Tại sao tháng 7 Âm lịch được gọi là "tháng ma"? 7 kiêng kỵ mà người xưa dặn để tránh rủi ro, rước may mắn

Vì tháng 7 Âm lịch được người xưa gọi là "tháng ma", nên ông bà mới dặn dò con cháu thật kỹ những điều nên tránh để xua đuổi rủi ro, mang lại may mắn.

Tháng 7 Âm lịch về, nhiều người khẽ gọi nhau: "Tháng cô hồn đến rồi, đi đứng giữ ý một chút cho an yên". Cách gọi ấy nghe có chút rờn rợn, nhưng đằng sau nó không chỉ là nỗi sợ, mà là cả một miền văn hóa được dệt nên từ lòng hiếu thảo, sự tri ân và kinh nghiệm sống của người xưa.

Vậy vì sao tháng 7 Âm lịch lại được dân gian gọi là tháng ma, tháng cô hồn, và vì sao ông bà ta lại dặn dò bao điều kiêng kỵ trong tháng này?

Theo truyền thuyết, vào ngày mùng 1 tháng 7 Âm lịch, Diêm Vương mở Quỷ Môn Quan

Vì sao gọi tháng 7 Âm lịch là tháng ma?

Trong dân gian có câu ngạn ngữ: "Cổng địa ngục mở vào mùng 1 tháng 7". Tương truyền, tháng 7 Âm lịch gắn liền với lễ Trung Nguyên - một trong những lễ hội quan trọng nhất của phương Đông, còn được gọi là Lễ hội Ma hay Lễ Xá tội vong nhân.

Theo truyền thuyết, vào ngày mùng 1 tháng 7 Âm lịch, Diêm Vương mở Quỷ Môn Quan, cho phép các vong linh, những linh hồn không nơi nương tựa được tự do đi lại trên dương thế để tìm người thân, thọ hưởng lễ vật cúng dường. Cửa địa ngục sẽ chỉ khép lại vào ngày cuối cùng của tháng. Chính vì thế mới có câu "đầu tháng 7 ma hoành hành".

Trong suốt tháng 7 Âm lịch, người "trần mắt thịt" chúng ta sống chung với một thế giới vô hình. Để cầu bình an, tránh bị quấy nhiễu và cũng để làm phúc cho những linh hồn cô độc, người ta thường thành tâm làm lễ cúng vào các ngày mùng 1, mùng 2, ngày Rằm 15 và ngày cuối tháng 7 Âm lịch.

Mâm cúng chúng sinh với cháo loãng, gạo muối, bánh kẹo, quần áo giấy... được đặt ngoài hiên, ngoài ngã ba đường, với mong muốn bố thí cho cô hồn dã quỷ, để họ không quấy phá gia đình, công việc.

Gọi là "tháng ma" nghe có vẻ đáng sợ, nhưng nếu nhìn sâu hơn, đó lại là tháng đậm chất nhân văn nhất trong năm. Tháng 7 Âm lịch trùng với mùa Vu Lan báo hiếu. Đây là dịp con cháu tưởng nhớ tổ tiên, cha mẹ đã khuất, thực hành hạnh hiếu.

Lòng thành kính với người đã mất, lòng từ bi với những linh hồn bơ vơ, chính là sợi dây neo giữ người sống lại gần nhau hơn.

Về mặt tự nhiên, quan niệm "tháng ma" cũng không hề vô lý. Tháng 7 Âm lịch là lúc tiết trời giao mùa hạ sang thu. Ngày dần ngắn lại, đêm dần dài ra. Nắng gắt đã dịu, những cơn mưa ngâu rả rích, sương sớm đã bắt đầu giăng. Mùa màng vừa gặt hái, trái cây thơm ngọt đầy vườn.

Tháng 7 Âm lịch trùng với mùa Vu Lan báo hiếu.

Trong khoảnh khắc giao hòa ấy, con người dễ cảm thấy lòng mình chùng lại, nhạy cảm hơn, dễ nhớ về cội nguồn. Vì thế, người xưa lấy cái thiêng để răn cái tục, lấy chuyện tâm linh để nhắc nhau sống chậm, sống hiền và sống có trước có sau.

