1 hour ago
1
Những vệt sáng xé ngang bầu trời trong một nỗ lực đánh chặn nhìn từ Tel Aviv (Israel) hôm 15-3 khi xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt - Ảnh: REUTERS
Ngày 16-3, trang The Conversation đăng tin: Trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ, Israel với Iran bước sang tuần thứ ba, đã xuất hiện các báo cáo cho rằng Israel có thể đang dần cạn kiệt tên lửa đánh chặn do các đợt tấn công trả đũa của Iran.
Israel phủ nhận thiếu tên lửa
Chẳng hạn, trang tin Semafor (Mỹ) dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết Israel đã thông báo với Washington hồi tuần trước rằng họ đang thiếu hụt nghiêm trọng các tên lửa dùng để đánh chặn tên lửa đạn đạo.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã bác bỏ thông tin trên vào hôm 15-3. Động thái này được đưa ra vài giờ sau khi Chính phủ Israel phê duyệt chuyển thêm 2,6 tỉ shekel (khoảng 826 triệu USD) ngân sách cho Bộ Quốc phòng Israel để phục vụ "việc mua sắm quốc phòng khẩn cấp và thiết yếu" trong bối cảnh xung đột.
Phát biểu hôm 15-3, Ngoại trưởng Israel Gideon Sa'ar cũng phủ nhận thông tin Israel đang thiếu hụt tên lửa đánh chặn. Khi được hỏi tại họp báo liệu thông tin đó có đúng sự thật hay không, ông Sa'ar đáp: "Câu trả lời là không". Ông không giải thích thêm.
Hiện tại khó xác định chính xác Israel còn bao nhiêu tên lửa đánh chặn, vì IDF không công bố loại thông tin này. Tuy vậy, khả năng xảy ra tình huống này không phải hoàn toàn bất ngờ, ngay cả trước khi Israel và Mỹ bắt đầu ném bom Iran hôm 28-2.
Israel sở hữu hệ thống phòng không tinh vi và nhiều lớp, có khả năng đẩy lùi các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình, máy bay, máy bay không người lái (drone) và đạn pháo ở nhiều độ cao khác nhau, cả trong và ngoài khí quyển.
Hệ thống phòng thủ tên lửa nổi tiếng có tên Iron Dome (Vòm sắt) chỉ là một trong các lớp này. Dù các hệ thống này có những khác biệt về công nghệ, chúng đều gồm ba thành phần cơ bản: nhân sự của IDF vận hành chúng; hệ thống radar phát hiện mục tiêu bay tới; và tên lửa đánh chặn.
Israel cũng có hệ thống laser mới mang tên Iron Beam có thể phá hủy tên lửa và máy bay không người lái, nhưng loại đánh chặn phổ biến nhất vẫn là tên lửa đất đối không.
Đặc biệt, các tên lửa đánh chặn dành cho phòng thủ trước tên lửa đạn đạo là những vũ khí cực kỳ phức tạp và đắt đỏ. Việc sản xuất chúng tốn kém và số lượng cũng bị hạn chế. Vì vậy, các cuộc tấn công kéo dài của Iran có thể nhanh chóng làm cạn kiệt kho dự trữ của Israel.
Một khẩu đội của hệ thống phòng không Iron Dome tại thành phố Ashdod, Israel - Ảnh: AFP
Vì sao Israel có thể đang thiếu tên lửa đánh chặn?
Cuộc chiến kéo dài 12 ngày giữa Israel và Iran hồi tháng 6 năm ngoái đã làm suy giảm đáng kể số tên lửa của cả Israel lẫn đồng minh Mỹ dùng để đánh chặn tên lửa đạn đạo.
Tổ chức nghiên cứu JINSA tại Washington cho biết lúc đó Israel và Mỹ đã cố gắng ngăn chặn 322 tên lửa của Iran và đã đánh chặn thành công 273 quả, đạt tỉ lệ thành công 85%.
"Do lượng lớn các tên lửa đánh chặn này đã được sử dụng gần đây, Israel và Mỹ khó có thể bổ sung đầy đủ kho dự trữ của mình trước khi phát động cuộc chiến hiện tại" - ông James Dwyer, giảng viên tại Đại học Tasmania (Úc), nhận định.
Một dấu hiệu khác cho thấy điều này: Mỹ được cho là đang chuyển một phần hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD từ Hàn Quốc sang Trung Đông. Điều này có nghĩa là Mỹ sẽ cần gánh vác nhiều hơn gánh nặng phòng thủ trong khu vực.
Tên lửa đạn đạo cũng rất khó đánh chặn do tốc độ và độ cao. Thông thường phải sử dụng nhiều tên lửa đánh chặn cho mỗi mục tiêu đang lao tới để đảm bảo tiêu diệt được. Ngoài ra, Iran còn sử dụng đạn chùm trên một số tên lửa đạn đạo, khiến việc phòng thủ của Israel càng trở nên phức tạp.
Iran cũng sở hữu số lượng lớn máy bay không người lái giá rẻ, dễ thay thế, và đang dùng chúng để cố gắng áp đảo hệ thống phòng không của Israel và Mỹ. Những drone này có thể được phóng từ nhiều địa điểm phân tán khó phát hiện.
Người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), tướng Ali Mohammad Naeini, cho biết khoảng 700 tên lửa và 3.600 drone đã được phóng vào các mục tiêu liên quan Mỹ và Israel kể từ khi xung đột nổ ra hôm 28-2.
Máy bay chiến đấu cũng có thể giúp phòng thủ trước các cuộc tấn công bằng drone và đã làm điều đó hiệu quả, nhưng các tên lửa mà chúng phóng đi lại đắt hơn nhiều so với các drone. Trong khi đó, các hệ thống khác như Iron Beam hiện vẫn còn hạn chế về số lượng.
Vậy tại sao Israel và Mỹ lại bắt đầu một cuộc xung đột mới khi kho dự trữ tên lửa đánh chặn của họ chưa được bổ sung đầy đủ? Ông James Dwyer cho rằng có thể có một số lý do:
- Họ có thể đã tái xây dựng kho dự trữ nhanh hơn dự đoán của mọi người, dù khả năng này không cao.
- Họ tự tin rằng mình có thể phá hủy phần lớn vũ khí tấn công của Iran trước khi hết đạn dược phòng thủ.
- Họ cho rằng Iran sẽ muốn kết thúc xung đột sớm hơn.
