
Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long phát biểu tại lễ trao giải - Ảnh: Ban tổ chức
Ngày 8-5, lễ tổng kết và trao giải cuộc thi Viết thư quốc tế UPU lần thứ 55 diễn ra tại Hà Nội. Năm nay cuộc thi mang chủ đề: “Hãy viết thư cho một người bạn, giải thích vì sao sự kết nối giữa người với người lại cần thiết trong thế giới số”.
Phát biểu tại lễ trao giải, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long đánh giá cao sự nhạy bén và tư duy sáng tạo của thế hệ công dân số trẻ tuổi, các em biết cách làm chủ công nghệ nhưng vẫn giữ được sự đồng cảm sâu sắc.
Thông qua hơn 1,3 triệu lá thư, các em học sinh đã gửi gắm thông điệp tình yêu thương và sự kết nối trực tiếp giữa người với người là điều mà trí tuệ nhân tạo không bao giờ có thể thay thế. Công nghệ chỉ là công cụ phục vụ đời sống, trong khi sự thấu hiểu và lòng tử tế mới là nền tảng cốt lõi để xây dựng một xã hội bền vững.
Điểm đáng chú ý của mùa thi năm nay là cách học sinh nhìn về khái niệm “kết nối” trong thời đại công nghệ.
Nếu trước đây “người bạn” thường gắn với bạn bè, thầy cô hay người thân, thì nay nhiều bài viết mở rộng đối tượng đến trợ lý ảo, robot, nhân vật hoạt hình hay các chuyên gia công nghệ.
Qua từng lá thư, học sinh thể hiện góc nhìn đa dạng về trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội và đời sống số. Tuy nhiên phía sau những câu chuyện công nghệ, điều các em hướng tới vẫn là nhu cầu được lắng nghe, chia sẻ và đồng cảm giữa con người với nhau.
Giải nhất cuộc thi năm nay thuộc về em Trần Chí Cường, học sinh lớp 9D Trường THCS Bình Hàn, Hải Phòng.
Bức thư của Cường gây ấn tượng với ban giám khảo khi xây dựng cuộc trò chuyện giữa hai robot: Buddy - hỗ trợ trẻ tự kỷ và Jibo - chăm sóc người cao tuổi. Trong bối cảnh con người ngày càng bận rộn, ít có thời gian dành cho gia đình, những robot này dần trở thành người bạn quen thuộc của nhiều người.

Giải nhất cuộc thi Viết thư quốc tế UPU lần thứ 55 của Việt Nam thuộc về em Trần Chí Cường, lớp 9D Trường THCS Bình Hàn (phường Thành Đông, TP Hải Phòng) - Ảnh: Ban tổ chức
Điều đặc biệt là qua quá trình đồng hành với con người, các robot không chỉ thực hiện chức năng hỗ trợ, mà còn dần học cách “thấu cảm” với cảm xúc của họ. Từ câu chuyện ấy, nam sinh Hải Phòng gửi gắm thông điệp: công nghệ không thể thay thế tình cảm và sự kết nối giữa con người với con người.
“Phía sau mỗi màn hình luôn là một con người cần được lắng nghe và thấu hiểu” - thông điệp trong bài viết được ban giám khảo đánh giá có tính thời sự, giàu cảm xúc và chạm đến vấn đề của xã hội hiện đại.
Bài dự thi của Trần Chí Cường hiện đã được dịch sang tiếng Pháp để gửi tham dự vòng thi quốc tế của Liên minh Bưu chính thế giới (UPU).
Ngoài giải nhất, ban tổ chức còn trao 3 giải nhì, 5 giải ba, 30 giải khuyến khích cùng nhiều giải thưởng khác như “Cây bút triển vọng”, “Khơi nguồn ý tưởng” và giải tập thể.
Năm nay một số mức giải thưởng cũng được điều chỉnh tăng so với các năm trước. Đặc biệt, học sinh đoạt giải nhất, nhì, ba cấp quốc gia sẽ được trao bằng khen và huy hiệu “Tuổi trẻ sáng tạo” của Trung ương Đoàn.
Theo ban tổ chức, với thành tích nổi bật của học sinh Việt Nam ở các mùa thi trước, bài dự thi năm nay được kỳ vọng tiếp tục ghi dấu ấn tại đấu trường quốc tế, qua đó lan tỏa tiếng nói của thanh thiếu niên Việt Nam về một thế giới số nhân văn và giàu kết nối hơn.
