Thay đổi khung giờ tính giá điện: Ai sẽ chịu tác động?

Trước quy định mới về khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia, nhiều người băn khoăn rằng giá điện sinh hoạt có thay đổi?

Theo cơ quan quản lý, quy định mới sẽ làm thay đổi hành vi sử dụng điện của các tổ chức, doanh nghiệp để đảm bảo phù hợp và giảm tải cho hệ thống điện quốc gia vào giờ cao điểm.

Các chuyên gia cũng nhận định, giá điện sinh hoạt của người dân sẽ không bị thay đổi. Vì khung giờ thấp điểm, cao điểm và giờ bình thường được áp dụng cho các khách hàng sử dụng điện như sản xuất, kinh doanh. Các quy định về khung giờ sử dụng điện sẽ áp dụng cho từng cấp điện áp khác nhau, với giá điện cho khung giờ thấp điểm, cao điểm và giờ bình thường là khác nhau.

Đối với nhóm khách hàng hành chính sự nghiệp, giá điện áp dụng theo cấp điện áp. Trong khi đó với nhóm khách hàng là hộ sinh hoạt, giá bán lẻ điện áp dụng theo bậc thang hoặc dùng công tơ thẻ trả trước.

Giá điện sinh hoạt của người dân không bị thay đổi do vẫn tính theo biểu bậc thang. (Ảnh minh họa)

TS Ngô Tuấn Kiệt, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Năng lượng nói: "Việc thay đổi khung giờ cao điểm, giờ thấp điểm cơ bản sẽ tác động đến doanh nghiệp, các khu công nghiệp, nhà máy sản xuất đang sử dụng nhiều điện.

Trước đây, giờ cao điểm có 2 khung từ 9h30 - 11h30 và từ 19h - 21h. Thời điểm này, do ban ngày có nắng nên các doanh nghiệp sử dụng điện mặt trời, cơ bản không sử dụng lưới điện và không phải lo tiết chế.

Nhưng giờ cao điểm bây giờ chuyển sang buổi tối từ 17h30 đến 22h30, áp dụng từ thứ Hai đến thứ Bảy. Điều này chắc chắn sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp, khu công nghiệp phải sử dụng pin lưu trữ để chuyển đổi sử dụng điện mặt trời ban ngày sang sử dụng vào cao điểm buổi tối. Vì thế họ cần phải đầu tư nhiều hơn cho hệ thống lưu trữ điện để sử dụng năng lượng tái tạo. Điều này sẽ giúp tiết kiệm tốt hơn cho hệ thống điện quốc gia”, ông Kiệt nói.

TS. Kiệt dẫn ví dụ cụ thể: Tại các khu công nghiệp, nhà máy thường làm 2 ca, trong khung từ 6h đến 23h để khai thác tối đa công suất của máy móc thiết bị. Trước đây, giờ cao điểm của buổi tối chỉ có 3 giờ, nay tăng lên 5 giờ, với giá điện đắt hơn nên chắc chắn sẽ thúc các doanh nghiệp phải sắp xếp giờ sản xuất lại để giảm chi phí.

Ông Trịnh Quốc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), cũng khẳng định, khách hàng dân dụng sẽ không chịu ảnh hưởng gì từ việc thay đổi khung giờ tính giá điện, mà vẫn được tính giá điện theo khung bậc thang. Còn những cơ sở sản xuất tuy chịu ảnh hưởng nhưng vẫn có thể điều chỉnh kế hoạch, sử dụng thiết bị tốn nhiều điện năng vào khu giờ khác ngoài khung giờ cao điểm.

"Đây là tín hiệu để các khách hàng sử dụng điện điều chỉnh hành vi, kế hoạch sử dụng điện tiết kiệm về kinh tế cho doanh nghiệp và cũng tiết kiệm cho hệ thống điện quốc gia không phải huy động từ các nguồn điện đắt tiền”, ông Vũ nói.

Theo ông Vũ, việc áp dụng khung giờ tính giá điện sẽ tác động đến những khách hàng áp dụng công tơ 3 giá.

“Mục đích ban hành quy định đó và áp dụng các mức giá khác nhau để phản ánh các chi phí sản xuất và kinh doanh điện. Bởi tại những khung giờ cao điểm, Trung tâm Điều độ hệ thống điện Quốc gia sẽ phải huy động điện từ các nhà máy điện đắt tiền như: tuabin khí; nhà máy chạy dầu diesel, khí thiên nhiên hóa lỏng (điện khí LNG) vì tại giờ đó phụ tải cao. Còn những giờ bình thường và giờ thấp điểm thì nhu cầu phụ tải chưa cao nên họ huy động được các nhà máy giá rẻ hơn”, ông Vũ nói.

Mục tiêu của Bộ Công Thương là muốn phản ánh rõ nhất chi phí sản xuất và kinh doanh điện khi chia ra 3 mức khung giờ cao điểm, thấp điểm và trung bình.

