Sầu riêng tràn xuống đường: Sự thật đằng sau bảng giá '20k/kg'

Tiền nào của nấy

Từng được xem là "vua trái cây", sầu riêng nay rơi vào đợt rớt giá sâu hiếm thấy, kéo theo nhiều kiểu bán hàng hiểu lầm cho người tiêu dùng và bức xúc cho nhà vườn: "Mua tại vườn giá 20.000 đồng, bán cũng 20.000 đồng thì lời lãi ở đâu".

Để tìm câu trả lời, chúng tôi trở lại vùng chuyên canh sầu riêng của tỉnh Đồng Tháp như Ngũ Hiệp, Long Tiên, Cái Bè. Dọc tuyến tỉnh lộ 864 nhộn nhịp cảnh xe tải, xe ba gác liên tục chở hàng từ vườn ra các điểm thu mua, các kho tập trung sầu riêng để phân loại trước khi xuất khẩu.

Khác với những vụ sầu riêng trước đây, xen giữa sự sôi động đó là hàng loạt điểm bán sầu riêng giá rẻ mọc lên san sát hai bên đường. Chỉ trong một đoạn đường ngắn, hàng chục sạp sầu riêng bán lẻ treo bảng 20.000 - 35.000 đồng/kg khiến người đi đường không khỏi tò mò.

Ghé vào một điểm bán ở xã Ngũ Hiệp, tấm bảng ghi "20K/kg" được đặt ngay phía trước. Tuy nhiên, khi hỏi mua, người bán cho biết giá thực tế là 25.000 đồng/kg đối với sầu riêng Ri6, còn mức 20.000 đồng/kg chỉ áp dụng khi mua hết số hàng đang bày bán, khoảng 6 trái.

Quan sát thực tế, phần lớn sầu riêng tại đây là hàng dạt, trái nhỏ, méo mó, nhiều trái hư phần đít, có trái chỉ còn 2-3 múi. "Loại này giá rẻ, còn muốn ngon hơn thì phải mua loại khác", người bán nói ngắn gọn.

Cách đó không xa, một điểm bán khác treo bảng "sầu riêng chín cây 25.000 - 30.000 đồng/kg". Người bán giải thích đây là hàng không đạt chuẩn xuất khẩu nên bán lẻ. Thực tế, những trái giá thấp đều ít múi, chất lượng kém. "Tiền nào của nấy", người phụ nữ vừa bán vừa phân loại cho khách.

Không chỉ ở khu vực nông thôn, tại các phường Trung An, Thới Sơn, nhiều điểm bán ven đường cũng xuất hiện dày đặc. Trên đường Lê Thị Hồng Gấm, sầu riêng được tách múi bán hộp với giá khoảng 140.000 đồng/kg, nhưng nguồn hàng chủ yếu vẫn là trái dạt, hình thức xấu.

Tình trạng tương tự cũng đang diễn ra tại các tỉnh thành ở miền Tây có trồng sầu riêng như Vĩnh Long, Cần Thơ. Đáng chú ý, không chỉ có hàng kém chất lượng, nhiều điểm bán còn trưng bày sầu riêng đẹp mắt nhưng lại treo giá rất thấp để thu hút khách.

Anh Nguyễn Văn Thương (ngụ TP.HCM) cho biết từng dừng xe mua thử: "Nhìn bảng giá tưởng rẻ thật, ai dè toàn hàng dạt. Muốn ăn được thì phải mua loại đắt hơn".

Giá rớt sâu, nông dân lỗ nặng

Theo ngành nông nghiệp địa phương, giá sầu riêng Ri 6 hiện chỉ còn khoảng 20.000 - 25.000 đồng/kg (loại xô tại vườn), giảm mạnh so với đầu năm. Trong khi đó, chi phí sản xuất dao động 30.000 - 40.000 đồng/kg, khiến người trồng lỗ từ 10.000 - 15.000 đồng/kg.

Nguyên nhân chủ yếu do đang vào cao điểm thu hoạch ở Đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam Bộ, nguồn cung tăng mạnh trong thời gian ngắn. Cùng lúc, một số vườn xuất hiện tình trạng cháy múi, sượng múi làm giảm chất lượng trái.

Ngoài ra, thị trường xuất khẩu gặp khó khi Thái Lan bước vào vụ thu hoạch chính, tạo áp lực cạnh tranh lớn. Việc kiểm nghiệm các chỉ tiêu như cadimi, vàng O bị siết chặt cũng khiến nhiều lô hàng bị ách tắc.

Tỉ lệ mẫu không đạt chuẩn tại khu vực này được ghi nhận ở mức khá cao, buộc doanh nghiệp phải sàng lọc kỹ hơn, kéo theo hoạt động thu mua chậm lại.

Giá giảm sâu, đầu ra khó khăn, trong khi chi phí sản xuất cao khiến nhiều nhà vườn rơi vào cảnh thua lỗ.