Sùi mào gà lan rộng vì tự điều trị

Quan hệ tình dục không an toàn, nam thanh niên 18 tuổi xuất hiện các u nhú vùng quanh hậu môn nhưng ngại gặp bác sĩ, tự điều trị, khi khám phát hiện sùi mào gà lan rộng.

TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health cho biết bệnh nhân nổi các nốt sùi mềm quanh hậu môn khoảng 6 tuần nhưng ngại nên tự mua thuốc bôi ngoài da, càng bôi càng rát nên đi khám. Khi bác sĩ kiểm tra, tổn thương đã lan thành mảng sùi ẩm, đường kính khoảng 2,5 cm. PCR HPV dương tính với type 6/11.

Sau điều trị loại bỏ tổn thương, bệnh nhân được chăm sóc vết thương tích cực, hiện tại tình trạng ổn định, vết thương tiến triển lành tốt.

"Đây là kiểu ca bệnh rất điển hình của xu hướng trẻ hóa: quan hệ sớm, thiếu kiến thức, ngại đi khám và tin vào thuốc bôi trên mạng", bác sĩ Duy nói.

Theo bác sĩ Duy, sùi mào gà không còn là câu chuyện của một nhóm nhỏ hay của những ca bệnh "nghe kể đâu đó". Trong thực hành hiện nay, bệnh đang xuất hiện ở người trẻ nhiều hơn, đường lây đa dạng hơn, biểu hiện kín đáo hơn và đặc biệt là người bệnh dễ chủ quan hơn.

Sự phức tạp của sùi mào gà hiện nay thể hiện ở mấy điểm rất rõ. Thứ nhất, bệnh không phải lúc nào cũng rầm rộ. Có người chỉ nổi vài nốt nhỏ như gai mềm, không đau, không ngứa nhiều nên bỏ qua. Có người tổn thương nằm ở vùng quanh hậu môn, trong niệu đạo hay ở miệng nên càng khó nhận biết. Trong khi đó, Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa bệnh tật Mỹ (CDC) cho biết đa số người nhiễm HPV không có triệu chứng, và khoảng 9/10 trường hợp có thể tự đào thải virus trong vòng 2 năm. Chính sự âm thầm này làm nhiều người không biết mình nhiễm, vẫn tiếp tục lây cho bạn tình hoặc đi khám quá muộn.

Thứ hai, sùi mào gà không hẳn đi một mình. Không ít bệnh nhân đến khám vì sùi, nhưng khi tầm soát lại phát hiện thêm lậu, chlamydia, giang mai hoặc các type HPV nguy cơ cao. Theo các hướng dẫn điều trị mới nhất, cũng nhấn mạnh sùi mào gà có thể tái phát sau điều trị và việc xử trí không chỉ dừng ở "đốt cho hết nốt". Cần đánh giá vị trí tổn thương, nguy cơ lây truyền, đồng nhiễm và theo dõi sau điều trị.

Thứ ba, sự chủ quan hiện tại cũng "nâng cấp". Nhiều người nghĩ đã tiêm vaccine HPV là miễn nhiễm hoàn toàn. Có người dùng PrEP rồi tưởng như đã an toàn với mọi bệnh lây truyền qua đường tình dục. Trong khi đó, CDC lưu ý vaccine HPV giúp phòng nhiễm mới chứ không điều trị nhiễm HPV đã có; bao cao su giúp giảm nguy cơ nhưng không bảo vệ tuyệt đối vì HPV còn lây qua tiếp xúc da kề da ở vùng không được che phủ.

Theo nghiên cứu tại Bệnh viện Da liễu TP HCM (2024), ở nhóm nam bệnh nhân sùi mào gà khám lần đầu, tuổi trung bình là 20-27; riêng nhóm 18-23 tuổi chiếm 53,3%. Con số này cho thấy sùi mào gà đang tiến rất gần đến nhóm thanh niên.

Theo bác sĩ Duy, có ba nguyên nhân dễ thấy. Một là người trẻ bước vào đời sống tình dục sớm hơn, nhưng kỹ năng tự bảo vệ chưa theo kịp. Hai là mạng xã hội, ứng dụng hẹn hò khiến việc kết nối bạn tình nhanh hơn, kín hơn và đôi khi ít ràng buộc hơn. Ba là nhiều người biết HIV, sợ HIV, nhưng lại mù mờ với HPV; biết bao cao su nhưng dùng không đều; biết tiêm ngừa nhưng lại hiểu sai rằng tiêm rồi thì "yên tâm toàn tập". "Nói vui một chút, tốc độ kết nối đã lên 5G, nhưng kiến thức phòng bệnh đôi khi vẫn đang chạy ở chế độ tiết kiệm pin", bác sĩ Duy nói.

Bác sĩ Duy khuyến cáo người dân nên đi khám khi thấy ở cơ quan sinh dục, hậu môn hoặc miệng có nốt sùi nhỏ, mảng gồ lên, bề mặt sần, dễ chảy máu, hoặc cảm giác cộm, ngứa, tiết dịch bất thường.

Phòng bệnh hiệu quả vẫn là quan hệ an toàn, dùng bao cao su đúng cách, tiêm vaccine HPV đúng thời điểm, không dùng chung hiểu lầm kiểu "đã tiêm rồi thì khỏi lo" hay "đã uống PrEP thì yên tâm mọi mặt".

Ở góc nhìn y học, sùi mào gà có thể được phát hiện và xử trí nếu người bệnh đi khám sớm, điều trị đúng và theo dõi đầy đủ. Điều quan trọng nhất vẫn là hiểu đúng để không xấu hổ quá mức, nhưng cũng không xem nhẹ đến mức phải trả giá.

Mỹ Ý