Thị trường 31 tỉ USD có yêu cầu mới khắt khe, người bán phải tăng trách nhiệm với khách hàng

Thông tin được nêu trong hội thảo: "Ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh trước làn sóng tiêu dùng xanh và chuyển đổi số" do báo Công Thương tổ chức sáng 29-7. 

Tiềm năng thị trường lớn nhưng cũng nhiều thách thức

Nhìn nhận thương mại điện tử bán lẻ đa kênh là động lực tăng trưởng mới của ngành hàng tiêu dùng nhanh, bà Lê Thị Việt Hà - đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) - cho rằng với quy mô thị trường thương mại điện tử đạt khoảng 31 tỉ USD, Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm các quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử cao nhất thế giới.

Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng của thương mại điện tử cao gấp nhiều lần so với bán lẻ truyền thống đã thúc đẩy các doanh nghiệp ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) đẩy mạnh chuyển đổi số.

Đó là bán hàng trực tuyến và ứng dụng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI) trong marketing, chăm sóc khách hàng và quản trị chuỗi cung ứng. 

Vì vậy thương mại điện tử không chỉ giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường với chi phí thấp hơn, mà còn tạo điều kiện tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng. 

Đặc biệt, sự phát triển của công nghệ đã làm thay đổi mạnh mẽ hành vi mua sắm. Người tiêu dùng ngày càng có xu hướng tìm kiếm thông tin, so sánh giá, tham khảo đánh giá, xem livestream trước khi quyết định mua hàng và ưu tiên thanh toán điện tử, giao hàng nhanh.

Tuy vậy, bà Hà cho rằng thực tế trên vừa tạo nhiều cơ hội, vừa đặt ra yêu cầu đổi mới công tác quản lý nhà nước. 

Việc quản lý thuế, kiểm soát chất lượng hàng hóa, truy xuất nguồn gốc, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, phòng chống hàng giả và vi phạm sở hữu trí tuệ ngày càng trở nên cấp thiết.

Cùng đó là những thách thức như thị trường cạnh tranh ngày càng gay gắt, nguy cơ hàng giả, hàng nhái và gian lận thương mại trên môi trường số, hay yêu cầu đầu tư vào công nghệ, dữ liệu, logistics và nguồn nhân lực số.

Nhiều quy định siết chặt trách nhiệm người bán

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Lê Sĩ Hiển - Giám đốc vận hành miền Bắc, MM Mega Market Việt Nam - cho rằng ngành bán lẻ và bán buôn Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch hạ tầng và mô hình kinh doanh vô cùng mạnh mẽ. 

Nếu trước đây doanh nghiệp cạnh tranh chủ yếu bằng quy mô hay giá cả, thì ngày nay sẽ được quyết định bởi khả năng ứng dụng công nghệ và mức độ thực thi các tiêu chuẩn phát triển bền vững.

Bà Lê Thị Hoài Thương, Giám đốc đối ngoại Công ty TNHH Nestlé Việt Nam, cũng cho rằng người tiêu dùng, các nhà bán lẻ và thị trường xuất khẩu ngày càng đặt ra những tiêu chuẩn khắt khe về truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải và phát triển bền vững, buộc doanh nghiệp phải xem chuyển đổi xanh là điều kiện để duy trì năng lực cạnh tranh. 

Trước thực trạng trên, đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số cho rằng cần hoàn thiện thể chế, xây dựng cơ sở dữ liệu thương mại điện tử quốc gia, kết nối dữ liệu với cơ quan thuế, hải quan, ngân hàng, Bộ Công an và các địa phương. 

Tăng cường ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong giám sát, phân tích rủi ro sẽ góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, xây dựng môi trường thương mại điện tử minh bạch, an toàn và tạo nền tảng cho ngành FMCG phát triển bền vững.