Thách thức đào tạo nhân lực ngành Thuế trước xu hướng mới

Theo PwC, làn sóng AI, chuyển đổi số và chuẩn mực ESG đang đặt ra thách thức mới cho việc phát triển nhân lực ngành thuế, buộc doanh nghiệp và các trường học phải thay đổi cách đào tạo.

Báo cáo của PwC cho thấy trí tuệ nhân tạo (AI) đang tác động mạnh tới cấu trúc công việc và hệ thống kỹ năng của lực lượng lao động hiện đại. Đáng chú ý, xu hướng gia tăng mức độ ứng dụng AI được ghi nhận ở 100% các ngành.

Trong bối cảnh đó, lĩnh vực thuế cũng bước vào giai đoạn chuyển đổi rõ nét dưới tác động của chuyển đổi số, xu hướng quản trị bền vững và các thay đổi trong chính sách thương mại toàn cầu. Theo các chuyên gia, tại các lĩnh vực như kiểm toán và tư vấn thuế, công nghệ không còn đóng vai trò công cụ hỗ trợ mà đang dần thay đổi cách thức xử lý công việc và cấu trúc kỹ năng cần thiết của người lao động.

PwC tổ chức Hội thảo Thuế và Pháp lý thường niên 2025. Ảnh: PwC

Song song, lĩnh vực thuế còn chịu tác động từ các tiêu chuẩn phát triển bền vững (ESG) và những thay đổi trong khung pháp lý toàn cầu. Khảo sát của PwC năm 2025 cho thấy khoảng 43% doanh nghiệp Việt Nam đã thực hiện báo cáo ESG theo các tiêu chuẩn chuyên biệt, kéo theo nhu cầu ngày càng lớn về nhân lực có khả năng quản trị dữ liệu bền vững và đáp ứng các chuẩn mực quốc tế.

Những biến động này đang thúc đẩy các doanh nghiệp điều chỉnh mô hình vận hành, tiêu chuẩn tuyển dụng, đồng thời đặt ra yêu cầu mới đối với hoạt động đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cho ngành.

Các nhóm năng lực ưu tiên trong kỷ nguyên số

Bà Giang Bảo Châu, Phó tổng giám đốc Dịch vụ Tư vấn Thuế, Công ty TNHH Thuế và Tư vấn PwC Việt Nam, cho biết để lọt vào mắt xanh của các nhà tuyển dụng, nhân sự trẻ cần trau dồi đầy đủ các nhóm kỹ năng thiết yếu.

Bà Giang Bảo Châu, Phó tổng giám đốc Dịch vụ Tư vấn Thuế, Công ty TNHH Thuế và Tư vấn PwC Việt Nam. Ảnh: PwC

Trước hết là khả năng vận dụng kiến thức chuyên môn vào thực tiễn, thay vì áp dụng máy móc các quy định. Bên cạnh đó, tư duy phản biện và đạo đức nghề nghiệp đóng vai trò quan trọng trong các tình huống tư vấn phức tạp, đòi hỏi sự minh bạch và cẩn trọng. Doanh nghiệp cũng ngày càng coi trọng năng lực làm chủ công nghệ, bao gồm khả năng sử dụng AI một cách có kiểm soát và đảm bảo tính chính xác của dữ liệu. Ngoài ra, kỹ năng giao tiếp để giải thích các vấn đề thuế phức tạp thành quyết định kinh doanh rõ ràng, cùng tinh thần học hỏi liên tục trước sự thay đổi nhanh của chính sách và công nghệ, cũng được xem là những yếu tố cần thiết đối với nhân sự ngành thuế.

"Chuyên gia thuế trong thời đại mới cần là người biết sử dụng công nghệ để tinh gọn quy trình, không ngừng nâng cấp tư duy, đồng thời giữ vững khả năng suy luận và giải quyết vấn đề. Giá trị đạo đức và sự liêm chính vẫn luôn là phẩm chất cốt lõi mà thị trường tìm kiếm ở những người trẻ theo đuổi nghề thuế", bà Châu nhận định.

Cách PwC giải bài toán nhân lực

Nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực cho ngành, PwC Thuế và Tư vấn Việt Nam cho biết đang triển khai nhiều hoạt động kết nối với sinh viên và cộng đồng doanh nghiệp.

Một trong những hoạt động tiêu biểu là cuộc thi "Kiến thức Thuế - Vận dụng trong kinh doanh", do TaxGroup (Nhóm Sinh viên Nghiên cứu Thuế) thuộc Khoa Tài chính Công, Đại học Kinh tế TP HCM tổ chức, dành cho sinh viên quan tâm đến lĩnh vực thuế, kế toán và tài chính tại TP HCM. Cuộc thi tập trung vào các vòng phân tích tình huống và phản biện, qua đó đề cao năng lực giải quyết vấn đề trong thực tế.

Đại diện PwC Thuế và Tư vấn Việt Nam tham gia Lễ phát động cuộc thi "Kiến thức Thuế - Vận dụng trong kinh doanh" dành cho sinh viên các trường đại học tại TP HCM. Ảnh: PwC

Với vai trò bảo trợ chuyên môn, PwC tham gia với tư cách giám khảo và cố vấn, đồng thời chia sẻ góc nhìn thực tiễn về nghề thuế. Bên cạnh đó, các hoạt động trải nghiệm tại văn phòng PwC giúp sinh viên hiểu rõ hơn về môi trường làm việc, lộ trình phát triển nghề nghiệp và kỳ vọng của doanh nghiệp trong ngành.

Song song, chương trình PwC Mentorship Programme tạo cơ hội để sinh viên kết nối trực tiếp với các chuyên gia trong lĩnh vực thuế và tư vấn. Thông qua các khóa huấn luyện kỹ năng, hoạt động mô phỏng dự án thực tế và các buổi chia sẻ từ đội ngũ quản lý cấp cao, chương trình giúp người tham gia tích lũy kinh nghiệm và định hướng nghề nghiệp sớm.

Ở góc độ doanh nghiệp, PwC cũng tổ chức chuỗi hội thảo thuế và pháp lý thường niên cùng các chuyên đề chuyên sâu về thuế tối thiểu toàn cầu, giao dịch liên kết, hải quan và quản trị bền vững (ESG). Các hoạt động này nhằm chia sẻ thông tin, hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật chính sách và thích ứng với sự thay đổi của môi trường pháp lý và kinh doanh.

Minh Ngọc