
Trạm dừng nghỉ trên cao tốc Mai Sơn - quốc lộ 45 đã có cây xăng - Ảnh: TUẤN PHÙNG
Cục Đường bộ Việt Nam cho biết mạng lưới trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông được quy hoạch gồm 36 trạm. Trong đó có 9 trạm đã và đang được đầu tư xây dựng, 1 trạm do địa phương triển khai cùng dự án cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng, 2 trạm thuộc Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) đang thực hiện thủ tục đầu tư và 24 trạm do Bộ Xây dựng quản lý.
Đến nay các ban quản lý dự án đã hoàn thành lựa chọn nhà đầu tư, đàm phán hợp đồng và ký kết hợp đồng đối với 21 trạm dừng nghỉ. Ba trạm còn lại (La Sơn - Hòa Liên, Hầm Đèo Cả, Mỹ Thuận - Cần Thơ) đang tiếp tục hoàn thiện các thủ tục đầu tư.
Về mặt bằng, có 20/21 trạm đã được địa phương bàn giao toàn bộ diện tích để triển khai thi công. Riêng trạm dừng nghỉ Vĩnh Hảo - Phan Thiết tại km 144+560 mới được bàn giao khoảng 16% diện tích do vướng tranh chấp nguồn gốc đất và đang được địa phương tiếp tục xử lý theo quy định.
Theo Cục Đường bộ, đến nay 11/21 trạm đã cơ bản hoàn thành các công trình dịch vụ công thiết yếu và đưa vào khai thác phục vụ người dân gồm: Mai Sơn - quốc lộ 45, Nghi Sơn - Diễn Châu, Hàm Nghi - Vũng Áng, Vũng Áng - Bùng, Bùng - Vạn Ninh, Vạn Ninh - Cam Lộ, Quy Nhơn - Chí Thạnh, Vĩnh Hảo - Phan Thiết (km205), Phan Thiết - Dầu Giây, Cần Thơ - Hậu Giang và Hậu Giang - Cà Mau.
Trong số này, 4 trạm đã có cây xăng phục vụ phương tiện gồm Mai Sơn - quốc lộ 45, Hàm Nghi - Vũng Áng, Vũng Áng - Bùng và Vĩnh Hảo - Phan Thiết (Km205).
Ngoài ra 3 trạm khác trên các đoạn tuyến cao tốc Cam Lộ - La Sơn, Vân Phong - Nha Trang và Nha Trang - Cam Lâm tuy chưa hoàn thành đầy đủ các hạng mục dịch vụ công nhưng đã bố trí trạm phục vụ tạm để đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân.
Hiện còn 7 trạm chưa hoàn thành công trình dịch vụ công thiết yếu và chưa đưa vào khai thác, gồm quốc lộ 45 - Nghi Sơn, Diễn Châu - Bãi Vọt, Quảng Ngãi - Hoài Nhơn (km15), Quảng Ngãi - Hoài Nhơn (km77), Hoài Nhơn - Quy Nhơn, Cam Lâm - Vĩnh Hảo và Vĩnh Hảo - Phan Thiết tại km144+560.
Theo Cục Đường bộ, quá trình triển khai các trạm dừng nghỉ thời gian qua gặp không ít khó khăn.
Một trong những nguyên nhân là hệ thống cơ chế, chính sách liên quan đến đầu tư các trạm dừng nghỉ theo hình thức xã hội hóa liên tục thay đổi, khiến có thời điểm phải hủy thông báo mời thầu hoặc tạm dừng lựa chọn nhà đầu tư để chờ hoàn thiện quy định pháp luật.
Đến cuối năm 2024 mới ký được hợp đồng cho 8 trạm và đến tháng 10-2025 mới hoàn tất ký kết hợp đồng đối với toàn bộ 21 trạm.
Bên cạnh đó công tác giải phóng mặt bằng tại nhiều địa phương chậm hơn kế hoạch. Việc sắp xếp lại bộ máy hành chính ở một số địa phương cũng ảnh hưởng nhất định đến tiến độ giải quyết các thủ tục đất đai, môi trường và đầu tư.
Một số trạm phải thực hiện thêm các thủ tục thu hồi khoáng sản, chuyển mục đích sử dụng đất, điều chỉnh thiết kế hoặc giải phóng mặt bằng bổ sung, khiến tiến độ thi công bị kéo dài từ 3-5 tháng.
Ngoài yếu tố khách quan, Cục Đường bộ Việt Nam cũng cho biết một số nhà đầu tư như Liên danh Petrolimex, Liên danh Futabuslines - Thành Hiệp Phát còn lúng túng trong việc lựa chọn tư vấn, nhà thầu, hoàn thiện thủ tục thiết kế và đấu nối hạ tầng.
Từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026, nhiều khu vực từ Thanh Hóa đến Lâm Đồng tiếp tục chịu ảnh hưởng của mưa bão kéo dài, trong khi biến động giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng cũng tác động đến tiến độ triển khai một số dự án.
Để bảo đảm khai thác đồng bộ toàn tuyến đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông, Cục Đường bộ cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương tháo gỡ dứt điểm các vướng mắc về mặt bằng, thủ tục đầu tư và yêu cầu các nhà đầu tư tăng cường nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công tăng ca, tăng kíp.
Mục tiêu là hoàn thành các công trình dịch vụ công thiết yếu và đưa vào khai thác trước ngày 15-7-2026 (trừ trạm Vĩnh Hảo - Phan Thiết km144+560 mới bàn giao được 16% mặt bằng), hoàn thành toàn bộ hệ thống trạm dừng nghỉ trên tuyến vào cuối năm 2026.
Đối với các nhà đầu tư trạm dừng nghỉ chậm tiến độ hoặc có nguy cơ vi phạm hợp đồng, Cục Đường bộ cho biết sẽ tiếp tục kiểm điểm tiến độ, yêu cầu cam kết khắc phục.
Trường hợp tiếp tục vi phạm và không có giải pháp khắc phục phù hợp, cơ quan quản lý sẽ xem xét chấm dứt hợp đồng theo quy định.
