Thanh niên Việt – Lào bàn chuyện mở lối khởi nghiệp xuyên biên giới

Trong khuôn khổ Hành trình "Tôi yêu Tổ quốc tôi" năm 2026 tại Lào, sáng nay 23.8, T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam phối hợp với Tổng lãnh sự quán nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Luang Prabang và các cơ quan, tổ chức thuộc tỉnh Luang Prabang tổ chức chương trình tọa đàm "Đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp".

Tham dự tọa đàm có ông Vũ Ngọc Lý, Tổng lãnh sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Luang Prabang; anh Nguyễn Duy Hưng, Ủy viên Ban Chấp hành T.Ư Đoàn, Chánh Văn phòng T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, cùng các đại biểu trong đoàn Hành trình "Tôi yêu Tổ quốc tôi".

Về phía tỉnh Luang Prabang có: Anh Phay-văn Chăn-thạ-súc, Ủy viên Tỉnh ủy, Bí thư Tỉnh đoàn Luang Prabang; ông Sỏn-xay Bun-mi-xay, Phó giám đốc Sở Ngoại vụ cùng các thành viên trong Ban Chấp hành Tỉnh đoàn và đoàn viên, thanh niên tỉnh Luang Prabang.

Nhiều vấn đề chung để hỗ trợ lẫn nhau

Anh Nguyễn Duy Hưng cho biết hỗ trợ thanh niên học tập, nghề nghiệp, việc làm, khởi nghiệp và phát triển kinh tế là một trong những lĩnh vực mà thanh niên hai nước có nhiều vấn đề chung để cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau.

Chương trình tọa đàm "Đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp"

ẢNH: NỮ VƯƠNG

Anh Hưng cũng cho biết đối với Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp là một trong những nội dung quan trọng trong hoạt động của Hội.

"Từ thực tiễn tại Việt Nam, chúng tôi nhận thấy nhu cầu của thanh niên hiện nay đã có nhiều thay đổi. Thanh niên không chỉ cần được định hướng nghề nghiệp hay giới thiệu việc làm, mà ngày càng cần được trang bị kiến thức, kỹ năng, công nghệ, khả năng thích ứng với thị trường lao động; được tiếp cận thông tin, nguồn vốn, chuyên gia, doanh nghiệp, thị trường và các cơ hội phát triển", anh Hưng nhìn nhận.

Cũng theo anh Hưng, trong những năm qua, Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam cùng các tổ chức thành viên đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp; tư vấn hướng nghiệp, đào tạo nghề và giới thiệu việc làm; hỗ trợ thanh niên nông thôn phát triển kinh tế; kết nối thanh niên với doanh nghiệp, doanh nhân, chuyên gia và các nguồn lực xã hội.

"Một số những kinh nghiệm mà chúng tôi thấy rất quan trọng là hoạt động hỗ trợ thanh niên cần hướng ngày càng nhiều hơn tới nhu cầu thực tế và kết quả cụ thể. Không chỉ dừng ở việc tổ chức các lớp tập huấn hay cung cấp kiến thức, mà cần giúp thanh niên giải quyết được những vấn đề cụ thể: tìm được việc làm phù hợp; có thêm kỹ năng để nâng cao thu nhập; biến một ý tưởng thành mô hình sản xuất, kinh doanh; kết nối được với người hướng dẫn, nguồn vốn, khách hàng hoặc thị trường tiêu thụ sản phẩm", anh Hưng cho biết.

Anh Hưng cho biết thêm Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam đặc biệt coi trọng việc huy động doanh nhân trẻ, doanh nghiệp, chuyên gia và những thanh niên đã thành công tham gia đồng hành, cố vấn và hỗ trợ những thanh niên đang bắt đầu con đường lập thân, lập nghiệp. Đây là nguồn lực xã hội rất quan trọng mà tổ chức thanh niên có thể kết nối và phát huy.

