Startup Việt phát triển nền tảng AI cho đồ chơi tại Mỹ

Olli, startup Việt phát triển "hệ điều hành" cho đồ chơi AI, được nhiều ông lớn trên thế giới sử dụng.

Tại triển lãm điện tử tiêu dùng lớn nhất thế giới CES 2026 tại Las Vegas tháng 1, giữa hàng loạt robot, thú bông biết nói và trợ lý AI chạy trên máy tính, một sản phẩm nhỏ gọn mang hình dáng của nhà chiêm tinh học trên bàn trưng bày thu hút sự chú ý của giới công nghệ. Mẫu đồ chơi có ngoại hình tương tự bức tượng sưu tầm (figurine) nhưng có thể trò chuyện, chia sẻ kiến thức và duy trì cuộc trò chuyện kéo dài như người thật.

Đây là một trong những sản phẩm của Olli, startup của các nhà sáng lập Việt Nam. Trong đó, HeyMates - tượng đồ chơi nhỏ (figurine) tích hợp AI - được làm ra với mục tiêu "đưa AI ra khỏi màn hình", bước vào thế giới vật lý bằng những hình hài cá tính, tương tác tự nhiên. Phía sau khả năng tương tác của HeyMates là BuddyOS - hệ điều hành cho đồ chơi AI do các kỹ sư Việt phát triển, và bước đầu được ứng dụng tại môt số hãng đồ chơi lớn ở Bắc Mỹ.

Tượng đồ chơi trong dự án HeyMates chạy BuddyOS, xuất hiện tại CES 2026. Ảnh: The Verge

Mong muốn đưa AI "ra khỏi màn hình"

"Thay vì chỉ sống trong màn hình ứng dụng, làm sao AI có thể ở cùng con người mỗi ngày như trong đồ chơi, đồ vật, không gian sống, mà vẫn an toàn, bền bỉ và có chi phí phù hợp để sản xuất đại trà", Tạ Hải, nhà đồng sáng lập Olli chia sẻ về suy nghĩ khi chứng kiến sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là GenAI thời gian qua.

Sau thời gian nghiên cứu cùng kinh nghiệm từ việc phát triển loa thông minh tại Việt Nam từ năm 2019, nhà sáng lập Olli trả lời câu hỏi bằng BuddyOS - nền tảng AI lõi cho đồ chơi thông minh thế hệ mới.

Dẫn một số nghiên cứu thị trường và từ kinh nghiệm bản thân có con nhỏ, ông Hải đánh giá ngành đồ chơi toàn cầu đang đứng trước áp lực đổi mới trước sự đe dọa từ các thiết bị hiện đại như máy tính bảng, máy chơi game, điện thoại thông minh. Theo đó, thời gian trẻ dành cho thiết bị có màn hình tăng mỗi năm, trong khi các sản phẩm truyền thống mất dần sức hút. Một trong những thách thức với nhà sản xuất đồ chơi là chu kỳ phát triển phần cứng kéo dài và chi phí tích hợp AI quá lớn, khiến hầu hết không thể theo kịp tốc độ thay đổi của công nghệ.

BuddyOS được xây như một nền tảng đầu cuối từ phần "lõi" là trí tuệ nhân tạo đến tương tác phần cứng. Khi được cài lên các loại hình đồ chơi như figurine sưu tầm tĩnh, nhân vật Hologram 3D, robot chó mèo, hình người tương tác, nền tảng này giúp nhà sản xuất có thể tùy biến nhanh, tối ưu cho sản phẩm. Từ đây, họ có thể rút ngắn vòng đời phát triển sản phẩm và đưa ra thị trường "từ nhiều năm xuống còn vài tháng", đồng thời tích hợp AI vào những hình hài khác nhau.

Với kinh nghiệm phát triển loa thông minh tại gia, ông Hải cho rằng chatbot không chỉ cần "nói cho hay". Thay vào đó, BuddyOS hướng tới những yêu cầu rất khó của đồ chơi AI thế hệ mới như chạy trên nhiều dạng thiết bị, cá nhân hóa theo từng người dùng, chủ động đề xuất tiếp cận, duy trì mạch nội dung kịch bản nhất quán của từng nhân vật, và mang giá trị giáo dục hoặc giải trí thực sự.

Với tập người dùng bao gồm cả trẻ em, nền tảng tích hợp lớp kiểm soát nội dung và hành vi chặt chẽ. Đây cũng là một trong những yếu tố sống còn để sản phẩm có thể được sử dụng tại các thị trường khó tính như Mỹ và châu Âu.

