1 hour ago
5
Tọa lạc ngay trung tâm đô thị Quảng Ngãi, núi Thiên Ấn từ lâu đã trở thành biểu tượng của vùng đất này. Nhìn từ xa, ngọn núi có hình dáng như một chiếc ấn khổng lồ đặt bên dòng sông Trà Khúc, tạo nên thế đất vừa hùng vĩ vừa linh thiêng.
DẤU ẤN LỊCH SỬ TRÊN ĐỈNH "ẤN TRỜI"
Theo Đại Nam nhất thống chí, đỉnh núi bằng phẳng, bốn mặt vuông vức, rộng vài mẫu nên được gọi là "Thiên Ấn". Trên đỉnh có chùa cổ và một giếng nước sâu 55 thước. Điều đặc biệt là giếng nằm trên đỉnh núi nhưng nước quanh năm trong và ngọt.
Truyền thuyết kể rằng một vị thiền sư đã mất tới 20 năm đào giếng tìm mạch nước. Khi hoàn thành, ông viên tịch, để lại nguồn nước quý cho các thế hệ tu hành sau. Câu chuyện ấy không chỉ mang màu sắc huyền thoại mà còn góp phần làm nên sự linh thiêng của ngọn núi.
Không chỉ dừng ở yếu tố tâm linh, rừng Thiên Ấn còn được ghi dấu trong lịch sử. Danh thần Nguyễn Cư Trinh từng xếp nơi đây vào một trong 10 thắng cảnh nổi tiếng của Quảng Ngãi với tên gọi "Thiên Ấn niêm hà". Dưới triều Nguyễn, hình ảnh ngọn núi được khắc vào Di đỉnh thời vua Minh Mạng và được liệt vào hàng danh sơn dưới thời Tự Đức.
Từ núi Thiên Ấn nhìn về phía đô thị trung tâm Quảng Ngãi
ẢNH: HẢI PHONG
Những cây cổ thụ phía sau núi Thiên Ấn
ẢNH: HẢI PHONG
Ngôi chùa cổ ẩn hiện sau tán cây trên núi Thiên Ấn
ẢNH: HẢI PHONG
Từ một vùng rừng hoang u tịch cách đây hàng trăm năm, nơi người dân không dám ở lại qua đêm vì sợ "chốn u linh", núi Thiên Ấn dần thay đổi khi thiền sư Lê Diệt đến lập am tu hành. Sự đức độ của vị chân tu đã cảm hóa người dân, biến nơi đây thành điểm hành hương, hình thành nên ngôi chùa cổ tồn tại đến ngày nay.
Điều đặc biệt của núi Thiên Ấn là dù nằm giữa khu vực đô thị phát triển, vẫn giữ được hệ sinh thái rừng khá nguyên vẹn. Chỉ cách trung tâm hành chính tỉnh khoảng 4 km nhưng khi bước chân lên núi, cảm giác náo nhiệt của phố thị dường như tan biến.
Phía sau chùa là quần thể cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi, nhiều cây có đường kính lớn, phải 2 - 3 người ôm mới xuể. Tán cây vươn cao, che phủ cả một vùng rộng lớn, tạo nên lớp thảm xanh dày đặc.
Các loài cây, như: sến, sao đen, dầu rái, xà cừ, mít… phát triển tự nhiên, góp phần điều hòa khí hậu và giữ độ ẩm. Trên những tán cây ấy là nơi cư trú của nhiều loài chim, tạo nên một hệ sinh thái sống động ngay giữa lòng đô thị.
GÌN GIỮ RỪNG CHO TƯƠNG LAI
Ông Lê Văn Ngôi (64 tuổi, ở P.Trương Quang Trọng) kể rằng từ nhỏ ông đã gắn bó với ngọn núi này. "Ngày trước, dưới chân núi chỉ có cây tranh, còn trên đỉnh mới có cây lớn. Chim chóc, sóc, chồn nhiều lắm. Người dân xem đây là rừng thiêng nên không ai chặt phá", ông Ngôi nói.
Chính ý thức cộng đồng ấy đã góp phần giữ gìn màu xanh cho núi Thiên Ấn suốt nhiều năm qua. Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, việc tồn tại một khu rừng ngay giữa lòng đô thị là điều không dễ.
Bảng cảnh báo cấm đốt rừng trên núi Thiên Ấn
ẢNH: HẢI PHONG
Lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi cùng các cơ quan, đơn vị trồng cây xanh trên núi Thiên Ấn, phía tây khuôn viên mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng
ẢNH: HẢI PHONG
Ngày nay, núi Thiên Ấn còn là không gian sinh hoạt cộng đồng. Mỗi buổi sáng, hàng trăm người dân leo núi, chạy bộ, tập thể dục, tận hưởng bầu không khí trong lành.
Ông Nguyễn Hà Nam (70 tuổi, ở Hà Nội), trong chuyến tham quan núi Thiên Ấn, chia sẻ: "Không khí ở đây rất dễ chịu, mát mẻ. Ở giữa đô thị mà có một nơi như thế này là rất quý".
Chính sự hiện diện của hệ thống cây xanh dày đặc đã khiến núi Thiên Ấn được ví như "lá phổi xanh" của đô thị Quảng Ngãi - nơi điều hòa khí hậu, giảm nhiệt độ và mang lại không gian chất lượng cho người dân.
Không chỉ mang giá trị sinh thái, núi Thiên Ấn còn là không gian văn hóa - lịch sử đặc biệt. Ở phía tây nam núi là khu mộ Huỳnh Thúc Kháng - nhà chí sĩ yêu nước, nhà báo, nguyên quyền Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đây là một "địa chỉ đỏ", thu hút người dân và du khách đến dâng hương, tưởng niệm.
Sự kết hợp giữa rừng, chùa và di tích đã tạo nên một quần thể đặc biệt, vừa mang giá trị tâm linh, vừa có ý nghĩa giáo dục truyền thống. Hiện nay, trong bối cảnh phát triển đô thị, việc bảo tồn và phát huy giá trị này đang đặt ra nhiều yêu cầu cấp thiết.
Nhận thức rõ điều đó, chính quyền địa phương đã triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo vệ và phát triển không gian xanh tại núi Thiên Ấn. Ngày 28.2, hưởng ứng phong trào "Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ", P.Trương Quang Trọng đã tổ chức trồng hơn 600 cây xanh tại khu vực phía tây khuôn viên mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng, trên diện tích khoảng 5.500 m². Những mảng xanh mới đang dần bổ sung cho hệ sinh thái sẵn có, tạo nên bức tranh thiên nhiên hài hòa. Bà Nguyễn Thị Ngọc Dung, Chủ tịch UBND P.Trương Quang Trọng, cho biết địa phương sẽ tiếp tục xây dựng kế hoạch phát triển cây xanh tại núi Thiên Ấn theo từng giai đoạn, gắn với định hướng phát triển du lịch sinh thái.
"Việc giữ gìn rừng, bảo tồn giá trị văn hóa và tâm linh tại núi Thiên Ấn là nhiệm vụ lâu dài. Đây không chỉ là cảnh quan mà còn là tài sản quý của đô thị", bà Dung nhấn mạnh.
Giữa vòng quay phát triển, núi Thiên Ấn lặng lẽ tồn tại như một "rừng thiêng giữa phố" - nơi con người tìm về với thiên nhiên, với lịch sử và với những giá trị bền vững. Giữ được màu xanh ấy không chỉ là bảo vệ môi trường, mà còn là giữ lại hồn cốt của một vùng đất. (còn tiếp)