Anh Phay-văn Chăn-thạ-súc, Ủy viên Tỉnh ủy, Bí thư Tỉnh đoàn Luang Prabang, đánh giá cao về những kinh nghiệm khởi nghiệp của thanh niên Việt Nam

ẢNH: NỮ VƯƠNG

Chia sẻ tại tọa đàm, anh Phay-văn Chăn-thạ-súc, Ủy viên Tỉnh ủy, Bí thư Tỉnh đoàn Luang Prabang, đánh giá cao và tin tưởng chuyến công tác của đoàn Hành trình "Tôi yêu Tổ quốc tôi" tại tỉnh Luang Prabang lần này, là một đóng góp quan trọng trong việc huy động tinh thần cách mạng của thanh niên hai nước trong công cuộc phát triển đất nước. Đồng thời sẽ củng cố tình đoàn kết truyền thống giữa hai Đảng, hai Nhà nước nói chung, giữa Đoàn thanh niên Lào - Việt Nam nói riêng, ngày càng vững mạnh. Đặc biệt là tọa đàm hôm nay sẽ giúp thanh niên hai nước cùng chia sẻ và học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau trong lập thân, lập nghiệp.

Anh Phay-văn Chăn-thạ-súc cũng thông tin về tình hình lập thân, lập nghiệp và thu nhập của thanh niên tại các vùng xa. Đặc biệt mong được trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về áp dụng trang thiết bị, công nghệ AI trong việc phát triển kinh tế - xã hội.

Công cụ lập nghiệp không thể thiếu của thanh niên

Từ thực tiễn hoạt động, anh Nguyễn Phan Huy Khôi, Giám đốc Trung tâm hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp Việt Nam, cho rằng hỗ trợ khởi nghiệp trước hết phải giúp thanh niên có năng lực tự tạo ra việc làm và thu nhập.

"Khi nói đến khởi nghiệp, chúng ta thường nghĩ tới việc thành lập doanh nghiệp, gọi vốn đầu tư hay xây dựng những dự án lớn. Nhưng trong thực tiễn, đối với số đông thanh niên, đặc biệt là thanh niên nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, điểm khởi đầu thường giản dị hơn nhiều", anh Khôi nhìn nhận và chỉ ra điểm khởi đầu là làm thế nào để một người trẻ có thể dựa trên kiến thức, kỹ năng và những nguồn lực mình đang có để tạo ra việc làm và thu nhập. Một thanh niên chưa nhất thiết phải thành lập doanh nghiệp ngay. Các bạn có thể bắt đầu từ một mảnh vườn, sản phẩm nông nghiệp của gia đình, nghề truyền thống của địa phương, sản phẩm thủ công hay một dịch vụ nhỏ.

Anh Nguyễn Phan Huy Khôi, Giám đốc Trung tâm hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm khởi nghiệp tại buổi tọa đàm

ẢNH: NỮ VƯƠNG

Anh Khôi nói: "Từ thực tiễn của Việt Nam, chúng tôi nhận thấy cần thay đổi tư duy từ "hỗ trợ một dự án khởi nghiệp" sang "hỗ trợ một con người có khả năng khởi nghiệp". Nếu người thanh niên có năng lực, một dự án chưa thành công thì họ vẫn có thể bắt đầu một dự án khác. Vì vậy, đầu tư quan trọng nhất chính là đầu tư vào năng lực của người trẻ".

Bên cạnh đó, anh Khôi cũng cho rằng khởi nghiệp nông nghiệp phải bắt đầu từ lợi thế của địa phương nhưng không thể dừng lại ở sản xuất.

"Một kinh nghiệm chúng tôi rút ra là không nên khuyến khích thanh niên làm nông nghiệp chỉ bằng cách sản xuất nhiều hơn, mà phải giúp họ tạo ra giá trị cao hơn trên cùng một đơn vị sản phẩm. Khi hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp nông nghiệp, chúng tôi cho rằng phải hỗ trợ cả một chuỗi: sản xuất – chế biến – tiêu chuẩn – bao bì – thương hiệu – phân phối – thị trường", anh Khôi nói.

