Sự trỗi dậy của đại học Malaysia ở châu Á

Học hỏi mô hình của Singapore và tận dụng sức mạnh từ khối tư thục, Malaysia bứt phá ngoạn mục trên bảng xếp hạng châu Á, với 6-10 trường vào top 100.

Trong bảng xếp hạng đại học châu Á 2026 của THE cuối tháng trước, Đại học Công nghệ Petronas leo lên 8 bậc để đứng ở vị trí thứ 35. Đây là thứ hạng cao nhất mà một đại học ở Malaysia đạt được trong 10 năm qua ở bảng này.

Tổng cộng, Malaysia có 27 trường được xếp hạng, gấp ba lần so với năm 2017. Sáu trường vào top 100, trong khi ở các năm trước chỉ có 1-4 đại diện.

THE đánh giá Malaysia có thành tích nổi bật tại khu vực Đông Nam Á. Phil Baty, Giám đốc phụ trách các vấn đề toàn cầu của THE, nói nước này có những bước tiến lớn.

"Malaysia ngày càng trở thành một cường quốc giáo dục đại học quan trọng, không chỉ ở châu lục mà còn trên toàn thế giới", ông nói.

Chuyên gia dữ liệu của THE, Catherine Tushabe, đánh giá mức tăng điểm trung bình của các đại học Malaysia "cao hơn nhiều" so với mức trung bình toàn cầu. Mặc dù không phải tất cả trường đều tăng thứ hạng, nhưng đà tăng trưởng này góp phần giúp các đại diện từ Malaysia hiện diện trong top cao.

Xu hướng này cũng tương đồng với bảng xếp hạng châu Á 2026 của QS, công bố cuối năm ngoái. Tiêu biểu là Đại học Malaya - ngôi trường từng xếp hạng 9 vào năm 2023, và duy trì trong top 20. Từ 36 trường, đến nay 49 trường của Malaysia được QS xếp hạng, số vào top 100 tăng từ 8 lên 10.

Hai bảng xếp hạng THE và QS có điểm tương đồng là chất lượng và danh tiếng học thuật (nghiên cứu, giảng dạy, bài báo khoa học) chiếm trọng số cao. Cùng đó là các tiêu chí liên quan yếu tố quốc tế (hợp tác chuyển giao, sinh viên).

Nhìn chung, ở top 30 của cả hai bảng, các trường của Malaysia chỉ xếp sau một số trường hàng đầu từ Trung Quốc, Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc.

Ông Gerard A. Postiglione, giáo sư chủ nhiệm khoa Giáo dục tại Đại học Hong Kong, đánh giá sự tiến bộ của Malaysia do học hỏi từ hàng xóm Singapore và tận dụng lợi thế dân số đông để trở thành đối tác ASEAN lớn nhất của Trung Quốc trong các dự án giáo dục xuyên quốc gia (TNE).

Còn theo James Chin, giáo sư nghiên cứu châu Á tại Đại học Tasmania, thành tích của Malaysia là nhờ nỗ lực định vị quốc gia như một trung tâm giáo dục trong khu vực, các trường tư thục tập trung (như Đại học Công nghệ Petronas, Sunway) vào việc cải thiện thứ hạng.

"Điểm mạnh của hệ thống là các trường đại học tư thục đang hoạt động rất tốt, họ coi trọng việc xếp hạng", ông cho hay.

Sinh viên Đại học Malaya sau một buổi thi, tháng 2/2026. Ảnh: Universiti Malaya Fanpage

Doãn Hùng (Theo THE, QS)