THE PARTY IS OVER - Thế hệ dân chơi mới đang nghiện một thứ nguy hiểm hơn: phong độ đỉnh cao

Trong tiếng Anh có một cụm từ rất đắt: "the morning after." Buổi sáng hôm sau - buổi sáng sau một đêm dài ăn chơi, khi cơ thể bắt đầu đòi sòng phẳng với mọi thứ bạn đã tiêu thụ tối qua. Nhức đầu, khô miệng, mệt lả. Nhưng khi bạn còn trẻ, buổi sáng đó chỉ kéo dài vài tiếng. Cơ thể phục hồi nhanh, bộ nhớ mờ đi những thứ khó chịu, và đến tối hôm đó, vòng quay lại tiếp tục.

Vấn đề là: buổi sáng hôm sau của cả một thập kỷ ăn chơi thì không biến mất chỉ sau vài tiếng cà phê.

Trong giới kinh doanh và giải trí Việt Nam, một lứa doanh nhân từng coi việc ăn chơi như phần tất yếu của văn hóa kết nối. Rượu bia trên bàn đàm phán. Karaoke sau mỗi thương vụ thành công. Những đêm dài ở club sang trọng như lẽ đương nhiên của kẻ thành đạt. Văn hóa tiệc tùng đã từng là ngôn ngữ chung của một tầng lớp, là bộ mã để nhận diện nhau, là cái giá ngầm phải trả để gia nhập những vòng tròn quyền lực nhất định.

Bụng bia, mặt đỏ, tay bắt mặt mừng sau nửa đêm - biểu tượng địa vị của cả một thế hệ.

Bụng bia, mặt đỏ, tay bắt mặt mừng sau nửa đêm. Người ta gọi đó là "hào phóng." Người ta gọi đó là "biết chơi." Người ta gọi đó là "tướng giàu." Đó là biểu tượng địa vị của cả một thế hệ - thứ mà bạn không thể có nếu chưa đủ tiền, chưa đủ thời gian, chưa đủ vị thế xã hội.

Nhưng cơ thể thì đang ghi chép lại tất cả, từng đêm một, từng ly một, từng điếu thuốc một. Gan nhiễm mỡ ở tuổi 35. Huyết áp cao ở tuổi 38. Mất ngủ kinh niên không rõ nguyên do. Khả năng tập trung suy giảm theo từng quý. Trí nhớ bắt đầu có những khoảng trống kỳ lạ.

Những ai may mắn thì còn được nghe câu đó.

Đây không phải định mệnh. Đây là kết quả toán học của một lối sống.

Matthew Perry - người thủ vai Chandler Bing trong Friends suốt một thập kỷ - qua đời ở tuổi 54 sau 15 đợt điều trị cai nghiện trong suốt cuộc đời. Anh bắt đầu phụ thuộc vào rượu từ năm 14 tuổi.

Whitney Houston - giọng ca được mệnh danh là vĩ đại nhất lịch sử nhạc pop - ra đi năm 2012 trong bồn tắm khách sạn Beverly Hills. Heath Ledger - chàng trai vừa đoạt Oscar với vai Joker - qua đời ở tuổi 28 vì ngộ độc từ sự kết hợp của sáu loại thuốc. Prince - nghệ sĩ bán được hơn 150 triệu đĩa nhạc - ra đi vì sốc thuốc fentanyl ở tuổi 57.

Tất cả họ có đủ tiền để mua bất kỳ thứ gì tốt nhất trên đời. Tất cả đều có đội ngũ trợ lý, bác sĩ, người thân quan tâm. Nhưng không có đủ tiền, đủ quyền lực, hay đủ danh tiếng nào để mua lại một cơ thể đã bị phá nát từ bên trong.

Môi trường pháp lý đang siết lại từ nhiều phía cùng một lúc. Hệ quả không chỉ là rủi ro tiền bạc mà còn là rủi ro danh tiếng - thứ mà doanh nhân và người của công chúng phải mất hàng chục năm để xây dựng nhưng chỉ cần một đêm để đổ vỡ.

Và bữa tiệc, theo nghĩa đen lẫn nghĩa bóng, đang phải kết thúc.

