Suy thận cấp do nhiễm trùng tiểu

TP HCMBà Hương, 63 tuổi, bị nhiễm trùng tiểu kéo dài, tự uống kháng sinh trong thời gian dài gây kháng thuốc khiến bệnh tái phát nhiều dẫn đến suy thận cấp nặng.

Bà Hương có tiền sử sỏi thận lớn, thường xuyên bị nhiễm trùng tiểu với các triệu chứng như tiểu buốt, tiểu gắt, tiểu đục hoặc đau hông lưng, thường tự mua kháng sinh uống. Bà khám sức khỏe định kỳ chức năng thận bình thường.

Khoảng 3-4 ngày trước, bà Hương đau vùng hông lưng bên phải, tiêu chảy nhẹ, mua thuốc uống không đỡ. Kết quả xét nghiệm của người bệnh tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM ghi nhận phản ứng viêm không tăng nhiều nhưng kết quả cấy nước tiểu phát hiện vi khuẩn E.coli kháng nhiều loại kháng sinh, chức năng thận giảm trầm trọng, độ lọc cầu thận còn khoảng 5,9 mL/phút/1,73m2 (bình thường trên 60-90 mL/phút/1,73m2 ở độ tuổi này), có nguy cơ lọc máu nếu chức năng thận không cải thiện.

Kỹ thuật viên thực hiện xét nghiệm sinh hóa máu, phân tích nồng độ creatinin nhằm ước tính độ lọc cầu thận (eGFR). Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

BS.CKI Mạch Thị Chúc Linh, Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa chẩn đoán đây là tình trạng suy thận cấp nhiễm trùng tiểu E. coli. Bà Hương tự ý dùng kháng sinh nhiều lần, dẫn đến vi khuẩn kháng thuốc, làm tình trạng nhiễm trùng kéo dài hơn và tái phát nhiều lần. Ngoài ra, một số kháng sinh nếu dùng không đúng liều, đặc biệt ở người đang suy giảm chức năng thận, có thể làm tình trạng suy thận nặng thêm.

Người bệnh được điều trị bằng thuốc kháng sinh phổ rộng phối hợp, tác động lên cả vi khuẩn hệ tiết niệu và đường ruột, đồng thời kiểm soát nhiễm trùng. Bác sĩ đồng thời cân bằng nước và điện giải cho người bệnh giúp tối ưu hóa dòng máu đến thận, tạo môi trường thuận lợi để các tế bào ống thận tự sửa chữa. Sau khi tình trạng nhiễm trùng cải thiện thì chức năng thận dần hồi phục.

Sau 14 ngày điều trị, độ lọc cầu thận cải thiện, bà Hương được xuất viện. Sau hai tuần tái khám, độ lọc cầu thận của bệnh nhân trở về bình thường hơn 90 mL/phút/1,73m2.

Bà Hương tái khám với bác sĩ Linh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Suy thận cấp có thể gây các triệu chứng như tiểu ít, phù, mệt mỏi, buồn nôn, đau hông lưng hoặc khó thở. Có ba nhóm nguyên nhân chính gây bệnh. Thứ nhất là tình trạng giảm lượng máu đến thận do mất nước, mất máu, tiêu chảy kéo dài hoặc sốc nhiễm trùng. Thứ hai là thận bị tổn thương trực tiếp do nhiễm trùng nặng hoặc tự ý sử dụng thuốc (kháng sinh, thuốc giảm đau) như bà Hương và các bệnh tự miễn. Nhóm còn lại là tắc nghẽn đường tiểu do sỏi, u chèn ép hoặc phì đại tuyến tiền liệt.

Một số trường hợp có thể kết hợp nhiều yếu tố cùng lúc, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền. Nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng nguyên nhân, chức năng thận có thể hồi phục. Trường hợp nặng có thể phải lọc máu cấp cứu, thậm chí tiến triển thành bệnh thận mạn phải chạy thận.

Bác sĩ Linh khuyến cáo người bệnh không tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là kháng sinh hoặc thuốc giảm đau kéo dài, khi chưa được thăm khám và đánh giá chức năng thận. Khi có dấu hiệu nghi ngờ bệnh cần đi khám để tìm nguyên nhân và điều trị phù hợp.

Đình Lâm

* Tên người bệnh đã được thay đổi