Warning: session_start(): open(/home/obslnetp/public_html/src/var/sessions/sess_8222d77671fbb9978de032f346cf08bf, O_RDWR) failed: Disk quota exceeded (122) in /home/obslnetp/public_html/src/bootstrap.php on line 59

Warning: session_start(): Failed to read session data: files (path: /home/obslnetp/public_html/src/var/sessions) in /home/obslnetp/public_html/src/bootstrap.php on line 59
Thế và lực mới của phương Nam - Tin Tức Cập Nhật Nhanh

Thế và lực mới của phương Nam

16 hours ago 4

Quảng Cáo
0943778078

ÍT TỈNH THÀNH, BỚT PHÂN MẢNH

Vùng Nam bộ từ lâu được xem là cực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Trong đó, khu vực Đông Nam bộ, với hạt nhân là TP.HCM, đóng góp khoảng 32 - 35% GDP cả nước và hơn 40% tổng thu ngân sách. Nếu tính toàn vùng Nam bộ (bao gồm Đông Nam bộ và Đồng bằng sông Cửu Long), tỷ trọng kinh tế chiếm gần 50% GDP quốc gia.

Tuy nhiên, quá trình phát triển của vùng thời gian qua vẫn tồn tại những hạn chế mang tính cấu trúc, các địa phương phát triển theo địa giới hành chính riêng lẻ, thiếu liên kết vùng hiệu quả. Điều này dẫn đến tình trạng đầu tư phân tán, quy hoạch chồng chéo, hạ tầng quá tải và chuỗi giá trị bị đứt gãy. Đây chính là "điểm nghẽn thể chế" khiến tiềm năng vùng chưa được khai thác tương xứng.

Trong bối cảnh đó, chủ trương sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh được xem là bước đi quan trọng nhằm tái tổ chức không gian phát triển. Khi quy mô lãnh thổ và dân số được mở rộng, các địa phương có điều kiện hình thành các cực tăng trưởng đủ lớn, giảm tình trạng chia cắt cục bộ và tạo nền tảng cho quy hoạch tích hợp.

Song song đó, việc chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tăng cường phân cấp, phân quyền, cũng góp phần nâng cao tính chủ động của địa phương trong hoạch định và triển khai chính sách. Quy trình ra quyết định được rút ngắn, giảm chồng chéo trong quản lý và tiết kiệm nguồn lực đồng thời nâng cao hiệu quả quản trị.

Đáng chú ý, việc sắp xếp lại đơn vị hành chính không chỉ là tinh gọn bộ máy mà còn kéo theo tái phân bổ nguồn lực. Nếu như Đông Nam bộ trước đây có 6 tỉnh, thành phố (thêm Long An) giờ đây còn 3 tỉnh, thành phố, trong khi Đồng bằng sông Cửu Long giảm từ 13 tỉnh, thành phố xuống còn 5 tỉnh, thành phố. Tính chung khu vực Nam bộ, từ 19 tỉnh, thành phố giảm còn 8. Những thay đổi này tạo ra dư địa mới để tái cấu trúc kinh tế, phát triển hạ tầng liên kết và thu hút đầu tư theo hướng tích hợp, quy mô vùng. Các địa phương sau sáp nhập có thể xây dựng chiến lược phát triển dài hạn, tối ưu hóa quỹ đất, nhân lực và tập trung nguồn lực đầu tư hạ tầng.

HẠ TẦNG KẾT NỐI CHUỖI GIÁ TRỊ LIÊN VÙNG

Một trong những yếu tố then chốt để hiện thực hóa không gian phát triển mới là hạ tầng liên kết vùng. Thực tế cho thấy, trong nhiều năm qua, hạ tầng giao thông tại Nam bộ chưa theo kịp tốc độ phát triển kinh tế, gây ra tình trạng quá tải và làm tăng chi phí logistics.

Những năm gần đây, hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm đã được triển khai, bước đầu tạo chuyển biến tích cực. Các tuyến cao tốc như TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, Bến Lức - Long Thành, cùng với các tuyến vành đai đô thị, đang giúp tăng cường kết nối giữa các địa phương trong vùng. Theo một số ước tính, việc cải thiện hạ tầng giúp giảm từ 10 - 20% chi phí vận chuyển trong nhiều chuỗi logistics. Cụm cảng Cái Mép - Thị Vải là một ví dụ điển hình cho hiệu quả của liên kết hạ tầng. Hiện cụm cảng này xử lý khoảng 35% lượng container xuất khẩu của cả nước, cho phép tàu trọng tải lớn đi thẳng châu Âu, Mỹ mà không cần trung chuyển. Điều này không chỉ giúp giảm chi phí mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Bên cạnh giao thông, hạ tầng logistics và công nghiệp cũng đang được tái cấu trúc theo hướng liên kết vùng. Các khu công nghiệp, khu chế xuất, trung tâm logistics được quy hoạch theo chuỗi, gắn với các trục giao thông chính giúp tối ưu hóa dòng chảy hàng hóa, hạn chế tình trạng đầu tư dàn trải và trùng lặp. Đặc biệt, việc sắp xếp lại giang sơn tạo điều kiện thuận lợi để triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn, vốn trước đây gặp khó khăn do ranh giới hành chính. Khi không gian quản lý được mở rộng, việc quy hoạch và điều phối trở nên đồng bộ hơn, từ đó nâng cao hiệu quả đầu tư công.