Vì tháng 7 Âm lịch gọi là "tháng ma", nên người xưa mới dặn dò con cháu thật kỹ những điều nên tránh. Không phải để gieo rắc nỗi sợ, mà là để gói ghém sự che chở trong từng lời dặn.

7 điều kiêng kỵ trong tháng 7 Âm lịch mà người xưa dặn

1. Kiêng đi đường khi đêm đã muộn

Người xưa dặn, vào tháng 7 Âm lịch, nhất là đêm mùng 1, tốt nhất không nên lang thang ngoài đường sau khi trời tối. Không phải vì ngoài kia có gì thực sự rình rập, mà vì tháng này năng lượng đất trời thay đổi, đêm xuống nhanh và lạnh hơn, lòng người cũng dễ bất an, bồn chồn.

Tháng 7 Âm lịch, sáng tối trời se lạnh, là lúc giao mùa dễ cảm nhất.

Nhiều người già cũng nhắc nhở, tháng 7 Âm lịch trẻ con phải về nhà trước khi tắt nắng. Nghe thì như dọa nạt, nhưng ngẫm lại toàn là xót con.

Tháng 7 Âm lịch, sáng tối trời se lạnh, là lúc giao mùa dễ cảm nhất. Người già, người yếu và trẻ nhỏ sức đề kháng kém, ra ngoài đêm dễ nhiễm sương, nhiễm lạnh.

Hơn nữa, dân gian còn nói "muỗi tháng 7 cắn đau nhất, muỗi tháng 8 bay khỏe nhất". Loài muỗi nhỏ đen bay không vo ve, cắn một cái là sưng tấy, ngứa rát, dễ làm loét da. Vì thương con cháu, người lớn mới lấy cớ "ma quỷ" để giữ chân con trẻ ở trong nhà cho an toàn.

2. Kiêng xuống nước, tắm sông hồ

Người xưa cũng dặn, trong tháng 7 Âm lịch, mọi người nên hạn chế bơi lội, tắm táp nơi sông hồ.

Lý do rất đời thường: Tháng 7 Âm lịch là chính vụ mưa lũ. Nước sông dâng cao, xoáy ngầm phức tạp, bờ đất trơn trượt. Ông bà ta không học thủy văn, nhưng kinh nghiệm trăm năm đã dạy họ rằng nước tháng này rất "bạc".

Tháng 7 Âm lịch là chính vụ mưa lũ.

Thay vì giảng giải dài dòng, các cụ nghĩ ra một hình ảnh vừa sống động vừa đáng sợ để trẻ con nhớ đời. Do đó, người già thường dặn: "Tháng 7 Âm lịch dưới nước có ma kéo chân, đừng có ra!".

Chỉ ba chữ "ma kéo chân" thôi mà đứa trẻ nào nghe cũng tự khắc ngoan ngoãn, không dám bén mảng ra bờ sông nữa. Đó không phải là mê tín, mà là cách ông bà dùng nỗi sợ để khắc sâu một bài học về an toàn.

3. Kiêng động thổ, xây nhà hay chuyển nhà

Theo lệ xưa, tháng 7 Âm lịch là tháng không thích hợp để làm những việc đại sự như khởi công xây nhà, động thổ, hay dọn đến nhà mới.

Người xưa giải thích rằng tháng 7 Âm lịch là lúc "địa khí bất ổn", động chạm dễ làm kinh động. Nói theo ngôn ngữ hôm nay, tháng 7 Âm lịch thường nắng gắt, mưa nhiều bất chợt, đất đai ẩm mềm, nền móng không ổn định, thi công vừa vất vả vừa không an toàn bằng các tháng khô ráo khác.

Việc chuyển nhà, xê dịch đồ đạc lớn trong thời tiết oi bức cũng dễ hao tổn sức khỏe, sinh ra cáu gắt, bất hòa.

Cái mà người xưa gọi là phong thủy, kỳ thực lại ẩn chứa quy luật tự nhiên rất hợp lý. Đó chính là trí tuệ cổ xưa: không nói nhiều về khoa học, nhưng chân lý đã nằm trọn trong đó.

Người xưa cho rằng, gọi tên trong đêm tháng 7 Âm lịch dễ khiến người yếu bóng vía giật mình, tâm bất an.

