Tài xế 30 năm kinh nghiệm: 'Chạy cao tốc sợ nhất tính hơn thua, ham vượt'

Những ngày gần đây, đề xuất của Cục Cảnh sát giao thông về việc quy định làn sát dải phân cách trên cao tốc chỉ dành cho xe vượt đã tạo nên nhiều cuộc tranh luận.

Người ủng hộ cho rằng đây là cách để tiệm cận thông lệ quốc tế, giúp giao thông thông suốt hơn. Người phản đối lại lo ngại sẽ phát sinh thêm nhiều tình huống xử phạt và khó áp dụng trong điều kiện hạ tầng hiện nay.

Cao tốc là để lưu thông hiệu quả, không phải đường đua

Theo dõi những cuộc tranh luận ấy, điều khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất lại không nằm ở câu chuyện "có nên có làn vượt hay không", mà là cách chúng ta đang nhìn về việc lái xe trên cao tốc.

Là một người đã gắn bó với vô lăng hơn 30 năm, tôi nhận ra rằng dường như ngày càng nhiều tài xế bước lên cao tốc với tâm lý phải đi nhanh hơn người khác, phải vượt được càng nhiều xe càng tốt.

Chỉ cần phía trước có một chiếc xe chạy chậm hơn mong muốn, sự sốt ruột lập tức xuất hiện. Đèn pha được nháy liên tục, còi vang lên, khoảng cách giữa hai xe ngày càng bị thu hẹp.

Tôi luôn tự hỏi, liệu đó có phải là mục đích của đường cao tốc?

Theo tôi, cao tốc được xây dựng để mọi người di chuyển nhanh hơn, an toàn hơn và tiết kiệm thời gian hơn so với quốc lộ. Đó không phải là nơi để chứng minh khả năng cầm lái hay biến mỗi chuyến đi thành một cuộc đua ngầm.

Hơn ba thập kỷ lái xe qua đủ loại cung đường giúp tôi hiểu rằng điều quý giá nhất của một tài xế không phải là khả năng tăng tốc hay vượt xe, mà là sự điềm tĩnh. Càng lái lâu, tôi càng thấy người bình tĩnh thường là người về đích an toàn nhất.

Tôi cũng hiểu sự khó chịu khi gặp một chiếc xe chạy chậm ở phía trước, nhất là trên cao tốc. Nhưng thực tế hiện nay nhiều tuyến đường đã có từ hai đến ba làn xe cùng chiều. Trong không ít trường hợp, nếu xe phía trước không đi đúng tốc độ mình mong muốn, chúng ta vẫn có thể quan sát, bật tín hiệu và chuyển sang làn phù hợp để vượt một cách an toàn.

Điều đáng ngại không phải là mất thêm vài chục giây để vượt, mà là việc nhiều người sẵn sàng gây áp lực cho xe phía trước bằng cách bám sát đuôi, liên tục nháy đèn hoặc bóp còi. Ở tốc độ 100 - 120km/h, chỉ một phản ứng thiếu bình tĩnh cũng có thể dẫn đến hậu quả rất lớn.

Đừng bắt người khác chạy theo khả năng của mình

Trong những cuộc tranh luận về làn vượt, tôi cũng thấy nhiều người dường như quên mất một nguyên tắc cơ bản: pháp luật quy định cả tốc độ tối đa lẫn tốc độ tối thiểu trên đường cao tốc.

Mỗi người có khả năng điều khiển xe khác nhau. Một tài xế mới lấy bằng, một người lớn tuổi hay một chiếc xe tải chở nặng đều có ngưỡng mà họ cảm thấy an toàn nhất. Miễn là họ tuân thủ quy định về tốc độ và các quy tắc lưu thông, chúng ta không thể lấy khả năng của bản thân làm chuẩn để yêu cầu người khác phải chạy nhanh hơn chỉ vì mình muốn đi nhanh.

Lái xe giỏi không có nghĩa là buộc người khác phải chạy theo tốc độ của mình. Điều quan trọng hơn là biết tôn trọng sự khác biệt và chia sẻ mặt đường với những người cùng tham gia giao thông.

Vì vậy tôi cho rằng đề xuất dành riêng một làn để vượt trên cao tốc là ý tưởng đáng để nghiên cứu. Nếu được xây dựng hợp lý và đồng bộ với hệ thống biển báo, hạ tầng cũng như công tác tuyên truyền, quy định này có thể giúp việc lưu thông rõ ràng và hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, dù quy định có chặt chẽ đến đâu, nếu người cầm lái vẫn giữ tâm lý hơn thua, coi mỗi chuyến đi là cuộc cạnh tranh xem ai nhanh hơn thì nguy cơ mất an toàn vẫn sẽ còn đó.

Suy cho cùng, mục tiêu của mỗi chuyến đi không phải là vượt được bao nhiêu chiếc xe, mà là đưa bản thân và những người mình yêu thương đến nơi an toàn. Đôi khi chậm hơn vài phút lại là cái giá rất nhỏ để đổi lấy một hành trình bình yên.