Sau khi hạ tầng kết nối được cải thiện, mục tiêu quan trọng tiếp theo của tái cấu trúc không gian phát triển là hình thành các chuỗi giá trị liên vùng. Nam bộ có lợi thế rõ rệt về phân bổ nguồn lực giữa các tiểu vùng. Cụ thể, Đông Nam bộ là trung tâm công nghiệp, chế biến và dịch vụ tài chính, trong khi Đồng bằng sông Cửu Long là vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm, cung cấp hơn 50% sản lượng lúa, 70% trái cây và khoảng 95% lượng gạo xuất khẩu của cả nước.

Tuy nhiên, sự liên kết giữa hai khu vực này vẫn còn hạn chế. Nhiều sản phẩm nông nghiệp chưa được chế biến sâu, giá trị gia tăng thấp và phụ thuộc vào xuất khẩu thô. Việc hình thành chuỗi giá trị liên vùng - từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ - sẽ giúp nâng cao giá trị sản phẩm và tăng khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Khi các địa phương phối hợp chặt chẽ hơn, có thể hình thành các cụm ngành liên kết, kết nối giữa nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ. Ví dụ, vùng nguyên liệu nông nghiệp tại Đồng bằng sông Cửu Long có thể gắn với các trung tâm chế biến tại Đông Nam bộ, sau đó phân phối qua hệ thống logistics và cảng biển.

Bên cạnh đó, việc tổ chức lại không gian phát triển cũng giúp phân định rõ vai trò của từng địa phương trong chuỗi giá trị, tránh cạnh tranh nội vùng và trùng lặp đầu tư. Các địa phương có thể tập trung vào lợi thế cốt lõi, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

CẦN CƠ CHẾ ĐIỀU PHỐI VÙNG ĐỦ MẠNH

Dù mở ra nhiều cơ hội, quá trình sắp xếp lại đơn vị hành chính và tái cấu trúc không gian phát triển cũng đối mặt với không ít thách thức. Trước hết là tư duy cục bộ địa phương vẫn còn tồn tại, các địa phương vẫn có xu hướng ưu tiên lợi ích riêng, chưa sẵn sàng chia sẻ nguồn lực hoặc phối hợp trong quy hoạch. Nếu không thay đổi tư duy, quá trình liên kết vùng sẽ tiếp tục bị cản trở, các chính sách chung cũng giảm hiệu quả.

Bên cạnh đó, cơ chế tài chính và công cụ điều phối vùng hiện vẫn còn hạn chế. Việc thiếu một thiết chế điều phối đủ mạnh khiến nhiều dự án liên kết vùng gặp khó khăn trong triển khai. Ở góc độ tổng thể quốc gia, Chính phủ cần sớm xây dựng khung pháp lý rõ ràng cho liên kết vùng, đồng thời thiết kế các cơ chế tài chính phù hợp để khuyến khích hợp tác giữa các địa phương.

Liên kết thể chế là yếu tố then chốt trong quá trình này. Việc xây dựng quy hoạch tích hợp liên vùng và các thiết chế điều phối hiệu quả sẽ giúp hạn chế tình trạng phát triển chồng chéo, cạnh tranh không lành mạnh giữa các địa phương. Một cơ chế điều phối vùng đủ mạnh sẽ đảm bảo các quyết sách phát triển được thực thi đồng bộ và nhất quán. Thực tế cho thấy, riêng vùng Đông Nam bộ hiện thu hút hơn 40% tổng vốn FDI đăng ký mới hằng năm của Việt Nam. Nếu có cơ chế điều phối tốt, khả năng thu hút đầu tư quốc tế sẽ được cải thiện đáng kể.

Một yếu tố cấp thiết khác là quy hoạch tích hợp. Thay vì quy hoạch riêng lẻ theo từng địa phương, cần có cách tiếp cận tổng thể, đảm bảo tính đồng bộ và tầm nhìn dài hạn. Quy hoạch phải đi trước một bước, làm cơ sở cho việc phân bổ nguồn lực và triển khai các dự án phát triển. Ngoài ra, năng lực quản trị của chính quyền địa phương đóng vai trò quyết định, đảm bảo các chính sách được thực thi hiệu quả. Việc chuyển sang mô hình quản lý mới đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải có tư duy chiến lược, khả năng điều hành linh hoạt và thích ứng với bối cảnh thay đổi nhanh chóng.

Sắp xếp lại các đơn vị hành chính không chỉ là câu chuyện tổ chức bộ máy, mà còn là cuộc tái định hình không gian phát triển quốc gia. Nếu được triển khai đồng bộ và hiệu quả, đây sẽ là động lực quan trọng giúp Việt Nam nói chung và vùng Nam bộ nói riêng nâng cao năng suất, thu hút đầu tư và phát triển bền vững. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, việc xây dựng các vùng kinh tế mạnh, liên kết chặt chẽ và quản trị hiện đại sẽ là chìa khóa để Việt Nam vươn lên, khẳng định vị thế trên bản đồ kinh tế thế giới.

Read Entire Article