4. Kiêng tùy tiện vỗ vai, gọi tên người khác giữa đêm

Vỗ vai người khác khi họ không để ý vốn đã là điều bất lịch sự, dễ làm người ta giật mình. Người xưa hay nói "làm thế dễ hết cả hồn vía". Điều này đặc biệt kiêng kỵ trong tháng 7 Âm lịch.

Tương tự, gọi tên ai đó í ới ngoài đường vào ban đêm trong tháng cô hồn cũng được cho là không nên. Thứ nhất, đêm khuya thanh vắng, tiếng gọi to dễ gây hoảng sợ, làm phiền hàng xóm.

Thứ hai, trong quan niệm dân gian, gọi tên trong đêm tháng 7 Âm lịch dễ khiến người yếu bóng vía giật mình, tâm bất an. Đó là phép lịch sự tối thiểu mà người xưa muốn con cháu giữ gìn.

5. Kiêng ngân nga, huýt sáo khi đi một mình ban đêm

Sau tháng 7 Âm lịch, trời tối nhanh hơn. Người xưa dặn, đi một mình ban đêm thì đừng huýt sáo, đừng hát nghêu ngao, nhất là ở những nơi vắng vẻ, râm mát như gốc cây đa, bụi tre, ngã ba đường.

Tiếng huýt sáo trong đêm vắng vừa làm người khác giật mình, vừa khiến chính mình không nghe được động tĩnh xung quanh, dễ gặp nguy hiểm. Nơi âm u, tối tăm thường nhiều rắn rết, ao hố.

Giữ im lặng, bước đi cẩn trọng chính là cách tự bảo vệ mình. Ông bà khoác lên đó một màu sắc tâm linh để lời dặn thêm phần nghiêm cẩn.

Quần áo phơi ngoài trời không thu kịp sẽ ẩm lại, dễ mốc và sinh bệnh ngoài da.

6. Kiêng phơi quần áo ngoài trời qua đêm

Tháng 7 Âm lịch là lúc trời quang mây tạnh, nắng thu hanh hao rất thích hợp để giặt giũ, phơi phóng quần áo hè và mang đồ thu ra hong khô.

Tuy nhiên, tháng này chênh lệch nhiệt độ ngày đêm lớn, đêm xuống sương sa rất nhiều. Quần áo phơi ngoài trời không thu kịp sẽ ẩm lại, dễ mốc và sinh bệnh ngoài da.

Hơn nữa, theo quan niệm "ma quỷ lang thang", phơi quần áo qua đêm, nhất là đồ trắng, bay phấp phới trong gió trông không hay và bị cho là không may mắn. Lời kiêng này, suy cho cùng, cũng là một kinh nghiệm giữ gìn vệ sinh rất thực tế.

7. Kiêng mua bán nhà đất lớn

Dân gian cho rằng không nên mua bán nhà cửa, đất đai trong tháng cô hồn. Người ta sợ mua phải nơi không lành, chuyển nhà trong tháng này sẽ kinh động đến các vong linh.

Ở góc độ hiện đại, việc mua nhà là việc trọng đại, cần sự tỉnh táo, minh mẫn. Tháng 7 Âm lịch với bao lời đồn thổi dễ khiến tâm lý người mua, người bán dao động, quyết định vội vàng. Tạm gác lại một tháng để suy xét thấu đáo, cũng là một cách để cầu sự an yên cho chính mình.

Kiêng kỵ trong tháng 7 Âm lịch không phải để sợ hãi mà là để cẩn trọng.

Nói cho cùng, tháng 7 Âm lịch gõ cửa cũng là lúc báo hiệu mùa thu mát mẻ đã về, mùa của trái ngọt quả thơm và những mùa màng bội thu.

Gọi là "tháng ma" nhưng tháng này lại nhắc chúng ta nhớ về cội nguồn, thực hành lòng hiếu thảo trong mùa Vu Lan, biết cho đi và biết sẻ chia với những mảnh đời bất hạnh, dù là hữu hình hay vô hình.

Kiêng kỵ trong tháng 7 Âm lịch không phải để sợ hãi mà là để cẩn trọng. Hiểu được những lời dặn của ông bà, ta sẽ thấy tháng cô hồn không hề đáng sợ, mà ngược lại, có thể trở thành một tháng an yên và ấm áp lạ thường, khi lòng người hướng thiện và luôn giữ được sự kính trọng với đất trời, tổ tiên.