Khách hàng nếu muốn giảm chi phí thì buộc phải có kế hoạch sử dụng điện vào những khung giờ không phải giờ cao điểm. Tuy nhiên, ở những khung giờ cao điểm từ 19 - 21h người ta vẫn phải sử dụng điện nhưng chỉ nên phục vụ cho nhu cầu thiết yếu.

Giá điện khung giờ cao điểm lên tới 5.422 đồng/kWh

Theo Quyết định số 1279/QĐ-BCT ngày 9/5/2025 của Bộ Công Thương, biểu giá điện bán lẻ theo các khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường được áp dụng cho khách hàng là các ngành sản xuất và khách hàng sử dụng điện cho kinh doanh. Giá điện các khung giờ cũng phụ thuộc vào từng cấp điện áp.

Cụ thể với giá bán lẻ điện cho kinh doanh ở cấp điện áp từ 22 kV trở lên thì giờ thấp điểm giá điện ở mức 1.609 đồng/kWh, giờ bình thường 2.887 đồng/kWh và giờ cao điểm 5.025 đồng/kWh;

Ở cấp điện áp từ 6 kV đến dưới 22 kV, giờ thấp điểm giá điện kinh doanh là 1.829 đồng/kWh, giờ bình thường 3.108 đồng/kWh, giờ cao điểm 5.202 đồng/kWh;

Với cấp điện áp dưới 6 kV, giờ thấp điểm giá điện ở mức 1.918 đồng/kWh, giờ bình thường 3.152 đồng/kWh và giờ cao điểm giá lên tới 5.422 đồng/kWh.

Tương tự, giá bán lẻ điện cho các ngành sản xuất ở cấp điện áp từ 110 kV trở lên ở giờ thấp điểm là 1.146 đồng/kWh, giờ bình thường 1.811 đồng/kWh, còn giờ cao điểm giá 3.266 đồng/kWh;

Ở cấp điện áp từ 22 kV đến dưới 110 kV, giá điện cho sản xuất giờ thấp điểm là 1.190 đồng/kWh, giờ bình thường 1.833 đồng/kWh và giờ cao điểm là 3.398 đồng/kWh;

Với cấp điện áp từ 6 kV đến dưới 22 kV, giá điện giờ thấp điểm ở mức 1.234 đồng/kWh, giờ bình thường 1.899 đồng/kWh, giờ cao điểm 3.508 đồng/kWh;

Cấp điện áp dưới 6 kV, giá điện cho sản xuất giờ thấp điểm là 1.300 đồng/kWh, giờ bình thường 1.987 đồng/kWh, trong khi giờ cao điểm lên tới 3.640 đồng/kWh.

Như vậy, khách hàng sản xuất và kinh doanh sử dụng điện vào giờ cao điểm sẽ chịu mức giá từ 3.266 - 5.422 đồng/kWh tùy cấp điện áp.

Trong khi đó, ở giờ thấp điểm, giá điện chỉ dao động từ 1.146 đồng/kWh đến 1.609 đồng/kWh.

Thay đổi hành vi sử dụng, hóa đơn điện có thể giảm

Trong báo cáo thuyết minh về đề xuất thay đổi khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia trước đó, Bộ Công Thương cho biết, từ năm 2019 đến nay, với sự thâm nhập mạnh mẽ và gia tăng tỷ trọng của nguồn điện mặt trời trong cơ cấu nguồn điện, biểu đồ công suất các loại hình nguồn điện đã có sự thay đổi đáng kể. Vì thế, việc điều chỉnh khung giờ là cần thiết để phản ánh đúng đặc điểm cung - cầu điện năng trong bối cảnh mới.

Thông qua cơ chế giá điện theo khung giờ, các khách hàng sẽ có động cơ điều chỉnh hành vi tiêu thụ điện để giảm chi phí mua điện; giảm sử dụng vào giờ cao điểm và chuyển dịch sang khung giờ thấp điểm, giờ bình thường.

Điều này giúp làm phẳng biểu đồ phụ tải, giảm chênh lệch giữa công suất cực đại và công suất trung bình, từ đó nâng cao hiệu quả khai thác các nguồn điện, giảm áp lực cho hệ thống điện trong thời gian cao điểm.

Đặc biệt, với các hệ thống điện có tỷ lệ năng lượng tái tạo lớn như Việt Nam, việc thiết kế khung giờ cao điểm lệch khỏi thời điểm phát cao của năng lượng tái tạo sẽ tạo động lực phát triển thiết bị lưu trữ. Qua đó, khách hàng có thể cân đối nguồn điện vào thời điểm hệ thống cần bổ sung.

Trong góp ý dự thảo thay đổi khung giờ điện, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cũng cho rằng do tổng số giờ bình thường, cao điểm, thấp điểm trong ngày không thay đổi so với trước đó, nên không gây xáo trộn lớn cho khách hàng sử dụng điện. EVN khuyến cáo, nếu khách hàng điều chỉnh thời gian sử dụng điện phù hợp với khung giờ mới thì chi phí tiền điện sẽ không thay đổi.