu quân sự tại quốc gia Trung Đông đã bị phá hủy.
"Ông Khamenei tỏ ra cứng rắn, thậm chí thể hiện lập trường đối đầu rõ ràng hơn cả cha", Hamidreza Azizi, chuyên gia về Iran tại Viện Đức về các Vấn đề An ninh và Quốc tế, nói với Wall Street Journal.
Azizi cũng cho rằng Khamenei đã thêm vào thông điệp một chi tiết mang tính cá nhân đáng chú ý, khi liên hệ những mất mát mà người dân Iran phải chịu với nỗi đau riêng của ông sau khi mất cha, vợ, em gái và cháu nhỏ trong cuộc chiến.
"Tôi nghĩ đây là một lựa chọn rất có chủ ý, nhằm cho thấy ông có những lý do riêng để tiếp tục giữ lập trường cứng rắn", Azizi nói.
Tân Lãnh tụ Tối cao Iran khẳng định nước này sẽ tiếp tục phong tỏa Eo biển Hormuz, "yết hầu" với dòng chảy năng lượng thế giới, nơi khoảng 20% lượng dầu toàn cầu đi qua, như công cụ gây sức ép với Mỹ và Israel.
"Chúng tôi sẽ trả đũa cho những người đã thiệt mạng", ông Khamenei cho biết. "Tôi cảm ơn các chiến sĩ dũng cảm đã thực hiện công việc tuyệt vời trong lúc đất nước chúng ta hứng chịu áp lực và các cuộc tấn công. Iran sẽ tiếp tục đáp trả".
Ông cũng cho biết "lực lượng kháng chiến tại Yemen sẽ cùng tham gia hoạt động này", dường như đề cập tới Houthi, trong khi các nhóm vũ trang thân Iran tại Iraq "đã bày tỏ mong muốn giúp đỡ chúng tôi". Lãnh tụ Tối cao Iran tuyên bố nước này sẽ yêu cầu đối phương bồi thường sau cuộc chiến, nếu không Tehran sẽ phá hủy lượng tài sản tương xứng.
"Thông điệp này nhằm thể hiện sự thách thức", Dina Esfandiary, phụ trách mảng Trung Đông của Bloomberg Economics, trả lời CNN. "Rõ ràng Iran muốn cho thấy họ không tìm kiếm lệnh ngừng bắn hay chấm dứt chiến tranh. Họ tin rằng vẫn chưa khiến Mỹ cùng các đồng minh, thậm chí cả nền kinh tế toàn cầu phải trả cái giá đủ lớn. Điều đó cho thấy xung đột nhiều khả năng còn tiếp diễn".
Rob Geist Pinfold, giảng viên về an ninh quốc tế tại Đại học King's College London, Anh, nhận định tuyên bố đầu tiên của Lãnh tụ Tối cao Iran cho thấy nước này tiếp tục duy trì lập trường lâu nay, trái với kỳ vọng về sự thay đổi giọng điệu mà Tổng thống Trump mong muốn khi Iran bầu lãnh đạo mới.
Trong nội bộ Iran, nhiều người đánh giá cao "thông điệp mạnh mẽ và dũng cảm" mà ông Khamenei đưa ra trước các đe dọa từ Mỹ, theo Zohreh Kharazmi, phó giáo sư tại Đại học Tehran.
"An ninh bền vững là quyền cơ bản của một quốc gia", ông Kharazmi nói. "Ông Khamenei đã nêu ra một lập trường rất chính đáng mà hàng triệu người Iran đang ủng hộ".
Nhà phân tích Trung Đông Zeidon Alkinani nhận định việc tập trung thông điệp vào "kháng chiến vũ trang" cho phép ông Khamenei tránh được các cuộc thảo luận về vấn đề kinh tế, yếu tố từng châm ngòi làn sóng biểu tình của tiểu thương hồi tháng 12/2025.
Theo ông Alkinani, thông điệp của ông Khamenei còn phần nào mâu thuẫn với quan điểm của Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, người trước đó nêu ba điều kiện để Tehran cân nhắc chấm dứt chiến tranh, gồm Mỹ và Israel công nhận các quyền hợp pháp của Iran, bồi thường và đưa ra đảm bảo quốc tế vững chắc để ngăn hành động tấn công trong tương lai.
Lãnh tụ Tối cao, người có quyền lực tuyệt đối ở Iran, không nêu ra bất cứ điều kiện nào như vậy. Hiện chưa rõ vì sao quan điểm giữa ông Khamenei và ông Pezeshkian có sự khác biệt.
Người dân Iran cầm tranh tân Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei trong cuộc tuần hành ủng hộ ông tại Tehran ngày 9/3. Ảnh: AFP
Tuy nhiên, thông điệp đầu tiên lại không giúp Lãnh tụ Tối cao Khamenei xóa bỏ những đồn đoán về tình trạng sức khỏe của ông. Trước đó, một số thông tin cho hay ông đã bị thương ở chân trong cuộc không kích của Mỹ, Israel hôm 28/2.
Việc Khamenei không trực tiếp đọc thông điệp làm dấy lên lo ngại rằng ông có thể bị thương nặng hơn so với những gì Iran thông báo rằng ông "an toàn và khỏe mạnh".
"Ông ấy càng không xuất hiện công khai trước ống kính, càng có nhiều tin đồn lan truyền về mức độ nghiêm trọng của các chấn thương", Nader Hashemi, phó giáo sư về chính trị Trung Đông và Hồi giáo tại Đại học Georgetown, Mỹ, nói với CBC.
Theo Hashemi, việc ông Khamenei chưa xuất hiện công khai không mang lại hình ảnh tích cực cho chính quyền Iran, và nếu tình trạng này kéo dài, nó có thể làm dấy lên những câu hỏi nghiêm trọng về bộ máy lãnh đạo của nước này.
"Nếu ông ấy bị thương nặng, vậy ai là người đã đưa ra thông điệp?", ông Hashemi đặt câu hỏi. "Nếu chính ông không thể công bố thông điệp đó, liệu Lãnh tụ Tối cao có thể điều hành được đất nước?".
Như Tâm (Theo AFP, CNN, Al Jazeera)