Có lẽ không hình ảnh nào khắc họa "dân chơi đỉnh cao" rõ nét bằng nhân vật Jordan Belfort trong bộ phim "The Wolf of Wall Street". Cocaine bay khắp văn phòng như tuyết rơi. Tiệc tùng thâu đêm trên du thuyền. Tiền và quyền được tiêu xài như nước.

Cocaine không xây dựng đế chế. Cocaine chỉ phá nó.

Trong nền kinh tế tri thức của thế kỷ 21, tài sản quý giá nhất không phải là tiền - mà là khả năng tiếp tục tạo ra tiền.

Nhân vật biểu tượng nhất hiện nay là Bryan Johnson, một doanh nhân công nghệ người Mỹ đã bán công ty thanh toán Braintree Venmo cho PayPal với giá 800 triệu đô-la. Thay vì tiêu tiền vào những thú vui xa hoa thông thường, Johnson đổ khoảng 2 triệu đô-la mỗi năm vào một chương trình tự thực nghiệm khắt khe mang tên Project Blueprint - với mục tiêu duy nhất: đảo ngược đồng hồ sinh học của cơ thể.

Cocaine đã nhường chỗ cho buồng trị liệu lạnh. Sâm panh nhường chỗ cho nước collagen.

Buổi chạy bộ lúc 6 giờ ven hồ - những kết nối được xây trên nền tảng của sự hiện diện thật sự.

Kết nối được tạo ra qua chất kích thích giống như một bộ lọc màu trên ảnh chụp: nó đẹp trong khoảnh khắc, nhưng khi bộ lọc tắt đi, mọi thứ trở về như cũ - thậm chí nhạt hơn vì não bộ đã quen với mức kích thích nhân tạo đó. Sáng hôm sau, bạn không nhớ rõ đã nói gì, hứa gì, cam kết gì.

Ngược lại, những buổi chạy bộ buổi sáng lúc 6 giờ ven hồ, những buổi tập tạ bên nhau, những bữa cơm tỉnh táo nơi câu chuyện thực sự được lắng nghe - những kết nối đó được xây trên nền tảng của sự hiện diện thật sự. Không có bộ lọc màu nào. Không có kích thích nhân tạo nào. Và quan trọng hơn: cả hai đều nhớ rõ đã nói gì, đã hứa gì, đã cam kết gì.

Họ không có bụng bia. Không có mắt trũng sau những đêm thức khuya. Không có mùi thuốc lá ám vào vest đắt tiền. Họ đẹp trai, xinh gái theo nghĩa rất thực của từ này - không phải nhờ phẫu thuật hay bộ lọc trên mạng xã hội, mà nhờ cơ thể được chăm sóc thực sự từ bên trong: ngủ đủ giấc, ăn uống có chủ đích, vận động thường xuyên, tâm trí ổn định.

Sự xa xỉ của họ là vô hình với phần lớn xã hội - chỉ những người trong cuộc mới nhận ra. Đồng hồ đeo tay có thể không phải Patek Philippe, nhưng đo được nhịp tim biến thiên và chất lượng giấc ngủ. Phòng ngủ có thể không hoành tráng, nhưng có máy lọc không khí và rèm chặn sáng hoàn toàn.

Họ đầu tư vào những thứ mà người khác không thấy - nhưng họ thì sống cùng mỗi ngày.

Buổi tiệc không thực sự kết thúc. Nó chỉ dời địa điểm.

Họ nghiện cảm giác kiểm soát. Kiểm soát cơ thể mình. Kiểm soát tâm trí mình. Kiểm soát năng lượng của mình. Trong một thế giới đầy biến động, không có thứ tài sản nào quý giá bằng năng lực tự chủ này - và họ đã hiểu ra rằng mọi liều kích thích đều đi theo hướng ngược lại: chúng lấy đi sự kiểm soát thay vì tăng cường nó.

Buổi tiệc không thực sự kết thúc. Nó chỉ dời địa điểm - từ hộp đêm sang phòng tập lúc sáng sớm, từ bàn rượu sang bàn nước lọc trước cuộc họp quan trọng nhất trong năm, từ cơn phê nhân tạo sang cảm giác phong độ thật sự mà một cơ thể và tâm trí được chăm sóc tử tế có thể mang lại.