Lào có nguồn tài nguyên rừng, đa dạng sinh học và tri thức bản địa rất phong phú. Việt Nam cũng có nhiều địa phương miền núi nơi đời sống của người dân gắn chặt với rừng. Chính vì thế, anh Khôi cho rằng nếu thanh niên chỉ nhìn rừng như một nguồn cung cấp gỗ thì không gian khởi nghiệp sẽ rất hạn chế. Nhưng nếu nhìn rừng như một hệ sinh thái kinh tế, chúng ta sẽ thấy rất nhiều cơ hội khác.

Theo anh Khôi, đó có thể là dược liệu dưới tán rừng, cây bản địa, mật ong, nấm, tinh dầu, thảo mộc, thực phẩm tự nhiên, sản phẩm chăm sóc sức khỏe; cũng có thể là du lịch sinh thái, trải nghiệm thiên nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học và những mô hình kinh tế gắn với bảo vệ rừng.

"Điều quan trọng là phải giải quyết được mối quan hệ giữa sinh kế của người dân và bảo vệ tài nguyên. Nếu người dân và thanh niên có thể tạo ra thu nhập ổn định từ việc giữ rừng, thì chính họ sẽ trở thành lực lượng bảo vệ rừng bền vững nhất. Vì vậy, một hướng hỗ trợ khởi nghiệp rất đáng quan tâm là giúp thanh niên xây dựng những mô hình kinh tế mà trong đó giá trị kinh tế tăng lên nhưng mức độ khai thác tài nguyên giảm xuống", Giám đốc Trung tâm hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp Việt Nam nhấn mạnh.

Một trong những kinh nghiệm đặc biệt theo anh Khôi là phải đưa công nghệ số và thương mại điện tử trở thành công cụ lập nghiệp của thanh niên. Theo anh Khôi, kinh tế số đang tạo điều kiện lớn để sản phẩm làm ra gia nhập thị trường. Trước đây, một người sản xuất nông sản hoặc một nghệ nhân ở địa phương muốn đưa sản phẩm tới thị trường lớn phải đi qua nhiều tầng trung gian. Ngày nay, một thanh niên có thể sử dụng điện thoại để giới thiệu trực tiếp quá trình tạo ra sản phẩm tới hàng triệu người.

Anh Khôi cũng cho rằng không thể chỉ dạy thanh niên cách bán hàng trên mạng. Cần hình thành cho các bạn một hệ thống năng lực từ nghiên cứu thị trường, phát triển sản phẩm, xây dựng nội dung, thương hiệu, quản trị doanh thu và chi phí đến trách nhiệm với người tiêu dùng.

Chỉ ra những hướng hợp tác rất cụ thể giữa thanh niên Việt Nam và Lào, anh Khôi cho rằng hai nước đều có nhiều sản phẩm nông nghiệp, lâm nghiệp, dược liệu, thủ công truyền thống, văn hóa và du lịch đặc sắc. Chúng ta cũng có rất nhiều thanh niên đang sinh sống ở khu vực nông thôn và mong muốn tìm được sinh kế ngay trên quê hương mình.

Vì vậy, anh Khôi đề xuất các tổ chức thanh niên hai nước có thể cùng nghiên cứu xây dựng một Chương trình hợp tác thanh niên Việt Nam – Lào về khởi nghiệp từ tài nguyên bản địa và kinh tế số.

"Tôi đặc biệt mong muốn có thể lựa chọn một số sản phẩm thủ công, nông sản hoặc sản phẩm đặc trưng của thanh niên Lào để thử nghiệm hỗ trợ đưa vào thị trường Việt Nam thông qua các kênh thương mại điện tử và mạng lưới thanh niên khởi nghiệp của Việt Nam", anh Khôi nói.

Ngay tại chương trình tọa đàm, đoàn đại biểu T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam trao tặng xe đạp, tủ sách cùng vở, bút và sữa dành cho học sinh Trường Hùng Vương và Trường Poong-khăm. Những món quà tuy không lớn nhưng thể hiện tình cảm của thanh niên Việt Nam dành cho các bạn thanh thiếu nhi Lào và cộng đồng người Việt Nam tại Luang Prabang.