2 hours ago
2
Nhóm sinh viên (từ trái sang phải) Huyền Trang, Thúy Nga, Thùy Dương và Ngọc Anh mang sản phẩm nghiên cứu đến giới thiệu tại hội nghị - Ảnh: HỒ NHƯỠNG
Sáng 18-5, Trường đại học Sư phạm TP.HCM tổ chức Hội nghị sinh viên nghiên cứu khoa học năm học 2025 - 2026, với 20 đề tài được báo cáo tại hội nghị.
Cầu nối giao tiếp giữa phụ huynh và trẻ điếc
Bạn Dương Thị Thúy Nga - đại diện nhóm nghiên cứu - cho biết ngôn ngữ đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với trẻ điếc, nhất là ở bậc tiểu học, bởi đây là giai đoạn hình thành nhận thức, kỹ năng giao tiếp và khả năng hòa nhập xã hội. Tuy nhiên nhiều trẻ vẫn gặp rào cản lớn trong giao tiếp do chưa được tiếp cận ngôn ngữ phù hợp từ sớm.
Qua khảo sát thực tế, nhóm nhận thấy phần lớn phụ huynh và người thân của trẻ chưa biết hoặc chưa thành thạo ngôn ngữ ký hiệu, điều này khiến việc giao tiếp trong gia đình gặp nhiều hạn chế.
Trong khi đó ngôn ngữ ký hiệu được xem là ngôn ngữ tự nhiên, phù hợp với khả năng tiếp nhận trực quan của trẻ điếc và cần được ưu tiên trong học tập, sinh hoạt hằng ngày.
“Hiện nay tại Việt Nam đã có một số tài liệu liên quan đến ngôn ngữ ký hiệu, tuy nhiên những tài liệu hướng dẫn phụ huynh tự học và ứng dụng thực tế vẫn còn khá hạn chế.
Từ thực tế đó, nhóm đã xây dựng bộ tài liệu nhằm hỗ trợ phụ huynh sử dụng ngôn ngữ ký hiệu như một cầu nối giao tiếp với con tại nhà”, Nga cho biết.
Tích hợp video minh họa, chiến lược thực hành và tự đánh giá
Bộ tài liệu được nhóm xây dựng xoay quanh các chủ đề sinh hoạt hằng ngày để phụ huynh dễ dàng áp dụng trong quá trình giao tiếp với trẻ. Nội dung gồm hai phần chính: giới thiệu chung về ngôn ngữ ký hiệu và các chủ đề giao tiếp thực tế.
Kết quả khảo sát cho thấy khó khăn lớn nhất của phụ huynh là thiếu kiến thức chuyên môn về ngôn ngữ ký hiệu. Bên cạnh đó, nhiều phụ huynh ưu tiên hình thức video hướng dẫn vì trực quan, dễ tiếp cận và thuận tiện hơn trong quá trình tự học tại nhà.
Vì vậy nhóm xây dựng khoảng 167 từ vựng cùng 80 mẫu câu giao tiếp thông dụng, đi kèm video minh họa nhằm giúp phụ huynh quan sát trực tiếp cách thực hiện ký hiệu. Đây là điểm mới nổi bật của tài liệu khi thay thế hình ảnh tĩnh đơn thuần bằng video trực quan.
Mỗi chủ đề đều được thiết kế theo cấu trúc gồm mục tiêu học tập, từ vựng cốt lõi, mẫu câu giao tiếp, chiến lược hỗ trợ thực hành tại nhà và phần tự đánh giá.
Các chủ đề được lựa chọn đều gần gũi với trẻ như trường học, sinh hoạt hằng ngày… nhằm giúp phụ huynh dễ dàng ứng dụng vào thực tế.
Nhóm nghiên cứu cho biết trong thời gian tới sẽ tiếp tục hoàn thiện và số hóa tài liệu nhằm mở rộng khả năng tiếp cận cho phụ huynh có con bị điếc ở nhiều địa phương khác nhau.
Đánh giá về đề tài nghiên cứu, TS Hoàng Thị Nga - khoa giáo dục đặc biệt, Trường đại học Sư phạm TP.HCM - cho rằng đây là một nghiên cứu mang tính nhân văn khi hướng đến việc hỗ trợ phụ huynh phát triển ngôn ngữ ký hiệu cho trẻ điếc.
Theo bà, việc hình thành trải nghiệm ngôn ngữ từ những năm đầu đời sẽ tạo điều kiện để trẻ phát triển tối đa khả năng học tập, giao tiếp và hòa nhập xã hội.
“Đây là sự nỗ lực rất lớn của cả nhóm, đặc biệt là của bạn Nga - người trực tiếp trải nghiệm những rào cản ngôn ngữ trong môi trường giáo dục. Bản thân bạn là người điếc nên hiểu rất rõ nếu giáo dục không giải quyết được rào cản ngôn ngữ thì trẻ điếc sẽ rất khó phát triển toàn diện”, bà Nga chia sẻ.
Phụ huynh có thể xem bộ tài liệu tại: Sử dụng ngôn ngữ ký hiệu trong giao tiếp với trẻ điếc tại gia đình.
Hơn 460 đề tài đăng ký tham gia
Sinh viên nghiên cứu khoa học là hoạt động học thuật thường niên của Trường đại học Sư phạm TP.HCM. Thông qua hoạt động này, sinh viên có cơ hội phát huy tính năng động, sáng tạo, rèn luyện khả năng nghiên cứu khoa học độc lập cũng như kỹ năng làm việc nhóm, từ đó hình thành năng lực tự học và tư duy nghiên cứu.
Từ tháng 8-2025, nhà trường triển khai các vòng xét chọn đề tài và ghi nhận hơn 460 đề tài đăng ký tham gia với tổng kinh phí thực hiện hơn 2,5 tỉ đồng.
Trên cơ sở đánh giá của Hội đồng khoa học cấp khoa, 36 đề tài tiêu biểu đã được tuyển chọn đăng trong kỷ yếu hội nghị sinh viên nghiên cứu khoa học năm học 2025 - 2026.
Đáng chú ý, có 7 đề tài đã công bố kết quả trên các tạp chí quốc tế uy tín và 18 đề tài có kết quả công bố trên tạp chí trong nước. Trong số này, 20 đề tài tiếp tục được đề cử tham gia báo cáo tại 4 tiểu ban của hội nghị.
