21 minutes ago
1
Tổng thống Mỹ Donald Trump - Ảnh: AFP
Theo Hãng tin Reuters, ba tháng sau khi phát động chiến dịch quân sự chống Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt nghi vấn liệu Washington có đang sa lầy trong một cuộc chiến chưa đạt được các mục tiêu cốt lõi, bất chấp những tuyên bố thắng lợi quân sự ban đầu.
Dù Mỹ tuyên bố đã làm suy yếu đáng kể năng lực quân sự Iran, thực tế cho thấy Tehran vẫn duy trì ảnh hưởng tại eo biển Hormuz, chưa nhượng bộ về chương trình hạt nhân và bộ máy cầm quyền gần như không lung lay.
Một số chuyên gia nhận định ông Trump gặp khó khăn trong việc chuyển hóa các thành công chiến thuật quân sự thành một thắng lợi địa chính trị rõ ràng.
"Ba tháng đã trôi qua và cuộc chiến vốn được kỳ vọng là chiến dịch để mang lại thắng lợi nhanh cho ông Trump đang có dấu hiệu trở thành thất bại chiến lược dài hạn", ông Aaron David Miller, cựu nhà đàm phán Trung Đông của Mỹ, nhận xét.
Mục tiêu chưa đạt được, Iran vẫn giữ đòn bẩy khu vực
Ông Trump từng tuyên bố chiến dịch nhằm chặn chương trình hạt nhân Iran, làm suy yếu khả năng đe dọa khu vực của Tehran và thúc đẩy thay đổi chính trị tại Iran. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy các mục tiêu này đã thành hiện thực.
Mục tiêu quan trọng nhất - phi hạt nhân hóa Iran - vẫn chưa đạt được khi Tehran tiếp tục bảo vệ quyền làm giàu uranium cho mục đích mà họ gọi là hòa bình.
Theo Reuters, lượng uranium làm giàu cao của Iran được cho là vẫn còn tồn tại sau các đợt không kích Mỹ - Israel trước đó và có khả năng tiếp tục được xử lý lên cấp độ chế tạo bom.
Hai quan chức Iran cũng xác nhận lãnh tụ tối cao Iran đã chỉ thị không đưa lượng uranium gần cấp độ vũ khí ra nước ngoài.
Một số chuyên gia cảnh báo cuộc chiến thậm chí có thể khiến Iran quyết tâm theo đuổi năng lực răn đe hạt nhân mạnh hơn.
Một mục tiêu khác của Washington là buộc Iran chấm dứt hỗ trợ các nhóm vũ trang ủy nhiệm trong khu vực cũng chưa đạt kết quả rõ rệt.
Trong khi đó dù chịu tổn thất nặng về quân sự và kinh tế, Iran được cho là đã chứng minh khả năng gây sức ép lên tuyến hàng hải chiến lược tại eo biển Hormuz - nơi vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu khí toàn cầu.
Sau các đợt không kích của Mỹ - Israel, Tehran đáp trả bằng cách phong tỏa eo Hormuz, khiến giá năng lượng tăng mạnh, đồng thời mở các cuộc tấn công nhằm vào Israel và một số nước vùng Vịnh. Washington sau đó triển khai phong tỏa các cảng Iran nhưng chưa thể buộc Tehran thay đổi lập trường.
Ông Trump chịu sức ép trong và ngoài nước
Đặc biệt, chiến sự kéo dài đang tạo thêm áp lực chính trị với ông Trump trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng, tỉ lệ tín nhiệm suy giảm nghiêm trọng và cuộc bầu cử giữa kỳ đang đến gần. Ông Trump từng tranh cử với cam kết tránh can thiệp quân sự không cần thiết, nhưng hiện lại bị cuốn vào một cuộc khủng hoảng có nguy cơ ảnh hưởng đến uy tín đối ngoại của Mỹ.
Theo giới phân tích, cuộc chiến tạo thêm rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu, khi nhiều nước từ chối tham gia vào chiến dịch.
Đồng thời, Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh cũng có khả năng rơi vào thế bất lợi hơn sau xung đột, trong khi Iran lại có thể giành thêm đòn bẩy eo Hormuz.
Một số chuyên gia cho rằng Nhà Trắng đang đứng trước lựa chọn khó khăn: chấp nhận một thỏa thuận không vừa ý để thoát khỏi bế tắc hoặc tiếp tục leo thang quân sự với nguy cơ khủng hoảng kéo dài hơn.
Dù vậy, chính quyền ông Trump bác bỏ các đánh giá bi quan. Người phát ngôn Nhà Trắng Olivia Wales khẳng định Mỹ đã "đạt hoặc vượt mọi mục tiêu quân sự" trong chiến dịch. "Ông Trump nắm toàn bộ lợi thế và giữ mọi lựa chọn trên bàn", bà nói.
