Tát đìa, bắt cá đồng ở Cà Mau

Tại các vùng chuyên lúa, mỗi hộ thường có một hoặc vài đìa rộng từ vài trăm đến vài nghìn mét vuông. Đìa được đào để trữ nước tưới tiêu, sinh hoạt và giữ nguồn cá tự nhiên trong mùa mưa.

Khi thu hoạch lúa xong, nước trên đồng rút dần, cá theo dòng chảy tập trung về các đìa còn sâu nước. Hoạt động này phổ biến tại các địa phương như Trần Văn Thời và U Minh cũ.

Với đìa nhỏ, người dân dùng máy bơm công suất vừa để rút nước trong vài giờ. Đìa lớn phải đặt máy từ đêm hôm trước, ống xả kéo dài ra mương hoặc kênh nội đồng. Tiếng máy nổ đều trong đêm để kịp sáng hôm sau xuống bắt cá.

Tát đìa diễn ra rộ nhất từ tháng 2 đến tháng 4 âm lịch, lúc mực nước hạ thấp, thời tiết khô ráo. Đây cũng là thời điểm cá đồng tập trung dày, thuận lợi cho thu hoạch.

Tát đìa thường được tổ chức vào sáng sớm để tránh cái nắng gắt mùa khô. Bà con họ hàng, hàng xóm tụ họp hỗ trợ nhau, tạo nên không khí vừa lao động vừa mang sắc thái hội hè.

Ở miền Tây, tát đìa bắt cá đồng là hoạt động cộng đồng quen thuộc. Mỗi khi nhà người nào trong xóm tát đìa, những người khỏe nhất sẽ được huy động đến giúp đỡ lẫn nhau, gọi là "vần công".

Sau khi gom lên bờ, cá được rửa sạch, phân loại theo kích cỡ. Những con cá nhỏ thường được thả lại để tiếp tục sinh sôi, phát triển vào vụ sau.

Anh Trần Văn Quý, ở xã Khánh Bình, cho biết cá đồng sau khi được bắt lên, ngoài chọn cá ngon chế biến đãi cho anh em phụ giúp. Phần khác còn được biếu tặng bạn bè, một phần bán cho thương lái. Tuy lượng cá đồng những năm gần đây đã giảm nhưng nếu giữ gìn tốt, mỗi đìa có thể thu được vài trăm kg.

Những năm gần đây, do nguồn cá đồng tự nhiên suy giảm và phương thức sản xuất thay đổi, hoạt động tát đìa không còn phổ biến như trước. Tuy vậy, vào mùa khô, hình ảnh người dân lội bùn bắt cá rồi thưởng thức món ngon tại chỗ, vẫn là lát cắt sinh hoạt quen thuộc của vùng đất ngọt hóa miền Tây.

Một số khu du lịch đã đưa tát đìa, chụp đìa vào khai thác hoạt động trải nghiệm, thu hút du khách.