Nhóm phát triển BuddyOS tại Việt Nam. Ảnh: NVCC

Qua các thử nghiệm, nhà phát triển BuddyOS cho biết sản phẩm đã chứng minh khả năng vận hành ổn định để dùng hằng ngày, trong nhiều điều kiện như khi người dùng tương tác bằng giọng nói, hình ảnh, cảm xúc và thói quen thay vì thao tác trên màn hình. Ngoài ra, việc có một nền tảng AI chuyên nghiệp cho đồ chơi sẽ giúp nhà sản xuất kiểm soát được chi phí triển khai ở quy mô hàng triệu sản phẩm.

Mục tiêu chinh phục thị trường thế giới của startup Việt

Một năm kể từ khi ra mắt, ông Hải cho biết BuddyOS được một số đối tác quốc tế tại Mỹ, Pháp và Canada chọn làm nền tảng công nghệ lõi cho nhiều dòng đồ chơi AI thế hệ mới. Trong đó, công ty phát triển đồ chơi thông minh Artificial Imagery Products đã đưa sản phẩm AI Crystal Ball chạy trên BuddyOS lên hệ thống bán lẻ Best Buy tại Mỹ trong dịp Giáng sinh 2025, thu hút nhiều gia đình mua làm quà tặng cho trẻ em.

"Điều này cho thấy công nghệ do người Việt xây dựng đang vận hành trong sản phẩm thực, trên kệ hàng thực, được người tiêu dùng Mỹ bỏ tiền mua về nhà", ông Hải nói.

AI Crystal Ball chạy trên BuddyOS là một trong những sản phẩm đồ chơi bán chạy tại Mỹ mùa Giáng sinh 2025. Ảnh: Artificial Imagery Products

Trước khi đưa BuddyOS ra thế giới, Olli là một trong những startup ghi dấu tại Việt Nam với sản phẩm Maika. Đây là một trong những dự án loa thông minh tiếng Việt đầu tiên tại Việt Nam, ra mắt giai đoạn 2020-2021. Theo ông Hải, để phát triển sản phẩm AI nền tảng, các dự án cần tiếp cận theo cách làm cho AI hoạt động thực sự trong môi trường sử dụng hàng ngày, với người dùng thực, lỗi thực và kỳ vọng thực. Qua hơn 5 năm tôi luyện, Olli cho biết đã chuyển từ một đối tác gia công thành nhà cung cấp nền tảng công nghệ lõi cho đối tác thế giới.

"Chúng tôi tin startup Việt hoàn toàn có thể xây nền tảng công nghệ lõi, nếu đủ kiên nhẫn và tập trung dài hạn", ông nói.

Trong bài viết về xu hướng ứng dụng AI trong đồ chơi, trang công nghệ The Verge đánh giá HeyMates của Olli là một trong hai dự án nổi bật nhất tại CES, cùng với Buddyo của Mỹ. Trong đó, startup Việt được đánh giá "có chỗ đứng vững chắc hơn" khi đã cung cấp hệ điều hành BuddyOS dựa trên trí tuệ nhân tạo cho một số công ty đồ chơi khác.

Thị trường đồ chơi ứng dụng AI được đánh giá đang bước vào giai đoạn bùng nổ. Tuy nhiên, các công ty Việt Nam và trên thế giới cũng phải đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt từ đối thủ Trung Quốc. Theo CNBC, ngành công nghiệp đồ chơi trí tuệ nhân tạo tại Trung Quốc có giá trị 4 tỷ USD với khoảng 1.500 công ty.

Ngoài ra, việc để trẻ tiếp xúc với trí tuệ nhân tạo từ sớm cũng đứng trước nhiều ý kiến trái chiều. Theo nhà sáng lập Olli, nền tảng như BuddyOS hướng tới tính an toàn, đồng thời cũng là nền tảng để người dùng có thể sớm làm quen, từ đó khai thác AI hiệu quả trong bối ảnh trí tuệ nhân tạo dần phổ biến trong cuộc sống. Startup của Việt Nam cũng đặt mục tiêu dần trở thành lớp "hạ tầng" mới cho các đối tác có thể tự tạo ra sản phẩm AI khác nhau, đảm bảo đủ đơn giản để người dùng phổ thông sử dụng mỗi ngày, nhưng đủ sâu để mở rộng quy mô toàn cầu cho nhiều nhóm khách hàng.

Ở giai đoạn tiếp theo, BuddyOS dự kiến mở rộng hợp tác với nhà sản xuất cùng đối tác sản phẩm quốc tế tham gia triển khai nền tảng trong nhiều dòng thiết bị tương tác thế hệ mới, đồng thời gọi vốn cho HeyMates.

Lưu Quý