Tăng thời gian bảo hành không làm giảm chi phí bảo trì đường bộ

Đại diện các cơ quan của Bộ Xây dựng cho biết như vậy khi trao đổi với báo chí chiều 13-5, liên quan đến việc Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải (Công ty Sơn Hải) đề xuất quy định bắt buộc bảo hành công trình tối thiểu 10 năm nhưng không giữ tiền bảo hành.

Không được dùng tiền bảo hành cho công việc bảo trì

Theo ông Lê Quyết Tiến - Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng), pháp luật hiện hành đã quy định rõ thời gian và mức tiền bảo hành tối thiểu. Tuy nhiên Bộ Xây dựng khuyến khích các nhà thầu tự nguyện kéo dài thời gian bảo hành nếu có thỏa thuận với chủ đầu tư.

Theo ông Tiến, các quy định hiện nay được xây dựng dựa trên nghiên cứu thực tế và thông lệ quốc tế. Nếu muốn nâng thời gian bảo hành thành quy định bắt buộc thì cần đánh giá kỹ theo từng loại công trình, mức độ ảnh hưởng tới nhà thầu cũng như trách nhiệm giữa cơ quan quản lý và đơn vị thi công.

Ông Ngô Lâm - Phó cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam - cho biết công tác bảo trì được thực hiện ngay khi công trình đưa vào khai thác và thuộc trách nhiệm của đơn vị quản lý vận hành. Đối với đường bộ, việc bảo trì gồm bảo dưỡng thường xuyên, sửa chữa định kỳ và sửa chữa đột xuất theo quy định pháp luật.

Nguồn kinh phí bảo trì do đơn vị quản lý đường chi trả. Với dự án đầu tư công, ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí; với dự án BOT, nhà đầu tư sử dụng nguồn tiền được xác lập trong phương án tài chính dự án để thực hiện.

Trong khi đó tiền bảo hành là khoản chủ đầu tư giữ lại hoặc yêu cầu nhà thầu bảo lãnh ngân hàng nhằm khắc phục các hư hỏng do lỗi thi công trong thời gian bảo hành. Khi hết thời hạn mà công trình không phát sinh sự cố, khoản tiền này sẽ được hoàn trả cho nhà thầu, không được sử dụng cho bảo trì.

Ông Lê Quyết Tiến giải thích thêm không thể sử dụng tiền bảo hành cho bảo trì vì hai khoản này có nguyên tắc chi khác nhau. Khi xảy ra thiên tai làm hỏng đường cũng không được dùng tiền bảo hành để khắc phục, mà dùng tiền bảo trì. Trong thời gian bảo hành vẫn dùng kinh phí bảo trì sửa chữa nhỏ mặt đường, hộ lan, vạch sơn… Cho nên nói kéo dài thời gian bảo hành sẽ giảm tiền bảo trì là không chính xác.

Giữ tiền bảo hành để không bị động việc sửa chữa

Đối với đề xuất kéo dài bảo hành 10 năm nhưng không giữ tiền bảo hành, ông Tiến cho biết các dự án do Công ty Sơn Hải bảo hành 10 năm thời gian qua vẫn phải thực hiện giữ tiền hoặc bảo lãnh bảo hành theo quy định. Khoản tiền này nhằm bảo đảm xử lý kịp thời các sự cố do lỗi nhà thầu. Nếu nhà thầu không đủ khả năng khắc phục, chủ đầu tư có thể sử dụng nguồn tiền đó thuê đơn vị khác sửa chữa.

Trường hợp nhà thầu tự nguyện kéo dài bảo hành, hai bên có thể nghiên cứu thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng về phạm vi và trách nhiệm khắc phục để xem xét giảm hoặc không giữ tiền bảo hành.

Lãnh đạo các ban quản lý dự án thuộc Bộ Xây dựng cho biết dù Công ty Sơn Hải tự nguyện bảo hành một số đoạn cao tốc 10 năm, nhưng chủ đầu tư vẫn phải giữ lại 3% giá trị hợp đồng theo quy định. Nguyên nhân là công trình giao thông sau khoảng 10 năm khai thác thường phải trùng tu, nguy cơ hư hỏng ở giai đoạn cuối càng lớn. Nếu không giữ tiền bảo hành, việc chậm khắc phục sự cố có thể gây ảnh hưởng lớn tới khai thác công trình.

Các đơn vị này cũng cho rằng công trình đường bộ gồm nhiều hạng mục với tuổi thọ khác nhau như bê tông xi măng, bê tông nhựa, sơn kẻ đường hay dải phân cách. Nếu áp dụng cứng quy định bảo hành 10 năm cho toàn bộ công trình thì hồ sơ dự toán phải tách riêng thời hạn bảo hành từng hạng mục, gây phức tạp trong tính toán và đấu thầu. Hiện hồ sơ mời thầu phổ biến quy định bảo hành 2 năm; nếu nâng lên 10 năm có thể khiến ít nhà thầu tham gia, làm giảm tính cạnh tranh.

Đại diện Tổng công ty 319 cũng cho rằng trong một gói thầu có nhiều hạng mục với tuổi thọ khác nhau. Một số hạng mục như dải phân cách chỉ có tuổi thọ khoảng 2 năm, nên nếu phải bảo hành 10 năm sẽ khiến chi phí dự toán đấu thầu tăng mạnh và phức tạp hơn. Ngoài ra, chi phí bảo đảm hoặc bảo lãnh ngân hàng đều do nhà thầu chi trả, nên nhiều doanh nghiệp mong muốn thực hiện theo đúng quy định hiện hành, thay vì kéo dài thời gian bảo hành.